P\u00ebrderisa bota p\u00ebrparon n\u00eb shum\u00eb aspekte t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor dhe t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, grat\u00eb n\u00eb Gaza po p\u00ebrballen me nj\u00eb realitet krejt\u00ebsisht ndryshe. Ne po p\u00ebrballemi me nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb heshtur, nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme nga agresioni dhe privimi i pam\u00ebshirsh\u00ebm, ku akti i thjesht\u00eb i menaxhimit t\u00eb nj\u00eb cikli menstrual b\u00ebhet nj\u00eb betej\u00eb p\u00ebr dinjitetin dhe t\u00eb drejtat themelore t\u00eb njeriut.<\/p>\n\n\n\n
Menstruacionet, shtatz\u00ebnia dhe lindja duhet t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb t\u00eb natyrshme dhe t\u00eb menaxhueshme t\u00eb jet\u00ebs, megjithat\u00eb ato jan\u00eb b\u00ebr\u00eb burime stresi dhe lufte p\u00ebr vajzat dhe grat\u00eb n\u00eb rajon. Jan\u00eb pothuajse 700,000 vajza dhe gra q\u00eb kan\u00eb menstruacione, p\u00ebrve\u00e7 mij\u00ebrave vajzave t\u00eb tjera q\u00eb pat\u00ebn ciklin e tyre t\u00eb par\u00eb menstrual gjat\u00eb luft\u00ebs s\u00eb Izraelit n\u00eb Rripin e Gaz\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
Si mjeke e specializuar n\u00eb sh\u00ebndetin seksual dhe riprodhues, kam d\u00ebshmuar p\u00ebr k\u00ebto beteja t\u00eb m\u00ebdha dhe zem\u00ebrthyese. \u00c7do dit\u00eb shoh forc\u00ebn e tyre, por edhe dhimbjen dhe posht\u00ebrimin e thell\u00eb q\u00eb durojn\u00eb. Kjo perspektiv\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm profesionale, por \u00ebsht\u00eb thell\u00ebsisht personale. Si nj\u00eb grua, duke e p\u00ebrjetuar at\u00eb p\u00ebrkrah tyre, p\u00ebrpiqem t\u00eb mb\u00ebshtes ata q\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb pambrojtur n\u00eb k\u00ebt\u00eb mjedis t\u00eb brisht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
E di mjerimin e menstruacioneve n\u00eb rrethana t\u00eb tilla, kur nuk ka produkte sanitare. Zakonisht, grat\u00eb dhe f\u00ebmij\u00ebt jan\u00eb grupet m\u00eb t\u00eb prekura n\u00eb k\u00ebto situata katastrofike.<\/p>\n\n\n\n
Periudha pas lindjes \u00ebsht\u00eb nj\u00eb koh\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e ndishme, ku kemi qen\u00eb d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb disa grave q\u00eb vijn\u00eb n\u00eb klinikat tona p\u00ebr t\u2019u kontrolluar pas lindjes, dhe kur ekzaminohen, ato p\u00ebrdorin copa p\u00eblhure ose rroba p\u00ebr t\u00eb absorbuar gjakun. Gjakderdhja pas lindjes \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb n\u00eb krahasim me menstruacionet normale.<\/p>\n\n\n\n
Pasi mora diplom\u00ebn time master n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe, vendosa t\u00eb kthehesha n\u00eb Gaza p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur grat\u00eb dhe vajzat k\u00ebtu. Pik\u00ebrisht gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe u pranova t\u00eb b\u00ebja doktoratur\u00ebn n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe. Un\u00eb vet\u00ebm mund t\u00eb shpresoj se ky tmerr do t\u00eb marr\u00eb fund dhe un\u00eb do t\u00eb jem n\u00eb gjendje t\u00eb largohem nga Gaza p\u00ebr t\u00eb studiuar. Do t\u00eb doja t\u00eb largohesha n\u00eb rrethana m\u00eb t\u00eb mira. Nuk dua t\u00eb largohem p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebsaj lufte.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrderisa jetojm\u00eb me pasojat e masakrave, bombardimeve dhe shp\u00ebrnguljeve, un\u00eb e kam imagjinuar dhe krahasuar jet\u00ebn ton\u00eb si gra q\u00eb jetojm\u00eb k\u00ebtu me jet\u00ebn e grave q\u00eb jetojn\u00eb jasht\u00eb Rripit t\u00eb Gaz\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
Vazhdoj t\u00eb mendoj p\u00ebr vajzat adoleshente, t\u00eb cilat futen n\u00eb pubertet dhe p\u00ebrjetojn\u00eb menstruacionet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e tyre k\u00ebtu n\u00eb Gaza, krahasuar me ato n\u00eb vende t\u00eb tjera. K\u00ebtu, kushtet e jetes\u00ebs jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnda duke jetuar n\u00eb nj\u00eb tend\u00eb, n\u00eb stin\u00ebn e ver\u00ebs, me munges\u00eb uji t\u00eb past\u00ebr, munges\u00eb jast\u00ebk\u00ebsh dhe burime infeksioni kudo.<\/p>\n\n\n\n
Pastaj \u00ebsht\u00eb papjekuria psikologjike dhe biologjike, vulnerabiliteti dhe ndjeshm\u00ebria e hyrjes n\u00eb pubertet, e kombinuar me ndjenj\u00ebn e vazhdueshme t\u00eb pasiguris\u00eb, stresit dhe humbjeve t\u00eb dhimbshme. Menstruacionet e b\u00ebjn\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebr nj\u00eb vajz\u00eb n\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs, p\u00ebrvoja e menstruacioneve p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht ndryshe. Ajo jeton n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi komode me familjen e saj. Ajo ka dhom\u00ebn e saj t\u00eb gjumit dhe qasje n\u00eb nj\u00eb banj\u00eb private.<\/p>\n\n\n\n
Banjo \u00ebsht\u00eb e pajisur me t\u00eb gjitha pajisjet e nevojshme, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb furnizim t\u00eb vazhduesh\u00ebm me uj\u00eb t\u00eb past\u00ebr, sapun dhe nj\u00eb sistem t\u00eb duhur t\u00eb depozitimit t\u00eb mbetjeve p\u00ebr produktet sanitare. Nj\u00eb nga prind\u00ebrit e saj \u00ebsht\u00eb pran\u00eb saj. Ajo ka n\u00eb dispozicion nj\u00eb krevat t\u00eb rehatsh\u00ebm, nj\u00eb banjo t\u00eb past\u00ebr dhe pije t\u00eb nxehta. Natyrisht, ajo mund t\u00eb ndihet nervoze, por e qet\u00ebsuar dhe e informuar, p\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse jeton n\u00eb varf\u00ebri t\u00eb ciklit menstrual, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb problem shum\u00eb i madh edhe n\u00eb Britanin\u00eb e Madhe, megjithat\u00eb ajo mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb leht\u00ebsisht kujdes mjek\u00ebsor q\u00eb \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrballuesh\u00ebm dhe i arritsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n
Kur jam me pacient\u00eb, p\u00ebrpiqem t\u00eb diskutoj me ta p\u00ebr rreziqet sh\u00ebndet\u00ebsore dhe t\u00eb theksoj r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrpjekjes p\u00ebr t\u00eb ruajtur rutinat e kujdesit p\u00ebr veten dhe higjien\u00ebs personale. Megjithat\u00eb, me zhvendosjen e vazhdueshme t\u00eb detyruar dhe munges\u00ebn e produkteve sanitare, shumica e grave p\u00ebrballen me sfidat e t\u00eb jetuarit n\u00eb tenda ose strehimore t\u00eb mbipopulluara dhe kampe refugjat\u00ebsh. Aty ka munges\u00eb t\u00eb ujit t\u00eb past\u00ebr, sapunit, letr\u00ebs higjenike dhe t\u00eb brendshmeve. Nuk ka pothuajse asnj\u00eb qasje n\u00eb produktet sanitare dhe higjenike. Pritja p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb tualete mund t\u00eb jet\u00eb me or\u00eb t\u00eb t\u00ebra.<\/p>\n\n\n\n
Grat\u00eb po p\u00ebrdorin alternativa t\u00eb pasigurta t\u00eb pecetave si p\u00eblhura, rroba, sfungjer\u00eb ose rip\u00ebrdorimin e pecetave. Kjo mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb infeksion, si dhe n\u00eb izolim, ndjenja stresi dhe ndjeshm\u00ebrie.<\/p>\n\n\n\n
Gjykata m\u00eb e lart\u00eb e OKB-s\u00eb, Gjykata Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Drejt\u00ebsis\u00eb, ka vendosur se pretendimet p\u00ebr gjenocid gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe jan\u00eb t\u00eb besushme dhe nevoja e madhe dhe kufizimet e m\u00ebtejshme mbi furnizimet vazhdojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb efekt t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb bot\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb Gaz\u00ebn, menstruacionet p\u00ebrballen me heshtje, dhe konsiderohen si nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje private q\u00eb nuk duhet t\u00eb diskutohet hapur. Ndonj\u00ebher\u00eb, kjo l\u00eb shum\u00eb vajza dhe gra t\u00eb pap\u00ebrgatitura dhe t\u00eb izoluara. Mungesa e bised\u00ebs s\u00eb hapur do t\u00eb thot\u00eb se dezinformimi dhe turpi rriten, duke e b\u00ebr\u00eb nj\u00eb situat\u00eb sfiduese edhe m\u00eb d\u00ebrrmuese.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebr shkak t\u00eb bombardimeve t\u00eb vazhdueshme, shp\u00ebrnguljeve t\u00eb detyruara t\u00eb qytetar\u00ebve dhe kufizimeve t\u00eb ndihmave dhe produkteve t\u00eb higjien\u00ebs personale, pjes\u00ebt e natyrshme t\u00eb jet\u00ebs si menstruacionet, shtatz\u00ebnia dhe lindja jan\u00eb gjithashtu n\u00ebn sulm.<\/p>\n\n\n\n
Asnj\u00eb vajz\u00eb apo grua nuk duhet t\u00eb p\u00ebrballet me k\u00ebto v\u00ebshtir\u00ebsi apo t\u00eb rrezikohet sh\u00ebndeti i saj p\u00ebr shkak t\u00eb menstruacioneve. \u00cbsht\u00eb zem\u00ebrthyese t\u00eb shoh\u00ebsh k\u00ebt\u00eb dhimbje dhe vuajtje e cila mund t\u00eb jet\u00eb krejt\u00ebsisht e shmangshme.<\/p>\n\n\n\n