{"id":4307,"date":"2022-06-27T12:25:16","date_gmt":"2022-06-27T11:25:16","guid":{"rendered":"https:\/\/qika.org\/?post_type=lexo-post&#038;p=4307"},"modified":"2022-06-27T12:27:23","modified_gmt":"2022-06-27T11:27:23","slug":"grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik","status":"publish","type":"lexo-post","link":"https:\/\/qika.org\/en\/lexo-post\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/","title":{"rendered":"Grat\u00eb n\u00eb akademin\u00eb e hershme moderne: Nj\u00eb fenomen katolik"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Akademia ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm sa i p\u00ebrket barazis\u00eb gjinore gjat\u00eb 50-t\u00eb viteve t\u00eb fundit, por ende nuk ka arritur barazi t\u00eb plot\u00eb \u2013 ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb ekonomi dhe disiplinat e Shkenc\u00ebs, Teknologjis\u00eb, Inxhinieris\u00eb dhe Matematik\u00ebs (STEM). Kjo rubrik\u00eb dokumenton pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb akademin\u00eb evropiane q\u00eb nga universitetet e para deri n\u00eb prag t\u00eb Revolucionit Industrial. Nga 108 grat\u00eb q\u00eb ligj\u00ebronin n\u00eb universitete ose i p\u00ebrkisnin akademive, shumica gjendeshin n\u00eb Evrop\u00ebn Jugore Katolike, duke sfiduar iden\u00eb se protestantizmi ishte m\u00eb liberal se katolicizmi, t\u00eb pakt\u00ebn kur kishte t\u00eb b\u00ebnte me pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb kapitalin e lart\u00eb njer\u00ebzor.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ashtu si profesionet e tjera, akademia ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb duksh\u00ebm n\u00eb aspektin e barazis\u00eb gjinore gjat\u00eb 50-t\u00eb viteve t\u00eb fundit, por nuk ka arritur barazi t\u00eb plot\u00eb. Disiplinat STEM (Shkenca, Teknologjia, Inxhinieria dhe Matematika) dhe ekonomia mbeten ende shum\u00eb t\u00eb dominuara nga burrat (Casad et al. 2021, Hengel 2017, Eberhardt et al. 2022), me mbip\u00ebrfaq\u00ebsimin e burrave si n\u00eb profesionet akademike ashtu edhe n\u00eb botime (Thelwall dhe Mas- Bleda 2020). N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb paradoksale, vendet me nivele p\u00ebrgjith\u00ebsisht t\u00eb larta t\u00eb barazis\u00eb gjinore shfaqin pabarazit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha gjinore n\u00eb STEM (shih p.sh Stoet dhe Geary 2018, 2020 dhe dokumentet e cituara aty).<\/p>\n\n\n\n<p>Ne kemi marr\u00eb k\u00ebt\u00eb paradoks modern t\u00eb barazis\u00eb gjinore dhe kemi studiuar pranin\u00eb e grave n\u00eb akademit\u00eb dhe universitetet shkencore paraindustriale p\u00ebr t\u00eb gjetur rr\u00ebnj\u00ebt historike t\u00eb pjes\u00ebmarrjes s\u00eb grave n\u00eb akademi.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, shum\u00eb pak gra ishin profesore universiteti ose an\u00ebtare t\u00eb akademive shkencore. Kur filluam projektin ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash t\u00eb studiuesve evropian\u00eb n\u00eb epok\u00ebn para-industriale, duke mbuluar universitetet dhe akademit\u00eb gjat\u00eb periudh\u00ebs 1000\u20131800, nuk prisnim t\u00eb gjenim fare gra. Pas disa vitesh n\u00eb projektin ton\u00eb, ne kemi nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash me 56,000 studiues t\u00eb koduar manualisht nga burime dyt\u00ebsore, nga t\u00eb cilat 108 jan\u00eb gra. Edhe pse ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb num\u00ebr shum\u00eb i vog\u00ebl p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb n\u00eb ndonj\u00eb p\u00ebrfundim dometh\u00ebn\u00ebs statistikor, mund ti m\u00ebsojm\u00eb disa gj\u00ebra nga k\u00ebto 108 studiuese (De la Croix and Vitale 2022).<\/p>\n\n\n\n<p>Figura 1: Luisa de Medrano, Profesore n\u00eb Universitetin e Salamank\u00ebs (1508). Detajet e nj\u00eb pikture nga Juan de Pereda, Sibilat e Atienz\u00ebs<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4309\" width=\"326\" height=\"458\" srcset=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-1.png 585w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-1-214x300.png 214w\" sizes=\"auto, (max-width: 326px) 100vw, 326px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>N\u00eb akademi ka pasur gra q\u00eb kur u themeluan universitetet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb gjat\u00eb shekullit t\u00eb XI-t\u00eb. Trotula de Ruggiero (mjeke, Salerno) dhe Accursia (juriste, Bolonja) jan\u00eb dy shembuj. Edhe pse disa nga k\u00ebto figura mund t\u00eb jen\u00eb m\u00eb tep\u00ebr legjendare sesa reale, fakti q\u00eb ato jan\u00eb legjenda n\u00ebnkupton di\u00e7ka. M\u00eb e verifikueshme \u00ebsht\u00eb ekzistenca e disa grave studiuese nga shekulli i XV-t\u00eb; p.sh Luisa de Medrano n\u00eb Spanj\u00eb (Figura 1).<\/p>\n\n\n\n<p>Akademit\u00eb e Shkencave dhe Arteve nuk ishin indiferente ndaj erudicionit t\u00eb madh t\u00eb disa grave. Nd\u00ebrsa k\u00ebto akademi u zgjeruan n\u00eb shekujt XVII dhe XVIII, disa gra studiuese u zgjodh\u00ebn si akademike.<\/p>\n\n\n\n<p>Grat\u00eb q\u00eb identifikuam nuk mbanin gjithmon\u00eb poste formale apo pozita t\u00eb profesores me orar t\u00eb plot\u00eb n\u00eb universitete. Ndonj\u00ebher\u00eb, ato merrnin pjes\u00eb si profesore z\u00ebvend\u00ebsuese ose si pedagoge t\u00eb ftuara. N\u00eb akademi, ndonj\u00ebher\u00eb ato zgjidheshin si an\u00ebtare pa pasur mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb merrnin pjes\u00eb realisht n\u00eb mbledhje.<\/p>\n\n\n\n<p>Nga analiza sasiore e t\u00eb dh\u00ebnave q\u00eb mblodh\u00ebm dhe analiza cil\u00ebsore q\u00eb b\u00ebm\u00eb mbi biografit\u00eb e shumic\u00ebs s\u00eb grave n\u00eb baz\u00ebn ton\u00eb t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave, arrit\u00ebm n\u00eb tre gjetje.<\/p>\n\n\n\n<p>E para ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me botimet. Duke llogaritur cil\u00ebsin\u00eb e studiuesve nga botimet e tyre n\u00eb katalogun e bibliotekave sot (Worldcat), zbulojm\u00eb se 84 gra q\u00eb kan\u00eb botuar disa vepra jan\u00eb mesatarisht m\u00eb t\u00eb mira krahasuar me 20.984 burra. Figura 2 tregon funksionet e densitetit t\u00eb probabilitetit t\u00eb matjes s\u00eb kapitalit njer\u00ebzor t\u00eb bazuar n\u00eb publikim p\u00ebr burrat dhe grat\u00eb. Kapitali njer\u00ebzor mesatar \u00ebsht\u00eb 3,91 p\u00ebr grat\u00eb dhe 2,85 p\u00ebr burrat. Nj\u00eb hendek i till\u00eb mund t\u00eb pasqyronte diskriminimin: p\u00ebr t&#8217;u pun\u00ebsuar, nj\u00eb grua duhet t\u00eb kap\u00ebrcej\u00eb pik\u00ebpamjet negative q\u00eb r\u00ebndojn\u00eb grat\u00eb duke qen\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb e mir\u00eb se burri mesatar, e p\u00ebrkthyer k\u00ebtu n\u00eb botime shtes\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Figura 2: Funksioni i densitetit t\u00eb probabilitetit t\u00eb indeksit t\u00eb kapitalit njer\u00ebzor t\u00eb bazuar n\u00eb publikim p\u00ebr studiuesit akademik\u00eb burra dhe gra. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-2-1024x530.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4310\" width=\"540\" height=\"279\" srcset=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-2-1024x530.jpg 1024w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-2-300x155.jpg 300w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-2-768x397.jpg 768w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-2-1536x795.jpg 1536w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-2-2048x1060.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>S\u00eb dyti, si\u00e7 theksohet nga Nekoei dhe Sinn (2021), pushteti i grave ka qen\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb nj\u00eb efekt an\u00ebsor i nepotizmit: gjejm\u00eb shum\u00eb bashk\u00ebshorte, vajza profesor\u00ebsh ose gra, rrjetet familjare t\u00eb t\u00eb cilave ishin t\u00eb m\u00ebdha dhe me ndikim. P\u00ebrqindja e k\u00ebtyre grave t\u00eb martuara \u00ebsht\u00eb pothuajse e nj\u00ebjt\u00eb me at\u00eb n\u00eb popullat\u00ebn e p\u00ebrgjithshme, por nj\u00eb pjes\u00eb disproporcionale e grave nuk b\u00ebn\u00eb f\u00ebmij\u00eb. Kjo mund t\u00eb shpjegohet pjes\u00ebrisht me faktin se martesa u mund\u00ebsoi t\u00eb vazhdonin veprimtarin\u00eb e tyre intelektuale pa iu n\u00ebnshtruar gjykimeve negative t\u00eb komunitetit. Ndonj\u00ebher\u00eb k\u00ebto studiuese ndan\u00eb veprimtarin\u00eb e tyre shkencore me burrat e tyre, si n\u00eb rastet e Laura Bassi-t dhe Anna Morandi Manzolinit n\u00eb Bolonj\u00eb (Figura 3). N\u00eb bot\u00ebn protestante, ne zbuluam se grat\u00eb ishin shpesh asistente t\u00eb burrave, baballar\u00ebve ose v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb tyre (si\u00e7 ishte, p.sh Maria Winkelmann-Kirch). Pavar\u00ebsisht pjes\u00ebmarrjes s\u00eb tyre aktive n\u00eb zbulimet shkencore, atyre kurr\u00eb nuk iu dha nj\u00eb vend m\u00eb vete n\u00eb akademi apo universitete.<\/p>\n\n\n\n<p>Figura 3: Autoportret dylli i Anna Morandi-t me trurin; Muzeu Poggi, Bolonja<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-3-1024x553.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4311\" width=\"565\" height=\"304\" srcset=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-3-1024x553.jpg 1024w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-3-300x162.jpg 300w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-3-768x415.jpg 768w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-3-1536x830.jpg 1536w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-3-2048x1106.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 565px) 100vw, 565px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Sh\u00ebnime: Anna Morandi ligj\u00ebroi anatomin\u00eb n\u00eb Universitetin e Bolonj\u00ebs nga 1756 deri n\u00eb 1774. Ajo ishte nmodeluese anatomike e njohur nd\u00ebrkomb\u00ebtarisht (foto: D. de la Croix).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb v\u00ebzhgim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb k\u00ebrkimin ton\u00eb \u00ebsht\u00eb se shumica e grave q\u00eb gjet\u00ebm ishin t\u00eb lidhura me institucionet katolike. Figura 4 tregon vendlindjen e profesoreve gra (ngjyra e gjelb\u00ebr) dhe akademikeve (ngjyra e kalt\u00ebr). Ngjyrat m\u00eb t\u00eb zbehta tregojn\u00eb nj\u00eb lidhje t\u00eb dob\u00ebt, si p.sh t\u00eb jesh an\u00ebtar korrespondues i nj\u00eb akademie. Shum\u00eb pak gra ishin an\u00ebtare t\u00eb institucioneve protestante: Eva Ekeblad ishte gruaja e par\u00eb q\u00eb u pranua n\u00eb Akademin\u00eb Mbret\u00ebrore Suedeze t\u00eb Shkencave, p\u00ebr zbulimin e saj se si mund t\u00eb b\u00ebsh alkool nga patatet. Ekaterina Romanovna Dasjkova \u00ebsht\u00eb e lidhur me Akademin\u00eb Mbret\u00ebrore Suedeze dhe Leopoldina. Nd\u00ebrsa, Hedvig Gustava Malmsten u zgjodh gabimisht an\u00ebtare e plot\u00eb e Shoqat\u00ebs Mbret\u00ebrore Fiziografike n\u00eb Lund, Suedi: statutet p\u00ebrcaktonin se vet\u00ebm burrat mund t\u00eb ishin an\u00ebtar\u00eb t\u00eb shoqat\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u00eb shpjeguar pranin\u00eb e k\u00ebtyre grave n\u00eb institucionet akademike, fillimisht kemi marr\u00eb parasysh autonomin\u00eb e institucioneve. Shum\u00eb universitete protestante n\u00eb Gjermani u themeluan n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb nga lart-posht\u00eb, nd\u00ebrsa universitetet e hershme si Bolonja dhe Parisi u zhvilluan nga posht\u00eb lart. N\u00eb Gjermani, Princi kishte m\u00eb shum\u00eb kontroll dhe institucionet merrnin m\u00eb pak vendime autonome dhe antikonformiste, si p.sh mir\u00ebpritja e grave n\u00eb universitet. Megjithat\u00eb, kjo nuk shpjegon pse akademia angleze dhe skoceze u mbyll\u00ebn dyert grave studiuese.<\/p>\n\n\n\n<p>Figura 4: Vendlindja e grave studiuese akademike<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-4-1024x878.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4312\" width=\"413\" height=\"354\" srcset=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-4-1024x878.png 1024w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-4-300x257.png 300w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-4-768x659.png 768w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-4-1536x1317.png 1536w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/figura-4-2048x1756.png 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 413px) 100vw, 413px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><em>Sh\u00ebnim: Ngjyra e kalt\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebson akademik\u00ebt, ngjyra e gjelb\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebson profesor\u00ebt, nd\u00ebrsa ngjyrat m\u00eb t\u00eb zbehta p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb lidhje t\u00eb dob\u00ebta<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ne nxor\u00ebm nj\u00eb hipotez\u00eb se feja mund t\u00eb shpjegonte k\u00ebt\u00eb ndryshim midis Evrop\u00ebs Veriore dhe Jugore, dhe shqyrtuam dallimet midis besimeve fetare. Ekziston nj\u00eb tendenc\u00eb p\u00ebr t\u00eb menduar se protestantizmi solli nj\u00eb val\u00eb moderniteti. Kjo \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebrisht e v\u00ebrtet\u00eb. Luteri mendohet se ka nxitur emancipimin e grave duke i lejuar ato t\u00eb ndjekin shkoll\u00ebn dhe pas reformimit m\u00eb shum\u00eb gra u arsimuan n\u00eb vendet protestante sesa n\u00eb vendet katolike. Megjithat\u00eb, ne e dim\u00eb se arsimi mbulonte vet\u00ebm aspektet bazike dhe se zhvendosja drejt emancipimit ishte e dob\u00ebt (Roper 1989).<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, normat shoq\u00ebrore protestante p\u00ebr grat\u00eb nuk ishin shum\u00eb t\u00eb ndryshme nga normat katolike. Dallimi thelb\u00ebsor ishte n\u00eb centralizimin formal t\u00eb vendimmarrjes. Kisha Katolike mund t\u00eb kontrollonte pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn publike &#8211; dhe gjithashtu mund t\u00eb b\u00ebnte p\u00ebrjashtime, t\u00eb cilat i lejuan k\u00ebto gra t\u00eb shquara t\u00eb shfaqeshin n\u00eb sfer\u00ebn publike. Grat\u00eb n\u00eb komunitetet protestante i n\u00ebnshtroheshin gjykimit dhe vullnetit t\u00eb burrave dhe baballar\u00ebve t\u00eb tyre n\u00eb sht\u00ebpi, duke e b\u00ebr\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb ato t\u00eb arrinin dukshm\u00ebri n\u00eb hap\u00ebsirat publike.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb shqyrtimin e arsyeve p\u00ebr k\u00ebt\u00eb model t\u00eb pazakont\u00eb, ne mor\u00ebm parasysh edhe kultur\u00ebn dhe teologjin\u00eb. N\u00eb ve\u00e7anti, vum\u00eb re se devotshm\u00ebria mariane \u00ebsht\u00eb themelore p\u00ebr katolik\u00ebt, por konsiderohet si nj\u00eb form\u00eb idhujtarie mes protestant\u00ebve. K\u00ebshtu, katolik\u00ebt kan\u00eb nj\u00eb model frym\u00ebzues gruaje, nd\u00ebrsa protestant\u00ebt dekurajohen q\u00eb t&#8217;i kushtojn\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb asaj. P\u00ebr katolik\u00ebt, dhuntit\u00eb e jasht\u00ebzakonshme t\u00eb Maris\u00eb i japin asaj fam\u00eb dhe konsiderat\u00eb t\u00eb barabart\u00eb me burrat. Dhuntit\u00eb e jasht\u00ebzakonshme intelektuale t\u00eb grave t\u00eb caktuara i bind\u00ebn autoritetet fetare t\u00eb b\u00ebnin p\u00ebrjashtime dhe t\u00eb lejonin disa gra t\u00eb b\u00ebheshin profesor\u00eb n\u00eb universitet. P\u00ebrjashtimi intelektual i disa grave u ofroi disa autoriteteve fetare dhe politike nj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb promovuar politik\u00ebn e tyre. Ky \u00ebsht\u00eb rasti i kardinalit Lambertini me Laura Bassi (profesore n\u00eb Bolonja) dhe Charles III me Maria Isidra Guzman (profesore n\u00eb Alcal\u00e1). Prandaj, ndryshimi m\u00eb bind\u00ebs p\u00ebr ne \u00ebsht\u00eb kapaciteti i institucioneve katolike p\u00ebr t\u00eb toleruar p\u00ebrjashtime.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00eb fundi, t\u00eb dh\u00ebnat tona sfidojn\u00eb iden\u00eb popullore se divergjenca e vog\u00ebl midis Evrop\u00ebs Veriore dhe Jugore ishte nxitur nga protestantizmi. Nuno et al. (2022) kan\u00eb treguar se vendet protestante nuk shfaq\u00ebn nj\u00eb model martese e cila nxit\u00eb zhvillim (n\u00eb kund\u00ebrshtim me nj\u00eb pik\u00ebpamje t\u00eb promovuar n\u00eb k\u00ebrkimet e m\u00ebparshme). K\u00ebtu sfidojm\u00eb iden\u00eb se protestantizmi ishte domosdoshm\u00ebrisht m\u00eb modern dhe m\u00eb liberal se katolicizmi, t\u00eb pakt\u00ebn kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb kapitalin t\u00eb lart\u00eb njer\u00ebzor.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Sh\u00ebnim i autor\u00ebve: Ky projekt \u00ebsht\u00eb financuar nga K\u00ebshilli Evropian i K\u00ebrkimit (ERC), n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb programit t\u00eb k\u00ebrkimit dhe inovacionit t\u00eb Bashkimit Evropian Horizon 2020 n\u00eb marr\u00ebveshjen e grantit Nr 883033, \u201cA e nxiti kapitali njer\u00ebzor elitar zhvillimin e Per\u00ebndimit? V\u00ebshtrime nga nj\u00eb baz\u00eb e re e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb studiuesve evropian\u00eb\u201d. I jemi mir\u00ebnjoh\u00ebs Davide Cantoni-t q\u00eb na udh\u00ebzoi t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr paradoksin e barazis\u00eb gjinore. Fal\u00ebnderojm\u00eb gjithashtu Per Alm, Sekretarin e P\u00ebrhersh\u00ebm dhe Thesarin e Shoq\u00ebris\u00eb Mbret\u00ebrore Fiziografike n\u00eb Lund, p\u00ebr ndihm\u00ebn e tij me rastin e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb Hedvig Gustava Malmsten.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>David de la Croix, Mara Vitale<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E p\u00ebrktheu: Greta Avdyli <\/p>\n\n\n\n<p>Tekstin origjinal mund ta gjeni n\u00eb: https:\/\/voxeu.org\/article\/women-early-modern-academia-catholic-phenomenon<\/p>\n","protected":false},"featured_media":4308,"template":"","class_list":["post-4307","lexo-post","type-lexo-post","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Grat\u00eb n\u00eb akademin\u00eb e hershme moderne: Nj\u00eb fenomen katolik - QIKA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Grat\u00eb n\u00eb akademin\u00eb e hershme moderne: Nj\u00eb fenomen katolik - QIKA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Akademia ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm sa i p\u00ebrket barazis\u00eb gjinore gjat\u00eb 50-t\u00eb viteve t\u00eb fundit, por ende nuk ka arritur barazi t\u00eb plot\u00eb \u2013 ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb ekonomi dhe disiplinat e Shkenc\u00ebs, Teknologjis\u00eb, Inxhinieris\u00eb dhe Matematik\u00ebs (STEM). Kjo rubrik\u00eb dokumenton pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb akademin\u00eb evropiane q\u00eb nga universitetet e para deri n\u00eb prag t\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"QIKA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-27T11:27:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9computers4.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"723\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"419\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/\",\"name\":\"Grat\u00eb n\u00eb akademin\u00eb e hershme moderne: Nj\u00eb fenomen katolik - QIKA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9computers4.webp\",\"datePublished\":\"2022-06-27T11:25:16+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-27T11:27:23+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9computers4.webp\",\"contentUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9computers4.webp\",\"width\":723,\"height\":419},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/qika.org\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Grat\u00eb n\u00eb akademin\u00eb e hershme moderne: Nj\u00eb fenomen katolik\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/\",\"name\":\"QIKA\",\"description\":\"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Grat\u00eb n\u00eb akademin\u00eb e hershme moderne: Nj\u00eb fenomen katolik - QIKA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Grat\u00eb n\u00eb akademin\u00eb e hershme moderne: Nj\u00eb fenomen katolik - QIKA","og_description":"Akademia ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm sa i p\u00ebrket barazis\u00eb gjinore gjat\u00eb 50-t\u00eb viteve t\u00eb fundit, por ende nuk ka arritur barazi t\u00eb plot\u00eb \u2013 ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb ekonomi dhe disiplinat e Shkenc\u00ebs, Teknologjis\u00eb, Inxhinieris\u00eb dhe Matematik\u00ebs (STEM). Kjo rubrik\u00eb dokumenton pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb akademin\u00eb evropiane q\u00eb nga universitetet e para deri n\u00eb prag t\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/","og_site_name":"QIKA","article_modified_time":"2022-06-27T11:27:23+00:00","og_image":[{"width":723,"height":419,"url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9computers4.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/","url":"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/","name":"Grat\u00eb n\u00eb akademin\u00eb e hershme moderne: Nj\u00eb fenomen katolik - QIKA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qika.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9computers4.webp","datePublished":"2022-06-27T11:25:16+00:00","dateModified":"2022-06-27T11:27:23+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/#primaryimage","url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9computers4.webp","contentUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/9computers4.webp","width":723,"height":419},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qika.org\/lexime\/grate-ne-akademine-e-hershme-moderne-nje-fenomen-katolik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/qika.org\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Grat\u00eb n\u00eb akademin\u00eb e hershme moderne: Nj\u00eb fenomen katolik"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qika.org\/#website","url":"https:\/\/qika.org\/","name":"QIKA","description":"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lexo-post\/4307","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lexo-post"}],"about":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/lexo-post"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4307"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}