N\u00eb Jug t\u00eb Magaskarit po b\u00ebhen p\u00ebrpjekje p\u00ebr ti dh\u00ebn\u00eb fund nj\u00eb praktike tradicionale, por ilegale, ku vajzat premtohen si nuse tek burrat e moshuar, ndonj\u00ebher\u00eb edhe para se t\u00eb lindin.<\/p>\n\n\n\n
Martesa e detyruar zakonisht p\u00ebrfshin shk\u00ebmbimin e nj\u00eb lope t\u00eb \u201cshenjt\u201d Zebu, me vajzat adoleshente q\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb jan\u00eb vet\u00ebm 14 vje\u00e7.<\/p>\n\n\n\n
Dy agjenci t\u00eb OKB-s\u00eb, UNICEF dhe Fondi i Popullsis\u00eb s\u00eb OKB-s\u00eb (UNFPA), po punojn\u00eb s\u00eb bashku me autoritetet lokale p\u00ebr t\u00eb edukuar grat\u00eb dhe burrat p\u00ebrmes sesioneve q\u00eb fokusohen n\u00eb tiparet e maskulinitetit pozitiv, rreziqet q\u00eb kanosen dhe barazin\u00eb gjinore.<\/p>\n\n\n\n
Daniel Dickinson nga UN News foli me Lehilahy Modley, e cila mori pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb nga sesionet n\u00eb fshatin Ifotaka, n\u00eb distriktin Amboasary t\u00eb rajonit Anosy t\u00eb Madagaskarit. \u201cSot jam n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb vog\u00ebl takimesh t\u00eb fshatit me rreth 30 burra t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar dhe diskutuar t\u00eb gjitha llojet e dhun\u00ebs q\u00eb ushtrohen ndaj grave dhe vajzave,\u201d tregon Modley.<\/p>\n\n\n\n
Ekziston nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje e imazheve p\u00ebrmes s\u00eb cilave duhet t\u00eb zgjedhim p\u00ebrshkrimin e m\u00ebnyrave t\u00eb ndryshme se si burrat ushtrojn\u00eb dhun\u00eb ndaj grave. Un\u00eb zgjedh nj\u00eb imazh q\u00eb tregon skic\u00ebn e nj\u00eb burri q\u00eb \u00ebsht\u00eb gati t\u00eb godas\u00eb nj\u00eb grua, gj\u00eb q\u00eb ka \u00e7uar n\u00eb nj\u00eb diskutim p\u00ebr d\u00ebmtimin fizik. Ka gjithashtu imazhe q\u00eb p\u00ebrshkruajn\u00eb dhun\u00ebn seksuale, psikologjike, ekonomike, si dhe keqtrajtimin e f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n\n\n\n
Nj\u00eb nga sfidat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb shoh n\u00eb rajonin tim \u00ebsht\u00eb kombinimi i dhun\u00ebs ekonomike dhe abuzimit t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb vajzave q\u00eb prej para se t\u00eb lindin. Familjet q\u00eb zakonisht jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb varfra dhe t\u00eb ndjeshme pajtohen p\u00ebr t\u00eb shk\u00ebmbyer vajz\u00ebn e tyre t\u00eb porsalindur p\u00ebr nj\u00eb lop\u00eb Zebu.<\/p>\n\n\n\n
Zebu \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb kultur\u00ebn ton\u00eb pasi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shenj\u00eb e pasuris\u00eb dhe respektit. Ajo \u00ebsht\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb shum\u00eb traditave, p\u00ebr shembull, n\u00eb disa grupe etnike si nj\u00eb rit i burr\u00ebrimit, djemt\u00eb detyrohen t\u00eb vjedhin nj\u00eb lop\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb pranohen si burra n\u00eb komunitet. Zakonisht nj\u00eb Zebu flijohet p\u00ebr t\u00eb sh\u00ebnuar lindjet, ceremonit\u00eb e synetive, vdekjeve apo martesave.<\/p>\n\n\n\n
Kjo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e zakonshme n\u00eb jug t\u00eb Madagaskarit dhe kam par\u00eb shum\u00eb vajza adoleshente, rreth 13 vje\u00e7, t\u00eb detyruara t\u00eb largohen nga familja e tyre dhe t\u00eb b\u00ebhen gruaja e nj\u00eb burri t\u00eb moshuar. Ky burr\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb edhe gra t\u00eb tjera, meq\u00eb poligamia \u00ebsht\u00eb gjithashtu praktik\u00eb normale atje, shpjegon tutje Modley.<\/p>\n\n\n\n
Vajzat q\u00eb refuzojn\u00eb k\u00ebt\u00eb marr\u00ebveshje braktisen nga familjet e tyre p\u00ebr shkak t\u00eb turpit t\u00eb sjellur dhe kam d\u00ebgjuar raste kur vajzat kan\u00eb kryer vet\u00ebvrasje p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shkak.<\/p>\n\n\n\n
Kultura dhe varf\u00ebria<\/strong><\/p>\n\n\n\n Burri shpesh duhet t\u00eb paguaj shpenzimet p\u00ebr gruan e ardhshme t\u00eb tij si dhe mb\u00ebshtet familjen n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb tjera deri sa merr vajz\u00ebn dhe e dor\u00ebzon lop\u00ebn Zebu. Familjet pajtohen me k\u00ebt\u00eb shk\u00ebmbim pjes\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb tradit\u00ebs por kryesisht edhe p\u00ebr shkak t\u00eb varf\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Jam shum\u00eb i frustruar teksa shoh k\u00ebt\u00eb situat\u00eb dhe kam shum\u00eb ndjeshm\u00ebri p\u00ebr k\u00ebto vajza q\u00eb nuk kan\u00eb zgjedhje dhe q\u00eb nuk jan\u00eb m\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb shijojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb apo madje t\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb shkoll\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Kemi biseduar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb n\u00eb grupet tona p\u00ebr maskulinitetin pozitiv dhe shumica e burrave e kuptojn\u00eb se ata duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ndryshimin sepse jan\u00eb faktor\u00ebt e dhun\u00ebs dhe n\u00ebnshtrimit.<\/p>\n\n\n\n Shum\u00eb shok\u00eb t\u00eb mi i shohin grat\u00eb si t\u00eb dob\u00ebta dhe t\u00eb brishta, tregojn\u00eb pak respekt ndaj tyre dhe nuk jan\u00eb t\u00eb interesuar p\u00ebr d\u00ebgjimin e pik\u00ebpamjeve t\u00eb tyre. Ata m\u00eb konsiderojn\u00eb t\u00eb dob\u00ebt dhe b\u00ebjn\u00eb shaka se mua m\u00eb kontrollojn\u00eb grat\u00eb, thjesht sepse p\u00ebrpiqem t\u00eb promovoj mir\u00ebqenien dhe t\u00eb drejtat e tyre. Edhe pse nuk pajtohem, jam ende shok me ta.<\/p>\n\n\n\n Ne takohemi n\u00eb k\u00ebt\u00eb grup nj\u00eb her\u00eb n\u00eb muaj, takimet p\u00ebrfshijn\u00eb gjithashtu informacione mbi at\u00eb se si t\u00eb raportojm\u00eb rastet e dhun\u00ebs ndaj f\u00ebmij\u00ebve. K\u00ebto raste drejtohen n\u00eb Qendr\u00ebn Vonjy, nj\u00eb qend\u00ebr kujdesi e integruar p\u00ebr viktimat f\u00ebmij\u00eb t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb qytetin e Fort Dauphin-it. Tani po shoh se disa burra e shohin q\u00eb duhet t\u00eb ndryshojm\u00eb q\u00ebndrimet tona dhe t\u00eb fillojm\u00eb t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave ashtu si\u00e7 i kemi ne, e cila un\u00eb besoj se do t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb barazi.<\/p>\n\n\n\n Ndryshimi nuk do t\u00eb vij\u00eb nes\u00ebr, por burrat duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb munden p\u00ebr t\u00eb ndalur k\u00ebt\u00eb praktik\u00eb kulturore, por t\u00eb kund\u00ebrligjshme.<\/p>\n\n\n\n