{"id":8321,"date":"2024-01-17T13:35:44","date_gmt":"2024-01-17T12:35:44","guid":{"rendered":"https:\/\/qika.org\/?post_type=lexo-post&#038;p=8321"},"modified":"2024-01-17T13:35:46","modified_gmt":"2024-01-17T12:35:46","slug":"mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze","status":"publish","type":"lexo-post","link":"https:\/\/qika.org\/en\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/","title":{"rendered":"Mos i injoroni vuajtjet e grave sudaneze"},"content":{"rendered":"\n<p>Grat\u00eb po mbajn\u00eb pesh\u00ebn e luft\u00ebs s\u00eb eg\u00ebr n\u00eb Sudan. Bota nuk duhet t\u2019i mbyll\u00eb syt\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Grat\u00eb sudaneze m\u00eb kan\u00eb frym\u00ebzuar gjithmon\u00eb. Derisa qytetar\u00ebt sudanez\u00eb marshuan n\u00eb rrug\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar dor\u00ebheqjen e presidentit Omar Hassan al-Bashir, n\u00eb vitin 2019, grat\u00eb drejtuan fushat\u00ebn p\u00ebr demokraci dhe ndryshim. 2\/3 e protestuesve mendohet se ishin gra, t\u00eb cilat kan\u00eb vuajtur prej koh\u00ebsh nga margjinalizimi, ngacmimi e dhuna seksuale n\u00eb Sudan. Si mund t\u00eb harrohen imazhet e virale t\u00eb aktivistes adoleshente Alaa Salah duke b\u00ebrtitur kund\u00ebr autoriteteve nd\u00ebrsa q\u00ebndronte n\u00eb nj\u00eb taksi t\u00eb bardh\u00eb? Protestat e organizuara p\u00ebr kat\u00ebr muaj rradhazi i dhan\u00eb fund sundimit t\u00eb presidentit al-Bashir.<\/p>\n\n\n\n<p>Grat\u00eb po detyrohen t\u00eb mbajn\u00eb barr\u00ebn e konfliktit brutal mes Forcave t\u00eb Mb\u00ebshtetjes s\u00eb Shpejt\u00eb Paraushtarake (RSF) dhe Forcave t\u00eb Armatosura Sudaneze (SAF) q\u00eb filloi n\u00eb mes t\u00eb prillit. Sipas OKB-s\u00eb, q\u00eb nga shp\u00ebrthimi i konfliktit t\u00eb fundit, m\u00eb shum\u00eb se 6 milion\u00eb njer\u00ebz jan\u00eb zhvendosur, duke p\u00ebrfshir\u00eb rreth 105 mij\u00eb gra shtatz\u00ebna. Nga 1.2 milion\u00eb njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb ikur n\u00eb vendet fqinje, pothuajse 9 n\u00eb 10 jan\u00eb gra dhe f\u00ebmij\u00eb. Sistemi sh\u00ebndet\u00ebsor i Sudanit \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb r\u00ebnduar,&nbsp; 70-80% e spitaleve n\u00eb zonat e konfliktit jan\u00eb mbyllur. Kjo ka efekt katastrofik p\u00ebr grat\u00eb shtatz\u00ebna q\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr trajtim mjek\u00ebsor.<\/p>\n\n\n\n<p>Dhuna me baz\u00eb gjinore dhe ajo seksuale kan\u00eb marr\u00eb p\u00ebrmasa epidemike. Sipas Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, mbi 4 milion\u00eb gra dhe vajza jan\u00eb t\u00eb rrezikuara nga dhuna seksuale.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekspert\u00ebt e OKB-s\u00eb akuzuan t\u00eb dyja pal\u00ebt p\u00ebr shkelje t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs humanitare dhe t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, ve\u00e7an\u00ebrisht ngrit\u00ebn shqet\u00ebsimin p\u00ebr p\u00ebrdorimin e pam\u00ebshirsh\u00ebm dhe t\u00eb p\u00ebrhapur t\u00eb p\u00ebrdhunimit dhe formave t\u00eb tjera t\u00eb sulmit seksual nga RSF-ja. Pas disa p\u00ebrdhunimeve t\u00eb raportuara, ata deklaruan se kjo form\u00eb e dhun\u00ebs dukej t\u00eb kishte motive racore dhe etnike, dhe ishin jasht\u00ebzakonisht t\u00eb ngjashme me kriz\u00ebn e Darfurit q\u00eb ndodhi 20&nbsp; vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas raportimit t\u00eb Human Rights Watch, nga fundi i prillit deri n\u00eb fund t\u00eb qershorit 2023, RSF-ja sulmoi kryeqytetin e Darfurit Per\u00ebndimor, el-Geneina, duke kryer nj\u00eb num\u00ebr marramend\u00ebs t\u00eb p\u00ebrdhunimeve dhe krimeve t\u00eb tjera t\u00eb luft\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Iniciativa Strategjike p\u00ebr Grat\u00eb n\u00eb Bririn e Afrik\u00ebs ka dokumentuar qindra raste kur grat\u00eb kan\u00eb qen\u00eb viktima t\u00eb RSF, ato ose jan\u00eb zhdukur me forc\u00eb derisa p\u00ebrpiqeshin t\u00eb largoheshin nga luftimet, jan\u00eb rr\u00ebmbyer p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrdorur si shp\u00ebrblim, ose u rr\u00ebmbyen dhe u detyruan t\u00eb sh\u00ebrbenin si pun\u00ebtore seksi. \u201cJam shtatz\u00ebn\u00eb n\u00eb muajin e kat\u00ebrt\u201d, <a href=\"https:\/\/translate.google.com\/website?sl=sq&amp;tl=en&amp;hl=en&amp;client=webapp&amp;u=https:\/\/sihanet.org\/khartoum-women-are-not-collateral-damage-perpetrators-must-be-held-accountable-for-rampant-sexual-violence-in-sudans-capital\/?utm_source%3Drss%26utm_medium%3Drss%26utm_campaign%3Dkhartoum-women-are-not-collateral-damage-perpetrators-must-be-held-accountable-for-rampant-sexual-violence-in-sudans-capital\">tha<\/a> nj\u00eb e mbijetuar 21-vje\u00e7are. &#8220;Un\u00eb as nuk di t\u00eb num\u00ebroj sa her\u00eb jam p\u00ebrdhunuar&#8221;, shtoi ajo.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb raport i OKB-s\u00eb, denoncoi se n\u00eb rajonet q\u00eb kontrollohen nga RSF n\u00eb Darfur grat\u00eb dhe vajzat rr\u00ebmbehen dhe trajtohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb \u00e7njer\u00ebzore e degraduese si t\u00eb ishin skllave,&nbsp; detyrohen t\u00eb martohen dhe mbahen p\u00ebr shp\u00ebrblim. Poashtu, OKB-ja u informua nga burimet e veta se disa gra dhe vajza jan\u00eb par\u00eb duke u vendosur n\u00eb makina dhe kamion\u00eb derisa kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb lidhura me zinxhir\u00eb .<\/p>\n\n\n\n<p>Leximi i statistikave po b\u00ebhet i dhimbsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>Jam thell\u00ebsisht e shqet\u00ebsuar nga akuzat p\u00ebr fuqit\u00eb rajonale q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb gjendjen e grave t\u00eb Sudanit. Ve\u00e7an\u00ebrisht, jam shqet\u00ebsuar nga raportimet se Emiratet e Bashkuara Arabe kan\u00eb furnizuar me arm\u00eb RSF-n\u00eb. Nj\u00eb analist i shquar i kriz\u00ebs s\u00eb Sudanit e ka p\u00ebrshkruar mb\u00ebshtetjen materiale t\u00eb Emirateve t\u00eb Bashkuara Arabe p\u00ebr RSF-n\u00eb si &#8220;sekreti m\u00eb i keq i mbajtur tani p\u00ebr tani&#8221;. I pyetur nga nj\u00eb gazetar n\u00ebse Emiratet e Bashkuara Arabe po furnizojn\u00eb me arm\u00eb RSF-n\u00eb, ambasadori i ShBA-s\u00eb n\u00eb OKB tha: &#8220;Ne kemi b\u00ebr\u00eb thirrje q\u00eb t\u00eb gjitha vendet q\u00eb tentojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb k\u00ebt\u00eb luft\u00eb, duhet t\u00eb nd\u00ebrpresin k\u00ebto p\u00ebrpjekje.&#8221; Emiratet e Bashkuara Arabe kan\u00eb mohuar akuzat. Shpresoj q\u00eb raportimet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb rreme.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cbsht\u00eb thelb\u00ebsore q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb aktor\u00ebt rajonal\u00eb dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb t\u00eb luajn\u00eb nj\u00eb rol konstruktiv n\u00eb procesin e paqes n\u00eb Sudan, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment kur v\u00ebmendja e bot\u00ebs \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrqendruar n\u00eb kriza t\u00eb tjera. Ata nuk duhet t\u00eb anashkalojn\u00eb abuzimet e r\u00ebnda t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut n\u00eb ndjekje t\u00eb interesave egoiste ekonomike dhe strategjike. Emiratet e Bashkuara Arabe jan\u00eb krenare p\u00ebr pozit\u00ebn e saj n\u00eb bot\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn ajo k\u00ebrkon ta nxjerr\u00eb n\u00eb pah duke pritur Konferenc\u00ebn e Kombeve t\u00eb Bashkuara p\u00ebr Ndryshimet Klimatike \u2013 COP28, nga 30 n\u00ebntori deri m\u00eb 12 dhjetor n\u00eb Expo City n\u00eb Dubai. Por reputacioni i saj global do t\u00eb meritoj\u00eb nj\u00eb njoll\u00eb t\u00eb zez\u00eb n\u00ebse nuk arrin t\u00eb siguroj\u00eb nj\u00eb shk\u00ebputje t\u00eb past\u00ebr nga \u00e7do lidhje me pal\u00ebt nd\u00ebrluftuese n\u00eb Sudan. Emiratet e Bashkuara Arabe kan\u00eb p\u00ebr detyr\u00eb t\u00eb heqin dor\u00eb dhe t\u00eb nd\u00ebrpresin \u00e7do lidhje me forcat kriminale t\u00eb RSF-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Kur m&#8217;u dha privilegji t\u00eb sh\u00ebrbeja si presidente e Liberis\u00eb, mora p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr rind\u00ebrtimin e nj\u00eb kombi gati t\u00eb shkat\u00ebrruar nga lufta dhe pla\u00e7kitja. Un\u00eb personalisht kam qen\u00eb d\u00ebshmitare se sa vendimtar \u00ebsht\u00eb fuqizimi i grave p\u00ebr ta sjell\u00eb nj\u00eb komb m\u00eb af\u00ebr paqes.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00ebshtu duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb Sudan. Le t\u00eb kontribuojm\u00eb t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrpjekje.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ellen Johnson Sirleaf<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>E p\u00ebrktheu: <strong>Erblin<\/strong><strong>\u00eb Krasniqi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Shkrimin original mund t\u2019a gjeni n\u00eb: <a href=\"https:\/\/www.aljazeera.com\/opinions\/2023\/11\/24\/do-not-ignore-the-suffering-of-sudanese-women\">https:\/\/www.aljazeera.com\/opinions\/2023\/11\/24\/do-not-ignore-the-suffering-of-sudanese-women<\/a><\/p>\n","protected":false},"featured_media":8322,"template":"","class_list":["post-8321","lexo-post","type-lexo-post","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Mos i injoroni vuajtjet e grave sudaneze - QIKA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mos i injoroni vuajtjet e grave sudaneze - QIKA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Grat\u00eb po mbajn\u00eb pesh\u00ebn e luft\u00ebs s\u00eb eg\u00ebr n\u00eb Sudan. Bota nuk duhet t\u2019i mbyll\u00eb syt\u00eb. Grat\u00eb sudaneze m\u00eb kan\u00eb frym\u00ebzuar gjithmon\u00eb. Derisa qytetar\u00ebt sudanez\u00eb marshuan n\u00eb rrug\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar dor\u00ebheqjen e presidentit Omar Hassan al-Bashir, n\u00eb vitin 2019, grat\u00eb drejtuan fushat\u00ebn p\u00ebr demokraci dhe ndryshim. 2\/3 e protestuesve mendohet se ishin gra, t\u00eb [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"QIKA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-01-17T12:35:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Screenshot-15.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"991\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"657\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/\",\"name\":\"Mos i injoroni vuajtjet e grave sudaneze - QIKA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Screenshot-15.png\",\"datePublished\":\"2024-01-17T12:35:44+00:00\",\"dateModified\":\"2024-01-17T12:35:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Screenshot-15.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Screenshot-15.png\",\"width\":991,\"height\":657},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/qika.org\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mos i injoroni vuajtjet e grave sudaneze\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/\",\"name\":\"QIKA\",\"description\":\"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mos i injoroni vuajtjet e grave sudaneze - QIKA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mos i injoroni vuajtjet e grave sudaneze - QIKA","og_description":"Grat\u00eb po mbajn\u00eb pesh\u00ebn e luft\u00ebs s\u00eb eg\u00ebr n\u00eb Sudan. Bota nuk duhet t\u2019i mbyll\u00eb syt\u00eb. Grat\u00eb sudaneze m\u00eb kan\u00eb frym\u00ebzuar gjithmon\u00eb. Derisa qytetar\u00ebt sudanez\u00eb marshuan n\u00eb rrug\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar dor\u00ebheqjen e presidentit Omar Hassan al-Bashir, n\u00eb vitin 2019, grat\u00eb drejtuan fushat\u00ebn p\u00ebr demokraci dhe ndryshim. 2\/3 e protestuesve mendohet se ishin gra, t\u00eb [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/","og_site_name":"QIKA","article_modified_time":"2024-01-17T12:35:46+00:00","og_image":[{"width":991,"height":657,"url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Screenshot-15.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/","url":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/","name":"Mos i injoroni vuajtjet e grave sudaneze - QIKA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qika.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Screenshot-15.png","datePublished":"2024-01-17T12:35:44+00:00","dateModified":"2024-01-17T12:35:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/#primaryimage","url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Screenshot-15.png","contentUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Screenshot-15.png","width":991,"height":657},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qika.org\/lexo-post\/mos-i-injoroni-vuajtjet-e-grave-sudaneze\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/qika.org\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mos i injoroni vuajtjet e grave sudaneze"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qika.org\/#website","url":"https:\/\/qika.org\/","name":"QIKA","description":"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lexo-post\/8321","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/lexo-post"}],"about":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/lexo-post"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8322"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}