{"id":10486,"date":"2025-01-14T12:12:09","date_gmt":"2025-01-14T11:12:09","guid":{"rendered":"https:\/\/qika.org\/?post_type=lexo-post&#038;p=10486"},"modified":"2025-01-14T12:12:10","modified_gmt":"2025-01-14T11:12:10","slug":"kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike","status":"publish","type":"lexo-post","link":"https:\/\/qika.org\/en\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/","title":{"rendered":"Kush po e udh\u00ebheq\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr ndryshimeve klimatike?"},"content":{"rendered":"\n<p>Nga ishujt e fundosur deri te savanat me that\u00ebsir\u00eb, grat\u00eb bartin nj\u00eb barr\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb ngrohjes globale, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb pabarazive gjinore. N\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, grat\u00eb mbajn\u00eb role tradicionale si kujdestare t\u00eb familjes e komuniteteve dhe si ofrueset kryesore t\u00eb ushqimit dhe karburantit, ato jan\u00eb m\u00eb t\u00eb cenueshme gjat\u00eb p\u00ebrmbytjeve dhe that\u00ebsirave; OKB-ja vler\u00ebson se 80% e atyre q\u00eb jan\u00eb zhvendosur nga ndryshimet klimatike jan\u00eb gra.<\/p>\n\n\n\n<p>Duke pasur parasysh pozicionin e tyre n\u00eb vij\u00ebn e par\u00eb t\u00eb frontit p\u00ebr ndryshimet klimatike, grat\u00eb jan\u00eb t\u00eb vendosura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb unike p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb agjente t\u00eb ndryshimit &#8211; p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb gjetjen e m\u00ebnyrave q\u00eb zbusin shkaqet e ngrohjes globale dhe p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrshtatur me ndikimet e saj n\u00eb terren. Ky realitet u njoh nga Marr\u00ebveshja e Parisit, e cila p\u00ebrfshinte n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb specifike nevoj\u00ebn globale p\u00ebr t\u00eb fuqizuar m\u00eb tej grat\u00eb n\u00eb vendimmarrjen mbi klim\u00ebn. Sot, anemban\u00eb bot\u00ebs, nga sallat e bordeve dhe pozicionet e politikave te komunitetet lokale, nga shkenca te aktivizmi, grat\u00eb kudo jan\u00eb duke p\u00ebrdorur z\u00ebrat e tyre p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebhequr dhe p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb thirrje p\u00ebr veprim ndaj ndryshimeve klimatike.<\/p>\n\n\n\n<p>Ne kemi zgjedhur 15 gra t\u00eb tilla p\u00ebr t\u2019i v\u00ebn\u00eb n\u00eb pah, n\u00ebp\u00ebrmjet profileve t\u00eb shp\u00ebrndara p\u00ebrgjat\u00eb k\u00ebtij numri t\u00eb revist\u00ebs TIME.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Christiana Figueres<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Diplomaci<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Pas tet\u00eb vitesh n\u00eb krye t\u00eb nj\u00eb organizate jofitimprur\u00ebse p\u00ebr ndryshimet klimatike, Christiana Figueres mori drejtimin e UNFCCC, organi p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr negociatat nd\u00ebrkomb\u00ebtare mbi ndryshimet klimatike, n\u00eb pik\u00ebn m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb historis\u00eb s\u00eb tij. Vet\u00ebm pes\u00eb muaj m\u00eb par\u00eb, bota kishte d\u00ebshtuar t\u00eb arrinte nj\u00eb marr\u00ebveshje n\u00eb samitin e Kopenhag\u00ebs t\u00eb vitit 2009. Ajo shp\u00ebrndau nj\u00eb ndjenj\u00eb unike optimizmi, duke tentuar t\u00eb largonte diskutimet nga ajo q\u00eb ajo e quan \u201ckoshi politik i plehrave.\u201d Kjo qasje dha rezultat: Figueres udh\u00ebhoqi me sukses drejtuesit bot\u00ebror\u00eb drejt arritjes s\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Parisit n\u00eb vitin 2015. S\u00eb bashku me nj\u00eb num\u00ebr grash t\u00eb tjera t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb negociata, Figueres luajti nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb ndri\u00e7imin e dimensionit gjinor t\u00eb ndryshimeve klimatike. Aktualisht, ajo po shkruan nj\u00eb lib\u00ebr mbi veprimet q\u00eb bota duhet t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb gjat\u00eb dhjet\u00eb viteve t\u00eb ardhshme p\u00ebr t\u00eb luftuar ndryshimet klimatike.&nbsp; \u2014Jennifer Duggan&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rhiana Gunn-Wright<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Politika publike<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb pun\u00ebs s\u00eb saj n\u00eb departamentin e sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb n\u00eb Detroit, n\u00eb mesin e viteve 2010, Rhiana Gunn-Wright kuptoi sesi mjedisi ndikon n\u00eb nj\u00eb gam\u00eb t\u00eb gjer\u00eb \u00e7\u00ebshtjesh t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb sociale. Ajo besonte se qeveria duhej t\u00eb merrej urgjentisht me ndryshimet klimatike, por \u201cnuk do t\u00eb zgjidhnit problemin vet\u00ebm me panele diellore,\u201d thot\u00eb ajo. \u201cNjer\u00ebzit po helmoheshin.\u201d Tani, Gunn-Wright po sjell k\u00ebt\u00eb qasje holistike n\u00eb nivel komb\u00ebtar, duke punuar pas kuintave n\u00eb New Consensus, nj\u00eb qend\u00ebr studimore e lidhur me ligjv\u00ebn\u00ebs progresiv\u00eb. Si drejtuesja e politikave p\u00ebr Marr\u00ebveshjen e Re t\u00eb Gjelb\u00ebr n\u00eb k\u00ebt\u00eb grup, ajo \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr detajet dhe strategjit\u00eb p\u00ebr t\u00eb promovuar k\u00ebt\u00eb plan t\u00eb guximsh\u00ebm p\u00ebr klim\u00ebn. N\u00ebse demokrat\u00ebt progresiv\u00eb sh\u00ebnojn\u00eb fitore t\u00eb tjera n\u00eb Washington, propozimet e Gunn-Wright mund t\u00eb kthehen n\u00eb ligje.&nbsp; \u2014Justin Worland&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hilda Heine<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Qeverisje<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ndryshimet klimatike kan\u00eb trokitur drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb der\u00ebn e Presidentes s\u00eb Ishujve Marshall, Hilda Heine. \u201cRreth sht\u00ebpis\u00eb sime kam qen\u00eb e detyruar t\u00eb nd\u00ebrtoj nj\u00eb mur mbrojt\u00ebs nga deti sepse uji po kalon p\u00ebrtej vij\u00ebs bregdetare,\u201d thot\u00eb ajo. Deti po p\u00ebrparon me shpejt\u00ebsi drejt shtetit ishullor n\u00eb Paq\u00ebsor dhe gjat\u00eb kat\u00ebr viteve t\u00eb fundit, qeveria \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb marr\u00eb masa adaptuese, si nd\u00ebrtimi i sistemeve p\u00ebr mbrojtjen e vij\u00ebs bregdetare dhe mureve mbrojt\u00ebs. Heine ka dal\u00eb n\u00eb sken\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb historin\u00eb e vendit t\u00eb saj dhe vendimet e v\u00ebshtira me t\u00eb cilat p\u00ebrballen bashkatdhetar\u00ebt e saj, p\u00ebrfshir\u00eb edhe mund\u00ebsin\u00eb e zhvendosjes. Ajo kryeson Forumin e Vendeve t\u00eb Cenueshme nga Ndryshimet Klimatike, nj\u00eb grup prej rreth 50 shtetesh q\u00eb jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb rrezik, pavar\u00ebsisht se kan\u00eb kontribuar fare pak n\u00eb ndotjen globale me gaze serr\u00eb. Heine \u00ebsht\u00eb e bindur se t\u00eb gjith\u00eb duhet t\u00eb veprojn\u00eb; ajo e ka angazhuar Republik\u00ebn e Ishujve Marshall t\u00eb arrij\u00eb neutralitetin karbonik deri n\u00eb vitin 2050 dhe vendi i saj ishte i pari q\u00eb dor\u00ebzoi angazhimin p\u00ebr uljen e emetimeve n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Marr\u00ebveshjes s\u00eb Parisit. \u2014Jennifer Duggan<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hindu Oumarou Ibrahim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Aktiviz\u00ebm autokton<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Hindou Oumarou Ibrahim, nga komuniteti pastoral Mbororo n\u00eb \u00c7ad, ka kaluar 10 vitet e fundit duke punuar p\u00ebr t\u00eb kap\u00ebrcyer hendekun \u201cmidis vendimeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare [p\u00ebr ndryshimet klimatike] dhe realitetit n\u00eb terren,\u201d thot\u00eb ajo. \u201cDua t\u2019u tregoj njer\u00ebzve si \u00ebsht\u00eb jeta n\u00eb vendin tim.\u201d Duke udh\u00ebtuar n\u00ebp\u00ebr vend p\u00ebr t\u00eb takuar grupet autoktone, ajo d\u00ebgjoi vazhdimisht p\u00ebr ndryshimet drastike t\u00eb mjedisit. \u201c\u00c7do vit po shoh burimet q\u00eb zvog\u00eblohen dhe njer\u00ebzit e mi q\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr mbijetes\u00eb,\u201d thot\u00eb Ibrahim. P\u00ebrpara takimeve historike p\u00ebr ndryshimet klimatike n\u00eb Paris n\u00eb vitin 2015, ajo ishte nj\u00eb lidere ky\u00e7e nd\u00ebr grupet autoktone q\u00eb me sukses lobuan p\u00ebr njohjen e t\u00eb drejtave t\u00eb tyre dhe u zgjodh t\u00eb fliste n\u00eb ceremonin\u00eb e n\u00ebnshkrimit t\u00eb marr\u00ebveshjeve. Komunitetet indigjene jan\u00eb nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb rrezikuarit nga ndikimet e ndryshimeve klimatike, por gjithashtu mund t\u00eb ofrojn\u00eb zgjidhje, thot\u00eb Ibrahim. \u201cDija tradicionale e popujve autokton\u00eb, e trash\u00ebguar prej shekujsh, mund ta ndihmoj\u00eb bot\u00ebn t\u00eb p\u00ebrshtatet.\u201d&nbsp; \u2014Jennifer Duggan&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tessa Khan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ligj<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 2015, Tessa Khan po jetonte n\u00eb veri t\u00eb Tajland\u00ebs dhe po punonte p\u00ebr nj\u00eb organizat\u00eb jofitimprur\u00ebse p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave, kur nj\u00eb rast gjyq\u00ebsor m\u00eb shum\u00eb se 8,000 kilometra larg i t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen. Nj\u00eb gjykat\u00eb n\u00eb Hag\u00eb kishte vendosur n\u00eb favor t\u00eb rreth 900 qytetar\u00ebve holandez\u00eb dhe Fondacionit Urgenda, q\u00eb kishin paditur Holand\u00ebn duke k\u00ebrkuar q\u00eb shteti t\u00eb ulte emetimet e gazrave serr\u00eb. Khan kuptoi se gjykatat mund t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb mjet i fuqish\u00ebm p\u00ebr t\u00eb luftuar ndryshimet klimatike dhe p\u00ebr t\u00eb zbutur, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, at\u00eb q\u00eb ajo e quan \u201cnj\u00eb nga k\u00ebrc\u00ebnimet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha sistemike\u201d p\u00ebr t\u00eb drejtat nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb njeriut. Ajo u zhvendos n\u00eb Lond\u00ebr dhe iu bashkua Urgenda-s, ku aktualisht ofron ndihm\u00eb ligjore p\u00ebr njer\u00ebz n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn q\u00eb duan t\u00eb padisin qeverit\u00eb e tyre p\u00ebr politikat e pamjaftueshme t\u00eb klim\u00ebs. Khan thot\u00eb se shpreson q\u00eb k\u00ebto raste t\u00eb t\u00ebrheqin v\u00ebmendjen ndaj veprimeve q\u00eb qeverit\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebrmarrin p\u00ebr t\u00eb ulur p\u00ebrdorimin e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile dhe t\u00eb tregojn\u00eb sesi njer\u00ebzit e zakonsh\u00ebm do t\u00eb preken nga ndryshimet klimatike.&nbsp; \u2014Tara Law<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rachel Kyte<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Q\u00ebndrueshm\u00ebri<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa ndryshimet klimatike jan\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje madhore n\u00eb sken\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, Rachel Kyte \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb eksperte kryesore p\u00ebr krer\u00ebt e shteteve dhe CEO-t e korporatave multikomb\u00ebtare q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u2019u larguar nga l\u00ebnd\u00ebt djeg\u00ebse fosile. Para Samitit t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Ndryshimet Klimatike n\u00eb shtator 2019, ajo luajti nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm duke udh\u00ebhequr nism\u00ebn e Sekretarit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb OKB-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb nxitur vendet dhe kompanit\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb angazhime t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshpejtuar tranzicionin energjetik. Si drejtuese e programit p\u00ebr klim\u00ebn t\u00eb Bank\u00ebs Bot\u00ebrore para negociatave q\u00eb rezultuan me Marr\u00ebveshjen e Parisit, Kyte zhvilloi strategji p\u00ebr t\u00eb siguruar qindra miliarda dollar\u00eb p\u00ebr vendet n\u00eb zhvillim, t\u00eb cilat donin t\u00eb p\u00ebrballonin ndryshimet klimatike, por nuk kishin burimet e nevojshme. Tashm\u00eb e em\u00ebruar dekane e Shkoll\u00ebs Fletcher n\u00eb Universitetin Tufts, ajo drejton nj\u00eb organizat\u00eb jofitimprur\u00ebse, <em>Sustainable Energy for All<\/em>, q\u00eb synon t\u00eb sjell\u00eb energji n\u00eb vendet n\u00eb zhvillim duke i ndihmuar nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb largohen nga l\u00ebnd\u00ebt djeg\u00ebse fosile. \u201cDuhet t\u00eb sigurohemi q\u00eb kujdesemi p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb,\u201d thot\u00eb ajo.&nbsp; \u2014Justin Worland&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kate Marvel<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Shkenc\u00eb<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb postime n\u00eb blog e Twitter dhe podkaste, Kate Marvel shpjegon qart\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e ndryshimeve klimatike p\u00ebrmes tregimeve q\u00eb luftojn\u00eb keqinformimin. \u201cNuk i shoh shkenc\u00ebn dhe komunikimin e saj si gj\u00ebra t\u00eb ndara,\u201d thot\u00eb ajo. N\u00eb vitin 2013, si studiuese postdoktorale n\u00eb Laboratorin Komb\u00ebtar Lawrence Livermore, Marvel ndihmoi n\u00eb zbulimin se aktiviteti njer\u00ebzor ka ndryshuar modelet globale t\u00eb reshjeve. Sot, ajo \u00ebsht\u00eb shkenc\u00ebtare k\u00ebrkimore n\u00eb Institutin Goddard t\u00eb NASA-s p\u00ebr Studime Hap\u00ebsinore n\u00eb Universitetin Columbia, ku s\u00eb fundmi bashk\u00ebpunoi me koleg\u00eb p\u00ebr t\u00eb studiuar modelet klimatike dhe unazat e pem\u00ebve, duke zbuluar se ndryshimet klimatike kan\u00eb ndikuar that\u00ebsirat q\u00eb nga viti 1900. Qasjen e saj p\u00ebrball\u00eb ndryshimeve klimatike e p\u00ebrmbledh m\u00eb s\u00eb miri fjalimi i saj n\u00eb TED n\u00eb vitin 2017 mbi ndikimin ende t\u00eb panjohur t\u00eb reve n\u00eb t\u00eb ardhmen e motit global. \u201cNuk e dim\u00eb me siguri \u00e7far\u00eb do t\u00eb sjell\u00eb e ardhmja. Por ne po d\u00ebrgojm\u00eb f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb drejt k\u00ebsaj bote dhe ajo nuk ka kthim,\u201d tha ajo. \u201cDua q\u00eb ata t\u00eb jen\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr at\u00eb q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrballin.\u201d&nbsp; \u2014Jasmine Aguilera&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sunita Narain<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Avokim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb hulumtuese e politikave mjedisore q\u00eb nga viti 1982, Sunita Narain ka fituar \u00e7mime p\u00ebr pun\u00ebn e saj n\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb variojn\u00eb nga grumbullimi i ujit t\u00eb shiut deri te ruajtja e tigrave dhe zbutja e ndotjes s\u00eb ajrit. \u201cAjo q\u00eb m\u00eb b\u00ebn t\u00eb ndihem mir\u00eb \u00ebsht\u00eb se gjithmon\u00eb kemi qen\u00eb t\u00eb p\u00ebrqendruar te zgjidhjet,\u201d thot\u00eb ajo. Sot, Narain \u00ebsht\u00eb e shqet\u00ebsuar se z\u00ebrat e pakicave nga Jugu Global po shuhen n\u00eb dialogun mbi ndryshimet klimatike. \u201c[Ndryshimet klimatike] duhet t\u00eb jen\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje shum\u00eb m\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse,\u201d thot\u00eb ajo. \u201cT\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr zhvillim, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se t\u00eb gjith\u00eb kan\u00eb t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr energji t\u00eb past\u00ebr.\u201d Narain beson se politikan\u00ebt dhe mediat n\u00eb Indi po e marrin gjithnj\u00eb e m\u00eb seriozisht \u00e7\u00ebshtjen e klim\u00ebs tani q\u00eb p\u00ebrmbytjet dhe shkat\u00ebrrimet jan\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb realitet. Tani, ata\u2014dhe lider\u00ebt e vendeve t\u00eb tjera n\u00eb zhvillim\u2014duhet t\u00eb flasin n\u00eb nivel global p\u00ebr t\u00eb ulur urgjentisht emetimet, thot\u00eb ajo. \u201cKam shum\u00eb besim te njer\u00ebzimi, dhe n\u00ebse ua shpjegon imoralitetin e ndikimit te t\u00eb varfrit, ata do ta kuptojn\u00eb. Beteja jon\u00eb mund t\u00eb mos jet\u00eb humbur krejt\u00ebsisht.\u201d&nbsp; \u2014Naina Bajekal&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Elliot Page<\/strong>*<\/p>\n\n\n\n<p><em>Komunikim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fund t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, aktori dhe aktivisti Elliot Page* lexoi dy libra\u2014\u201cThe Mill: Fifty Years of Pulp and Protest\u201d nga Joan Baxter dhe \u201cThere\u2019s Something in the Water\u201d nga Ingrid Waldron\u2014t\u00eb cil\u00ebt i hap\u00ebn syt\u00eb p\u00ebr racizmin mjedisor q\u00eb ka pllakosur breza t\u00eb t\u00ebr\u00eb t\u00eb komuniteteve autoktone dhe t\u00eb zeza n\u00eb provinc\u00ebn e tij t\u00eb Nova Scotia, Kanada. Page kanalizoi zem\u00ebrimin e tij n\u00eb nj\u00eb dokumentar t\u00eb ri bazuar n\u00eb pun\u00ebn e Waldron (dhe duke mbajtur titullin e saj), q\u00eb shqyrton ndikimet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb racizmit mjedisor dhe p\u00ebrpjekjet e rezistenc\u00ebs nga komunitetet e prekura. N\u00eb film, Page kthehet n\u00eb Nova Scotia dhe flet me gra q\u00eb udh\u00ebhoq\u00ebn p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb restauruar komunitetet e tyre. Ata bashkohen p\u00ebr t\u00eb parandaluar nj\u00eb kompani q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb struktur\u00eb magazinimi gaz natyror q\u00eb do t\u00eb d\u00ebmtonte lumin Shubenacadie dhe p\u00ebr t\u00eb luftuar p\u00ebr pastrimin e Boat Harbour, nj\u00eb ish-qend\u00ebr akvatike p\u00ebr Kombin e Par\u00eb t\u00eb Pictou Landing q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndotur nga uj\u00ebrat e ndotura nga nj\u00eb fabrik\u00eb pulpi af\u00ebr. \u201cNiveli i mizoris\u00eb n\u00eb at\u00eb q\u00eb pash\u00eb, n\u00eb at\u00eb q\u00eb k\u00ebta individ\u00eb kan\u00eb jetuar, \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsues dhe i tmerrsh\u00ebm,\u201d thot\u00eb Page. \u201cK\u00ebto \u00e7\u00ebshtje jan\u00eb jet\u00eb a vdekje, n\u00eb kuptimin e plot\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs.\u201d\u00a0 \u2014Mahita Gajanan\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Anne Simpson<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Financa<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr largimin e bot\u00ebs nga l\u00ebnd\u00ebt djeg\u00ebse fosile, \u201cparaja flet,\u201d thot\u00eb Anne Simpson, drejtoresh\u00eb e qeverisjes globale n\u00eb CalPERS, fondin publik t\u00eb pensioneve t\u00eb Kalifornis\u00eb. Ky renditet si nj\u00eb nd\u00ebr fondet publike m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb bot\u00eb e ajo ka p\u00ebrdorur ndikimin q\u00eb vjen me investimet e CalPERS prej m\u00eb shum\u00eb se 350 miliard\u00eb dollar\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb nxitur ndryshime. Fitorja e par\u00eb p\u00ebrfshin shtytjen e disa prej kompanive m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb bot\u00ebs p\u00ebr t\u00eb zbuluar rrezikun q\u00eb ndryshimet klimatike paraqesin p\u00ebr bizneset e tyre. P\u00ebr t\u00eb zgjeruar ndikimin e saj, Simpson ndihmon n\u00eb drejtimin e Climate Action 100+, nj\u00eb iniciativ\u00eb t\u00eb udh\u00ebhequr nga investitor\u00ebt p\u00ebr t\u00eb angazhuar negociata p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar q\u00eb 100 emetuesit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb gazrave serr\u00eb t\u00eb bot\u00ebs t\u00eb ndryshojn\u00eb praktikat e tyre. Kjo ka nxitur kompani si gjigandi i minierave Glencore t\u00eb kufizojn\u00eb prodhimin e qymyrit dhe gjigandi i naft\u00ebs dhe gazit Shell t\u00eb angazhohet p\u00ebr objektiva uljeje t\u00eb emetimeve. P\u00ebr Simpson, aktivizmi i investitor\u00ebve \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb kuptim i mir\u00eb i biznesit. \u201cNuk ka biznes q\u00eb mund t\u00eb funksionoj\u00eb pa nj\u00eb ekosistem t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm,\u201d thot\u00eb ajo.&nbsp; \u2014Justin Worland&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Greta Thunberg<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Aktiviz\u00ebm Rinor<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 2018, Greta Thunberg, at\u00ebher\u00eb 15 vje\u00e7e, nisi nj\u00eb grev\u00eb shkollore n\u00eb Suedi p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen ndaj kriz\u00ebs klimatike dhe q\u00eb nga at\u00ebher\u00eb mesazhi i saj \u00ebsht\u00eb p\u00ebrhapur\u2014pavar\u00ebsisht shmangies s\u00eb udh\u00ebtimeve ajrore p\u00ebr shkak t\u00eb emetimeve t\u00eb larta t\u00eb karbonit. T\u00eb rinjt\u00eb n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn kan\u00eb ndjekur rrug\u00ebn e saj, duke grevuar dhe marshuar p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb p\u00ebr t\u00eb rriturit dhe vendimmarr\u00ebsit se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb urgjenc\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb. \u201cNe jemi f\u00ebmij\u00eb q\u00eb po pyesim se pse duhet t\u00eb na interesoj\u00eb e ardhmja jon\u00eb kur askujt tjet\u00ebr nuk po i intereson? Dhe pse duhet t\u00eb shqet\u00ebsohemi p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar fakte kur faktet nuk kan\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb k\u00ebt\u00eb shoq\u00ebri?\u2019 Kur f\u00ebmij\u00ebt thon\u00eb di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb, mendoj se t\u00eb rriturit ndihen shum\u00eb keq,\u201d i tha Thunberg TIME n\u00eb prill. N\u00eb fund t\u00eb gushtit, ajo mb\u00ebrriti n\u00eb SHBA pas nj\u00eb udh\u00ebtimi 15-ditor me anije n\u00ebp\u00ebr Atlantik dhe ka plane p\u00ebr nj\u00eb tur prej disa muajsh n\u00eb Amerik\u00eb\u2014me asnj\u00eb gjurm\u00eb karboni. \u201cKjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb ekzistenciale q\u00eb do t\u00eb ndikoje gjith\u00eb civilizimin ton\u00eb, kriza m\u00eb e madhe q\u00eb njer\u00ebzimi ka hasur ndonj\u00ebher\u00eb,\u201d thot\u00eb ajo. \u201cNuk kam nd\u00ebrmend ta ndal k\u00ebt\u00eb l\u00ebvizje dhe nuk mendoj se askush tjet\u00ebr nuk do ta ndal\u00eb.\u201d&nbsp; \u2014Suyin Haynes<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kotchakorn Voraakhom<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Arkitektur\u00eb<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Si f\u00ebmij\u00eb, Kotchakorn Voraakhom i p\u00eblqente t\u00eb heq\u00eb pllaka t\u00eb \u00e7ara asfaltike p\u00ebr t\u00eb lejuar q\u00eb fidan\u00ebt t\u00eb dalin p\u00ebrmes shp\u00ebrndarjes s\u00eb Bangkokut. Tani ajo si arkitekte, krijon \u00e7arje t\u00eb m\u00ebdha si parqet p\u00ebr t\u00eb ndihmuar qytetet e m\u00ebdha t\u00eb Azis\u00eb Juglindore t\u00eb p\u00ebrballen me ndryshimet klimatike. Vjet, projekti i saj n\u00eb Chulalongkorn University, me nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej 11 hektar\u00ebsh, ishte parku i par\u00eb publik i ri i Bangkokut pas 30 vjet\u00ebsh dhe fitoi \u00e7mime p\u00ebr dizajnin inovativ, i cili shton \u201cpjes\u00eb t\u00eb gjelb\u00ebrta\u201d t\u00eb nevojshme p\u00ebr nj\u00eb metropol t\u00eb denduar e thith dhe rip\u00ebrdor ujin e tep\u00ebrt q\u00eb mbulon kryeqytetin e Tajland\u00ebs\u2014nj\u00eb nga vendet m\u00eb t\u00eb rrezikuara nga p\u00ebrkeq\u00ebsimi i stuhive, p\u00ebrmbytjeve dhe ngritjes s\u00eb niveleve t\u00eb detit. K\u00ebt\u00eb vit, ajo do t\u00eb hap\u00eb nj\u00eb parcel\u00eb prej 36 hektar\u00ebsh, e cila ka kapacitetin t\u00eb ruaj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 9 milion litra uj\u00eb. Nd\u00ebrmarrja e saj sociale, Porous City Network, mb\u00ebshtet nd\u00ebrhyrje t\u00eb gjelbra si k\u00ebto parqe si dhe bujq\u00ebsin\u00eb urbane, \u00e7atit\u00eb e gjelbra e restaurimin e kanaleve p\u00ebr t\u00eb ndihmuar komunitetet e prekura n\u00eb Azin\u00eb Juglindore t\u00eb adaptohen ndaj p\u00ebrmbytjeve.&nbsp; \u2014Laignee Barron&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Miranda Wang<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zbulim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dhjet\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, Miranda Wang shkoi n\u00eb nj\u00eb ekskursion shkollor n\u00eb nj\u00eb objekt menaxhimi t\u00eb mbetjeve dhe u trondit nga sasit\u00eb e m\u00ebdha t\u00eb plastik\u00ebs q\u00eb pa. Tani, n\u00eb mosh\u00ebn 25 vje\u00e7are, \u00cbang \u00ebsht\u00eb CEO dhe bashk\u00eb-krijuese e nj\u00eb startupi n\u00eb Silicon Valley, BioCellection, q\u00eb transformon plastik\u00ebn m\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur dhe t\u00eb pap\u00ebrpunueshme n\u00eb materiale t\u00eb reja duke p\u00ebrdorur teknologji kimike novatore. \u201c[Plastikat] jan\u00eb thjesht komponime natyrore dhe karbona natyrore t\u00eb lidhura n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb dhe pasi nd\u00ebrpritet kjo lidhje, mund t\u2019i p\u00ebrdorni ato blloqe natyrore nd\u00ebrtimore p\u00ebr t\u00eb krijuar gjith\u00e7ka,\u201d thot\u00eb Wang. \u201cNe mund t\u00eb krijojm\u00eb nj\u00eb produkt nga mbeturinat e plastik\u00ebs q\u00eb jo vet\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb i dobish\u00ebm p\u00ebr produkte t\u00eb reja, por \u00ebsht\u00eb i biodegraduesh\u00ebm.\u201d Pilot programi i kompanis\u00eb n\u00eb objektin e menaxhimit t\u00eb mbetjeve n\u00eb San Jose, Kaliforni, ka marr\u00eb tashm\u00eb vler\u00ebsime nga grupe si Programi i Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Mjedisin dhe tani Wang po synon zgjerim n\u00eb qytete t\u00eb tjera n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn.&nbsp; \u2014Suyin Haynes<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Katharine Wilkinson<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Edukim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Autorja, fol\u00ebsja publike dhe m\u00ebsuesja Katharine Wilkinson \u00ebsht\u00eb e pasionuar p\u00ebr mbrojtjen e planetit q\u00eb nga momenti kur shkoi n\u00eb nj\u00eb ekskurzion 20 vjet m\u00eb par\u00eb si nx\u00ebn\u00ebse n\u00eb shkoll\u00ebn e mesme n\u00eb Karolin\u00ebn e Veriut. \u201cKalova nga dashuria p\u00ebr natyr\u00ebn \u2026 n\u00eb nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb thell\u00eb kuptimi se sa shum\u00eb pun\u00eb kishte p\u00ebr t&#8217;u b\u00ebr\u00eb,\u201d thot\u00eb ajo. N\u00eb vitin 2017, libri \u201cDrawdown: Plani m\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs q\u00eb \u00ebsht\u00eb propozuar ndonj\u00ebher\u00eb p\u00ebr t\u00eb anuluar ngrohjen globale\u201d u b\u00eb nj\u00eb hit. Wilkinson ishte autorja kryesore. Nj\u00eb nga parimet udh\u00ebzuese t\u00eb saj \u00ebsht\u00eb nevoja p\u00ebr t\u00eb ndryshuar diskursin mbi ndryshimet klimatike p\u00ebr t\u00eb \u201cqen\u00eb m\u00eb t\u00eb guximsh\u00ebm dhe m\u00eb emocionalisht inteligjent\u00eb,\u201d thot\u00eb ajo. Libri \u00ebsht\u00eb i fokusuar n\u00eb kalimin p\u00ebrmes asaj q\u00eb \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb dhe vazhdimin p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar sfid\u00ebn. Wilkinson s\u00eb fundmi ka organizuar nj\u00eb ekskurzion t\u00eb vetin n\u00eb natyr\u00eb, t\u00eb quajtur \u201cRilindja Klimatike Feministe\u201d, ku mblodhi gra nga sektor\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm. \u201cKriza klimatike \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb kriz\u00eb udh\u00ebheqjeje,\u201d thot\u00eb ajo, \u201cshum\u00eb gra dhe vajza po mbushin k\u00ebt\u00eb boshll\u00ebk dhe po na udh\u00ebhequr p\u00ebrpara \u2026 n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb nuk ka qen\u00eb status quo n\u00eb l\u00ebvizjen klimatike.\u201d \u2014 Suyin Haynes<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wu Changhua<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Business<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 1990, kur Wu Changhua filloi t\u00eb dokumentonte \u00e7\u00ebshtjet mjedisore si nj\u00eb foto-gazetare e re n\u00eb Pekin, ajo mendonte se po flitej vet\u00ebm p\u00ebr mbjelljen e pem\u00ebve dhe mbajtjen e pastr\u00ebsis\u00eb n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb. Pak politikan\u00eb n\u00eb Kin\u00eb dinin ndryshe, duke prioritizuar rritjen e pakufizuar pa marr\u00eb parasysh pasojat. Nd\u00ebrsa kaloi n\u00eb biznes dhe avokim, Wu m\u00ebsoi shpejt dhe k\u00ebmb\u00ebngulja e saj ndihmoi n\u00eb rikthimin e ekonomis\u00eb s\u00eb dyt\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb bot\u00ebs nga nj\u00eb paria mjedisore n\u00eb nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebse t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve mjedisore n\u00eb sken\u00ebn globale. Kjo k\u00ebrkonte taktik\u00eb. Nd\u00ebrsa institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare e kritikuan publikisht Kin\u00ebn p\u00ebr fabrikat e saj t\u00eb ndotura dhe lumenjt\u00eb e helmuar, Wu punoi me zyrtar\u00ebt p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb p\u00ebrfshirjen e standarteve globale n\u00eb industri dhe planifikim urban. \u201cP\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb ishim t\u00eb injoruar, t\u00eb margjinalizuar, por tani jemi gati n\u00eb qend\u00ebr,&#8221; thot\u00eb Wu. Tani si CEO e Qendr\u00ebs s\u00eb Inovacionit t\u00eb Ardhsh\u00ebm, Wu vazhdon t\u00eb k\u00ebshilloj\u00eb qeverit\u00eb dhe korporatat p\u00ebr strategjit\u00eb e q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb dhe ekonomis\u00eb me karbon t\u00eb ul\u00ebt. \u2014 Charlie Campbell<\/p>\n\n\n\n<p><strong>TIME Staff<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sh\u00ebnim<\/strong>: Artikulli i p\u00ebrkthyer \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb vitin 2019, para se Elliot Page t\u00eb dilte hapur si person transgjinor\u00eb, andaj p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje korrekt\u00ebsie, emri i tij \u00ebsht\u00eb sh\u00ebnuar n\u00eb p\u00ebrkthimin ton\u00eb ashtu si\u00e7 e p\u00ebrdor ai sot.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P\u00ebrktheu<\/strong>: Riola Morina<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Shkrimin origjinal mund ta gjeni k\u00ebtu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>___________________________________________________________<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ky artikull mb\u00ebshtetet nga qeveria gjermane dhe zbatohet p\u00ebrmes Deutsche Gesellschaft f\u00fcr Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Forumit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Grat\u00eb, Paqen dhe Sigurin\u00eb 2024 \u2013 \u201cSkema e Mb\u00ebshtetjes s\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb Civile (CSS)\u201d organizuar nga Zyra e President\u00ebs s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs. Pik\u00ebpamjet dhe mendimet e shprehura n\u00eb k\u00ebt\u00eb artikull jan\u00eb t\u00eb autorit. Ato nuk synojn\u00eb t\u00eb pasqyrojn\u00eb opinionet apo pik\u00ebpamjet e GIZ-it dhe Zyr\u00ebs s\u00eb President\u00ebs s\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":10479,"template":"","class_list":["post-10486","lexo-post","type-lexo-post","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kush po e udh\u00ebheq\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr ndryshimeve klimatike? - QIKA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kush po e udh\u00ebheq\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr ndryshimeve klimatike? - QIKA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga ishujt e fundosur deri te savanat me that\u00ebsir\u00eb, grat\u00eb bartin nj\u00eb barr\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb ngrohjes globale, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb pabarazive gjinore. N\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, grat\u00eb mbajn\u00eb role tradicionale si kujdestare t\u00eb familjes e komuniteteve dhe si ofrueset kryesore t\u00eb ushqimit dhe karburantit, ato jan\u00eb m\u00eb t\u00eb cenueshme gjat\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"QIKA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-14T11:12:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Copy-of-Historia-na-ndihmon-te-kuptojme-dallimet-gjinore-ne-tregun-e-punes.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"924\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"17 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/\",\"name\":\"Kush po e udh\u00ebheq\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr ndryshimeve klimatike? - QIKA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Copy-of-Historia-na-ndihmon-te-kuptojme-dallimet-gjinore-ne-tregun-e-punes.png\",\"datePublished\":\"2025-01-14T11:12:09+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-14T11:12:10+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Copy-of-Historia-na-ndihmon-te-kuptojme-dallimet-gjinore-ne-tregun-e-punes.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Copy-of-Historia-na-ndihmon-te-kuptojme-dallimet-gjinore-ne-tregun-e-punes.png\",\"width\":1640,\"height\":924},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/qika.org\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kush po e udh\u00ebheq\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr ndryshimeve klimatike?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/\",\"name\":\"QIKA\",\"description\":\"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kush po e udh\u00ebheq\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr ndryshimeve klimatike? - QIKA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kush po e udh\u00ebheq\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr ndryshimeve klimatike? - QIKA","og_description":"Nga ishujt e fundosur deri te savanat me that\u00ebsir\u00eb, grat\u00eb bartin nj\u00eb barr\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb kriz\u00ebs s\u00eb ngrohjes globale, kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb pabarazive gjinore. N\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, grat\u00eb mbajn\u00eb role tradicionale si kujdestare t\u00eb familjes e komuniteteve dhe si ofrueset kryesore t\u00eb ushqimit dhe karburantit, ato jan\u00eb m\u00eb t\u00eb cenueshme gjat\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/","og_site_name":"QIKA","article_modified_time":"2025-01-14T11:12:10+00:00","og_image":[{"width":1640,"height":924,"url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Copy-of-Historia-na-ndihmon-te-kuptojme-dallimet-gjinore-ne-tregun-e-punes.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"17 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/","url":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/","name":"Kush po e udh\u00ebheq\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr ndryshimeve klimatike? - QIKA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qika.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Copy-of-Historia-na-ndihmon-te-kuptojme-dallimet-gjinore-ne-tregun-e-punes.png","datePublished":"2025-01-14T11:12:09+00:00","dateModified":"2025-01-14T11:12:10+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/#primaryimage","url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Copy-of-Historia-na-ndihmon-te-kuptojme-dallimet-gjinore-ne-tregun-e-punes.png","contentUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Copy-of-Historia-na-ndihmon-te-kuptojme-dallimet-gjinore-ne-tregun-e-punes.png","width":1640,"height":924},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/kush-po-e-udheheqe-luften-kunder-ndryshimeve-klimatike\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/qika.org\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kush po e udh\u00ebheq\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr ndryshimeve klimatike?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qika.org\/#website","url":"https:\/\/qika.org\/","name":"QIKA","description":"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lexo-post\/10486","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lexo-post"}],"about":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/lexo-post"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10486"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}