{"id":3320,"date":"2021-12-02T13:35:21","date_gmt":"2021-12-02T12:35:21","guid":{"rendered":"https:\/\/qika.org\/?post_type=lexo-post&#038;p=3320"},"modified":"2021-12-02T13:35:22","modified_gmt":"2021-12-02T12:35:22","slug":"pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku","status":"publish","type":"lexo-post","link":"https:\/\/qika.org\/en\/lexo-post\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/","title":{"rendered":"Pse feminizmi dhe kapitalizmi nuk mund t\u00eb ekzistojn\u00eb s\u00eb bashku"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Feminizmi n\u00ebnkupton t\u00eb luftuarit p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, pavar\u00ebsisht nga gjinia, raca apo t\u00eb ardhurat financiare. Kjo nuk mund t\u00eb arrihet n\u00eb kapitaliz\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb pyetjen n\u00ebse kapitalizmi \u00ebsht\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr grat\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb feminist\u00ebt dhe ata q\u00eb nuk jan\u00eb feminist\u00eb e kan\u00eb debatuar p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. \u00c7do interesim mbi k\u00ebt\u00eb pyetje \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb nj\u00eb kontekst t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Pra, cilat jan\u00eb kushtet e koh\u00ebs s\u00eb tashme q\u00eb inkurajojn\u00eb nj\u00eb interes t\u00eb till\u00eb?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kapitalizmi \u00ebsht\u00eb n\u00eb kriz\u00eb. Jo domosdoshm\u00ebrisht nj\u00eb kriz\u00eb ekonomike n\u00eb kuptimin e nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb plot\u00eb. Ne jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se nj\u00eb dekade stimulimi q\u00eb p\u00ebrfshin ndihm\u00eb multitrilion\u00eb dollar\u00ebshe nga bankat qendrore, vite t\u00eb leht\u00ebsimit dhe nj\u00eb normale t\u00eb re t\u00eb normave t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb interesit t\u00eb krijuara nga qeveria p\u00ebr t\u00eb mbajtur investitor\u00ebt larg d\u00ebmtimit kolektiv.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pavar\u00ebsisht k\u00ebtyre nxitjeve, pagat dhe rritja ekonomike stagnuan. Kompanit\u00eb duket se jan\u00eb m\u00eb t\u00eb interesuara t\u00eb v\u00ebn\u00eb bast n\u00eb tregun e aksioneve sesa t\u00eb investojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt. Nd\u00ebrkoh\u00eb, normat, idet\u00eb dhe politikat q\u00eb i n\u00ebnshtrohen status quos t\u00eb kapitalizmit neo-liberal p\u00ebrgjat\u00eb kat\u00ebr dekadave t\u00eb fundit po p\u00ebrjetojn\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb t\u00eb thell\u00eb t\u00eb legjitimitetit. Ekziston nj\u00eb humbje e p\u00ebrhapur e besimit n\u00eb qeveri, r\u00ebnie e besimit n\u00eb kapitaliz\u00ebm dhe nj\u00eb ringjallje e popullzimit nga e djathta dhe e majta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Si pik\u00eb e dyt\u00eb e referimit \u00ebsht\u00eb ringjallja e feminizmit n\u00eb dekad\u00ebn e fundit n\u00eb SHBA dhe n\u00eb nivel global. Kjo ringjallje ka marr\u00eb nj\u00eb larmi formash dhe ka p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb perspektivash q\u00eb tregojn\u00eb se si t\u00eb ndjek\u00ebsh nj\u00eb program feminist, por \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb tipar i vazhduesh\u00ebm i diskursit publik s\u00eb fundmi me l\u00ebvizjen #MeToo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Humbja e Hillary Clinton n\u00eb sfondin e kriz\u00ebs s\u00eb legjitimitetit t\u00eb kapitalizmit neo-liberal ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje modelin dominues t\u00eb feminizmit neo-liberal, me iden\u00eb se q\u00ebllimet feministe arrihen m\u00eb s\u00eb miri nga \u00e7do grua q\u00eb p\u00ebrpiqet t\u00eb arrij\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb pushteti dhe suksesi brenda kapitalizmit. Grat\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht grat\u00eb e reja, po b\u00ebjn\u00eb thirrje p\u00ebr nj\u00eb lloj tjet\u00ebr feminizmi q\u00eb shpesh ka ngjyrime anti-kapitaliste. Sondazhet zbulojn\u00eb se af\u00ebrsisht gjysma e t\u00eb rinjve preferojn\u00eb socializmin sesa kapitalizmin dhe sipas Pew Research Center, 53% e mb\u00ebshtet\u00ebsve t\u00eb Bernie Sanders jan\u00eb gra.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst krize, t\u00eb cilin mund ta shohim si nj\u00eb moment ndryshimi dhe jo si r\u00ebnie n\u00eb vetvete, ne pyesim se si feminist\u00ebt duhet t\u00eb orientojn\u00eb pozicionet dhe p\u00ebrpjekjet e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Un\u00eb them t\u00eb shikojm\u00eb p\u00ebrpara. Tani \u00ebsht\u00eb koha q\u00eb t\u00eb vler\u00ebsojm\u00eb betejat e fituara me v\u00ebshtir\u00ebsi dhe t\u00eb b\u00ebjm\u00eb strategji se si ta b\u00ebjm\u00eb t\u00eb mundur q\u00eb t\u00eb gjitha grat\u00eb t\u2019i g\u00ebzojn\u00eb k\u00ebto fitore, si dhe t\u00eb ecim p\u00ebrpara me k\u00ebrkesa t\u00eb reja konkrete t\u00eb cilat p\u00ebrmbushin q\u00ebllimet e gjera t\u00eb feminizmit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por fillimisht, p\u00ebr hir t\u00eb qart\u00ebsis\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebj disa sqarime. Padyshim un\u00eb nuk flas p\u00ebr t\u00eb gjitha grat\u00eb, por as nuk flas p\u00ebr t\u00eb gjitha grat\u00eb e majta, ose p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb feminist\u00ebt, socialist\u00ebt apo feminist\u00ebt socialist. Gjithashtu, ka shum\u00eb kritika feministe ndaj kapitalizmit. Duke pasur parasysh kufizimet e koh\u00ebs dhe baz\u00ebn e njohuris\u00eb time, un\u00eb do t\u00eb flas vet\u00ebm p\u00ebr disa prej tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chelsea Follett, moderatore dhe analiste e politikave n\u00eb Cato, si dhe redaktore n\u00eb Human Progress, parashtroi disa pyetje orientuese p\u00ebr diskutim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A ka qen\u00eb p\u00ebrhapja e kapitalizmit fitim apo humbje p\u00ebr grat\u00eb?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pyetje e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019iu p\u00ebrgjigjur, sepse m\u00eb duket e \u00e7uditshme t\u00eb formuloj nj\u00eb ekuacion t\u00eb kostove njer\u00ebzore n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrfshihen shekuj t\u00eb kapitalizmit. A e tejkalojn\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimet jet\u00ebsore, shkrim-leximi dhe autonomia e grave masakr\u00ebn masive t\u00eb grave dhe f\u00ebmij\u00ebve indigjen\u00eb, jet\u00ebn e d\u00ebshp\u00ebruar t\u00eb grave q\u00eb torturohen n\u00eb skllav\u00ebri, apo shp\u00ebrfytyrimin dhe vdekjet e hershme t\u00eb grave q\u00eb kaluan jet\u00ebn duke punuar, trupat e t\u00eb cilave ishin t\u00eb shkat\u00ebrruar nga puna n\u00eb fabrik\u00eb?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb llogaritje e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb sigurt. Por n\u00ebse do ta provonim, me siguri do t\u00eb duhej t\u00eb zbusnim pretendimet e sukseseve t\u00eb fundit t\u00eb kapitalizmit global me realitetin e ashp\u00ebr ku m\u00eb shum\u00eb se dy miliard\u00eb njer\u00ebz vuajn\u00eb nga kequshqyerja, apo q\u00eb 60% e njer\u00ebzve n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn humbin 95% t\u00eb t\u00eb ardhurave nga rritja globale dhe q\u00eb numri absolut i njer\u00ebzve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb varf\u00ebri \u00ebsht\u00eb rritur me nj\u00eb miliard\u00eb njer\u00ebz gjat\u00eb dekadave t\u00eb fundit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jam e gatshme t\u00eb them se n\u00eb p\u00ebrputhje me Marx-in, kapitalizmi \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb se feudalizmi. Ne gjithashtu mund t\u00eb tregojm\u00eb t\u00eb dh\u00ebna q\u00eb sugjerojn\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm drejt p\u00ebrmbushjes s\u00eb Objektivave t\u00eb Zhvillimit t\u00eb Mij\u00ebvje\u00e7arit p\u00ebr jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb, vdekshm\u00ebrin\u00eb dhe arsimin. Grat\u00eb e klas\u00ebs s\u00eb mesme dhe t\u00eb lart\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb bot\u00ebs g\u00ebzojn\u00eb qasje dhe t\u00eb drejta q\u00eb nuk i kan\u00eb pasur grat\u00eb e tjera nj\u00eb shekull m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne duhet t\u2019i g\u00ebzohemi k\u00ebtyre p\u00ebrfitimeve, por duhet t\u00eb jemi t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm edhe p\u00ebr paralelet kauzale t\u00eb cilat i t\u00ebrheqim. P\u00ebrderisa disa nga k\u00ebto p\u00ebrfitime mund t\u2019i atribuohen zhvillimit dhe racionalizimit e q\u00eb lidhen me kapitalizmin, shum\u00eb nga k\u00ebto p\u00ebrfitime jan\u00eb rezultat i luft\u00ebs s\u00eb ashp\u00ebr politike dhe jo kapitalizmit m\u00eb vete.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ligjet dhe normat kund\u00ebr diskriminimit, e drejta p\u00ebr t\u00eb mos qen\u00eb pron\u00eb e burrave tan\u00eb, e drejta e vot\u00ebs, e drejta p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb mbrojm\u00eb veten dhe f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb nga dhuna n\u00eb familje, k\u00ebto dhe shum\u00eb t\u00eb drejta t\u00eb tjera nuk jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb nga Departamenti i Tregtis\u00eb. K\u00ebto t\u00eb drejta u fituan nga l\u00ebvizjet shoq\u00ebrore, shum\u00eb prej t\u00eb cilave u udh\u00ebhoq\u00ebn nga socialist\u00ebt dhe feminist\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt luftuan dhe p\u00ebsuan shum\u00eb disfata p\u00ebr t\u2019i siguruar ato.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Megjithat\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment un\u00eb mendoj se \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb vazhdojm\u00eb p\u00ebrpara. Edhe n\u00ebse do t\u00eb pranonim se kapitalizmi ka qen\u00eb nj\u00eb p\u00ebrfitim p\u00ebr grat\u00eb, gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nuk mendoj se \u00ebsht\u00eb ashtu, \u00ebsht\u00eb shum\u00eb me e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb pyesim n\u00ebse kapitalizmin do t\u00eb sjell\u00eb p\u00ebrfitime n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Feminizmi nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me eliminimin e diskriminimit me baz\u00eb gjinore. Ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me luftimin e pabarazive dhe krijimin e barazis\u00eb dhe jet\u00ebs m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, pavar\u00ebsisht nga seksi, gjinia, raca, etnia, arsimimi, t\u00eb ardhurat, feja ose vendi ku jetojm\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja e mrekullueshme q\u00eb karakterizon feminizmin, kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse un\u00eb jam feministe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thjesht ne nuk mund t\u2019i arrijm\u00eb k\u00ebto gj\u00ebra n\u00eb kapitaliz\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le t\u00eb marrim parasysh shembullin e ndryshimit t\u00eb klim\u00ebs. Asgj\u00eb nuk demonstron d\u00ebshtimin e t\u00eb ashtuquajturit treg t\u00eb lir\u00eb m\u00eb mir\u00eb sesa katastrofa klimatike. P\u00ebrderisa kapitalizmi mund t\u00eb jet\u00eb racional p\u00ebr individ\u00ebt, n\u00eb nj\u00eb nivel sistemik \u00ebsht\u00eb shum\u00eb irracional. Ndjekja e pamatur e fitimeve nga kapitalist\u00ebt individual\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb fuqizuar nga elitat dhe qeverit\u00eb, ka krijuar problemin kolektiv masiv t\u00eb ngrohjes globale, pa p\u00ebrmendur k\u00ebtu edhe shterimin e burimeve dhe shkat\u00ebrrimin e habitatit.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb trajtojm\u00eb k\u00ebt\u00eb problem, nj\u00eb problem q\u00eb ne e kuptuam p\u00ebraf\u00ebrsisht dekada m\u00eb par\u00eb, p\u00ebr dyzet vitet e fundit elitat dhe pronar\u00ebt e bizneseve kan\u00eb k\u00ebmb\u00ebngulur n\u00eb fuqin\u00eb sh\u00ebruese t\u00eb tregjeve t\u00eb lira. Ata kan\u00eb argumentuar se tregjet jan\u00eb t\u00eb natyrshme dhe se jan\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb rendi spontan, se individ\u00ebt racional q\u00eb veprojn\u00eb me informacion t\u00eb p\u00ebrsosur krijojn\u00eb rezultate optimale dhe se efektet jan\u00eb t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsishme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne e dim\u00eb se \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb, megjithat\u00eb imperativat e p\u00ebrfitimit dhe prerogativat e rr\u00ebnjosura t\u00eb elitave kan\u00eb parandaluar vendet e bot\u00ebs q\u00eb t\u00eb miratojn\u00eb projekte dhe programe p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar veten nga ekonomit\u00eb tona shkat\u00ebrruese t\u00eb bazuara n\u00eb l\u00ebnd\u00eb djeg\u00ebse fosile, nga zhvillimi dhe krijimi i zgjidhjeve t\u00eb q\u00ebndrueshme deri tek p\u00ebrmbushja e k\u00ebrkesave dhe nevojave tona.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vet\u00ebm nj\u00eb projekt kolektiv, i rr\u00ebnjosur n\u00eb solidaritet e bashk\u00ebpunim dhe i organizuar rreth parimit t\u00eb kthimit t\u00eb planetit ton\u00eb nga korporatat grabitqare, do t\u00eb na ofroj\u00eb nj\u00eb shans p\u00ebr t\u00eb ndryshuar trajektoren ton\u00eb aktuale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A \u00ebsht\u00eb kapitalizmi nj\u00eb sistem ekonomik shfryt\u00ebzues, shtyp\u00ebs dhe patriarkal q\u00eb nd\u00ebrthuret me n\u00ebnshtrimin e grave?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le ta analizojm\u00eb k\u00ebt\u00eb. A \u00ebsht\u00eb kapitalizmi shfryt\u00ebzues? N\u00eb ekonomin\u00eb politike, shfryt\u00ebzimi p\u00ebrshkruan nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie ku dikush ia shet fuqin\u00eb e pun\u00ebs dikujt tjet\u00ebr q\u00eb zot\u00ebron mjetet e prodhimit, me \u00e7\u2019rast ky i fundit fiton duke i paguar pun\u00ebtor\u00ebve m\u00eb pak se vlera e asaj q\u00eb ata prodhojn\u00eb. Pra, shumica e njer\u00ebzve, p\u00ebrfshir\u00eb grat\u00eb, shfryt\u00ebzohen n\u00eb kuptimin q\u00eb ata punojn\u00eb me pag\u00eb dhe se nuk do t\u00eb ishin n\u00eb gjendje t\u00eb blinin ushqim ose t\u00eb paguanin qiran\u00eb e tyre pa punuar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A \u00ebsht\u00eb ky shfryt\u00ebzim shtyp\u00ebs, pra a p\u00ebrb\u00ebn trajtim mizor apo t\u00eb padrejt\u00eb? Kjo varet. N\u00eb SHBA, jo t\u00eb gjitha grat\u00eb jan\u00eb t\u00eb shtypura. Ka feminist\u00eb dhe socialist\u00eb q\u00eb do t\u00eb kund\u00ebrshtonin k\u00ebt\u00eb vler\u00ebsim. Sidoqoft\u00eb, nuk mendoj se grat\u00eb e bardha q\u00eb paguhen shum\u00eb, t\u00eb cilat g\u00ebzojn\u00eb respekt, siguri dhe autonomi n\u00eb organizimin e jet\u00ebs s\u00eb tyre jan\u00eb t\u00eb shtypura, t\u00eb pakt\u00ebn nuk jan\u00eb aq t\u00eb shtypura sa t\u00eb m\u00eb b\u00ebjn\u00eb q\u00eb t\u00eb dal\u00eb n\u00eb rrug\u00eb p\u00ebr t\u00eb luftuar p\u00ebr t\u00eb drejtat e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Problemi q\u00ebndron se ky skenar i lumtur nuk e p\u00ebrshkruan situat\u00ebn e shumic\u00ebs d\u00ebrrmuese t\u00eb grave, qoft\u00eb n\u00eb SHBA apo n\u00eb nivel global. Nj\u00eb grua q\u00eb punon me orar t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr pag\u00eb minimale, e cila nuk ka mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb shkoj\u00eb tek mjeku, t\u00eb blej\u00eb perime ose t\u00eb paguaj qiran\u00eb e saj, \u00ebsht\u00eb e shtypur. Nj\u00eb i diplomuar nga universiteti i cili \u00ebsht\u00eb i zhytur n\u00eb borxhe t\u00eb huas studentore \u00ebsht\u00eb i shtypur n\u00eb momentin q\u00eb punon m\u00eb shum\u00eb se 60 or\u00eb me nj\u00eb kontrat\u00eb t\u00eb tech start-up, kontrat\u00eb e cila kompenson pag\u00ebn e ul\u00ebt me birr\u00eb falas n\u00eb pauz\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e k\u00ebsaj shtypje lidhet me patriarkalizmin, ose m\u00eb sakt\u00eb me seksizmin, pasi ne nuk jetojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri formalisht patriarkale. Gjykimi \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb, kapitalizmi \u00ebsht\u00eb n\u00eb thelb seksist edhe pse seksizmi ekziston edhe jasht\u00eb kapitalizmit. Dikur mund t\u00eb mendohej nj\u00eb model i kapitalizmit q\u00eb nuk ishte seksist dhe racist. Por, kapitalizmi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e jetes\u00ebs reale p\u00ebr t\u00eb organizuar normat, p\u00ebrpar\u00ebsit\u00eb, strukturat dhe aktivitetet e shoq\u00ebris\u00eb t\u00eb cilat zhvillohen me kalimin e koh\u00ebs dhe hap\u00ebsir\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Si nj\u00eb sistem historik seksizmi dhe racizmi kan\u00eb qen\u00eb pjes\u00eb thelb\u00ebsore e strategjive grumbulluese n\u00eb kapitaliz\u00ebm. Seksizmi b\u00ebn q\u00eb puna e papaguar e grave n\u00eb sht\u00ebpi, e cila \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb, t\u00eb duket si di\u00e7ka e natyrshme, pra nj\u00eb pun\u00eb q\u00eb tregon dashuri. Seksizmi dhe racizmi gjithashtu vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb mjete jasht\u00ebzakonisht t\u00eb dobishme p\u00ebr pronar\u00ebt e bizneseve p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb dhe shtypur pun\u00ebtor\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb dekurajuar k\u00ebrkesat p\u00ebr p\u00ebrfitime dhe paga m\u00eb t\u00eb mira, ose p\u00ebr t\u00eb bllokuar p\u00ebrpjekjet p\u00ebr krijimin e nj\u00eb sindikate.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A ka ndihmuar kapitalizmi n\u00eb fuqizimin e grave p\u00ebr t\u00eb rritur mir\u00ebqenien e tyre dhe p\u00ebr t\u00eb nxitur barazin\u00eb gjinore?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Si\u00e7 thash\u00eb m\u00eb her\u00ebt, grat\u00eb jan\u00eb fuqizuar n\u00eb kapitaliz\u00ebm. P\u00ebrderisa ne duhet t\u00eb jemi t\u00eb kujdessh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mos ngat\u00ebrruar kauz\u00ebn, duke pasur parasysh variablat e tilla si\u00e7 jan\u00eb l\u00ebvizja e grave, l\u00ebvizja e t\u00eb drejtave civile, l\u00ebvizja e pun\u00ebs dhe l\u00ebvizja e mjedisit, \u00ebsht\u00eb ende nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb tregjet mund t\u00eb fuqizojn\u00eb grat\u00eb. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Parat\u00eb jan\u00eb t\u00eb barabarta me pushtetin. N\u00ebse grat\u00eb amerikane sot kan\u00eb fatin t\u00eb ken\u00eb prind t\u00eb pasur, ose kan\u00eb lindur me aft\u00ebsi dhe inteligjenc\u00eb t\u00eb shtuar q\u00eb u mund\u00ebson atyre t\u00eb gjejn\u00eb nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb paguar mir\u00eb e cila i p\u00ebrmbush, ato do t\u00eb fuqizohen. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ato do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb fuqizojn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, p.sh. f\u00ebmij\u00ebt e tyre, p\u00ebrmes rrjet\u00ebzimit shoq\u00ebror t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por, t\u00eb v\u00ebrejturit se disa gra jan\u00eb mjaft t\u00eb fuqizuara n\u00eb kapitaliz\u00ebm nuk do t\u00eb thot\u00eb se rruga p\u00ebr t\u00eb arritur synimet e feminizmit \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb dhe ne duhet vet\u00ebm ta ndjekim at\u00eb. Pasuria e t\u00eb af\u00ebrmve nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aksident. Reformat miq\u00ebsore t\u00eb tregut p\u00ebrgjat\u00eb dekadave t\u00eb fundit kan\u00eb pasuruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pabesueshme nj\u00eb grup njer\u00ebzish (kryesisht burra) p\u00ebrderisa shumica d\u00ebrrmuese e njer\u00ebzve p\u00ebrjetojn\u00eb nj\u00eb ngecje n\u00eb jet\u00ebn e tyre dhe mund\u00ebsit\u00eb e tyre pak\u00ebsohen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zhvillimet e jasht\u00ebzakonshme teknologjike dhe shkencore p\u00ebrgjat\u00eb dyzet viteve t\u00eb fundit mund t\u00eb ishin kanalizuar drejt zvog\u00eblimit t\u00eb varf\u00ebris\u00eb, p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb rezultateve t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor, q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb ekologjike t\u00eb proceseve tona t\u00eb prodhimit dhe sigurimit t\u00eb furnizimit dhe shp\u00ebrndarjes me uj\u00eb t\u00eb past\u00ebr, ushqim t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm dhe kushte t\u00eb p\u00ebrshtatshme strehimi. K\u00ebto jan\u00eb gj\u00ebrat q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit i vler\u00ebsojn\u00eb. K\u00ebto jan\u00eb gjithashtu aspekte q\u00eb do t\u00eb fuqizonin m\u00eb shum\u00eb grat\u00eb q\u00eb vuajn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb disproporcionale nga mungesa e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne kemi mjetet p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar shum\u00eb jet\u00ebn e grave n\u00eb bot\u00eb dhe t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzimit. Megjithat\u00eb, ne ende nuk i kemi drejtuar burimet, njohurit\u00eb dhe energjin\u00eb ton\u00eb drejt arritjes s\u00eb k\u00ebtij q\u00ebllimi. Pse? Sepse q\u00ebllimi i kapitalizmit nuk \u00ebsht\u00eb t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb bot\u00ebn, q\u00ebllimi i k\u00ebtij sistemi \u00ebsht\u00eb t\u00eb nxjerr\u00eb p\u00ebrfitime.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nicole Aschoff<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E p\u00ebrktheu: Greta Avdyli<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tekstin origjinal mund ta gjeni n\u00eb:&nbsp;<a href=\"https:\/\/jacobinmag.com\/2019\/09\/capitalism-socialist-feminism-inequality-sexism?fbclid=IwAR2MGP5x0WRtmGM6c0t7IvFwBdJ4_pztkYD3B5PXgjVkJ3xwfugIbtzum1M\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/jacobinmag.com\/2019\/09\/capitalism-socialist-feminism-inequality-sexism?fbclid=IwAR2MGP5x0WRtmGM6c0t7IvFwBdJ4_pztkYD3B5PXgjVkJ3xwfugIbtzum1M<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":3321,"template":"","class_list":["post-3320","lexo-post","type-lexo-post","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Pse feminizmi dhe kapitalizmi nuk mund t\u00eb ekzistojn\u00eb s\u00eb bashku - QIKA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pse feminizmi dhe kapitalizmi nuk mund t\u00eb ekzistojn\u00eb s\u00eb bashku - QIKA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Feminizmi n\u00ebnkupton t\u00eb luftuarit p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, pavar\u00ebsisht nga gjinia, raca apo t\u00eb ardhurat financiare. Kjo nuk mund t\u00eb arrihet n\u00eb kapitaliz\u00ebm. N\u00eb pyetjen n\u00ebse kapitalizmi \u00ebsht\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr grat\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb feminist\u00ebt dhe ata q\u00eb nuk jan\u00eb feminist\u00eb e kan\u00eb debatuar p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"QIKA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-12-02T12:35:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/thumbnail_Image-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"936\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"688\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/\",\"name\":\"Pse feminizmi dhe kapitalizmi nuk mund t\u00eb ekzistojn\u00eb s\u00eb bashku - QIKA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/thumbnail_Image-1.jpg\",\"datePublished\":\"2021-12-02T12:35:21+00:00\",\"dateModified\":\"2021-12-02T12:35:22+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/thumbnail_Image-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/thumbnail_Image-1.jpg\",\"width\":936,\"height\":688},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/qika.org\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pse feminizmi dhe kapitalizmi nuk mund t\u00eb ekzistojn\u00eb s\u00eb bashku\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/\",\"name\":\"QIKA\",\"description\":\"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pse feminizmi dhe kapitalizmi nuk mund t\u00eb ekzistojn\u00eb s\u00eb bashku - QIKA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Pse feminizmi dhe kapitalizmi nuk mund t\u00eb ekzistojn\u00eb s\u00eb bashku - QIKA","og_description":"Feminizmi n\u00ebnkupton t\u00eb luftuarit p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, pavar\u00ebsisht nga gjinia, raca apo t\u00eb ardhurat financiare. Kjo nuk mund t\u00eb arrihet n\u00eb kapitaliz\u00ebm. N\u00eb pyetjen n\u00ebse kapitalizmi \u00ebsht\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr grat\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje q\u00eb feminist\u00ebt dhe ata q\u00eb nuk jan\u00eb feminist\u00eb e kan\u00eb debatuar p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/","og_site_name":"QIKA","article_modified_time":"2021-12-02T12:35:22+00:00","og_image":[{"width":936,"height":688,"url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/thumbnail_Image-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/","url":"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/","name":"Pse feminizmi dhe kapitalizmi nuk mund t\u00eb ekzistojn\u00eb s\u00eb bashku - QIKA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qika.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/thumbnail_Image-1.jpg","datePublished":"2021-12-02T12:35:21+00:00","dateModified":"2021-12-02T12:35:22+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/#primaryimage","url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/thumbnail_Image-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/thumbnail_Image-1.jpg","width":936,"height":688},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/pse-feminizmi-dhe-kapitalizmi-nuk-mund-te-ekzistojne-se-bashku\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/qika.org\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pse feminizmi dhe kapitalizmi nuk mund t\u00eb ekzistojn\u00eb s\u00eb bashku"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qika.org\/#website","url":"https:\/\/qika.org\/","name":"QIKA","description":"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lexo-post\/3320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lexo-post"}],"about":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/lexo-post"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3321"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}