Programet politike q\u00eb po prezantohen dhe retorika e vazhdueshme e partive politike p\u00ebrpara zgjedhjeve t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb 9 shkurtit, shp\u00ebrfaqin qasjen e kahershme t\u00eb shtetit t\u00eb Kosov\u00ebs ndaj drejt\u00ebsis\u00eb gjinore: nj\u00eb p\u00ebrmendje simbolike n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb prioriteti transformues. <\/p>\n\n\n\n
Thirrjet p\u00ebr barazi gjinore, t\u00eb mb\u00ebshtetura nga politika konkrete, rrall\u00ebher\u00eb jan\u00eb d\u00ebgjuar brenda mureve t\u00eb Kuvendit. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, ato thirrje kan\u00eb jehuar fuqish\u00ebm jasht\u00eb, p\u00ebrball\u00eb kuvendit, n\u00eb rrug\u00eb, ku grat\u00eb kosovare jan\u00eb mbledhur p\u00ebr t\u00eb protestuar dhe k\u00ebrkuar drejt\u00ebsi gjinore. Megjith\u00ebk\u00ebt\u00eb, ato jan\u00eb p\u00ebrballur me indiferenc\u00ebn e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve politik\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt vazhdimisht kan\u00eb d\u00ebshtuar t\u2019i shnd\u00ebrrojn\u00eb k\u00ebto k\u00ebrkesa n\u00eb ndryshime t\u00eb prekshme dhe dometh\u00ebn\u00ebse.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7do statistik\u00eb apo e dh\u00ebn\u00eb e re e konfirmon nj\u00eb realitet t\u00eb vjet\u00ebr e t\u00eb ashp\u00ebr: niveli i papun\u00ebsis\u00eb s\u00eb grave \u00ebsht\u00eb i lart\u00eb<\/a>. Prej 595, 474 grave n\u00eb mosh\u00eb pune, vet\u00ebm 19.8% jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuara, num\u00ebr q\u00eb \u00ebsht\u00eb gati trefish m\u00eb i ul\u00ebt krahasuar me at\u00eb t\u00eb burrave \u2014 prej 576, 289 burrave n\u00eb mosh\u00eb pune, 53.4% jan\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar. Por kjo \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm sip\u00ebrfaqja e nj\u00eb problemi m\u00eb t\u00eb thell\u00eb strukturor. <\/p>\n\n\n\n Ligji i pun\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb<\/a>, i cili nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsuar qe 15 vjet<\/a>, p\u00ebr shembull, p\u00ebrforcon normat patriarkale duke vendosur barr\u00ebn kryesore financiare t\u00eb pushimit t\u00eb lehonis\u00eb te pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsi. Kjo praktik\u00eb shkurajon bizneset q\u00eb t\u00eb pun\u00ebsojn\u00eb grat\u00eb. Po ashtu ligji, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, duke ia dh\u00ebn\u00eb babait vet\u00ebm dy dit\u00eb t\u00eb lejes prind\u00ebrore, p\u00ebrjashton ata nga p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebta prind\u00ebrore dhe e lidh kujdesin dhe pun\u00ebn e papaguar p\u00ebrjet\u00ebsisht p\u00ebr grat\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Nd\u00ebrkoh\u00eb, numri i kufizuar i institucioneve parashkollore\/\u00e7erdheve publike<\/a> ose mungesa e plot\u00eb e tyre \u2014 62 n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Kosov\u00ebn, p\u00ebrderisa n\u00ebnt\u00eb qytete s\u2019kan\u00eb fare \u00e7erdhe publike \u2014 i l\u00eb shum\u00eb gra pa zgjidhje tjera pos kujdesit me orar t\u00eb plot\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt. Kjo ua v\u00ebshtir\u00ebson p\u00ebrfshirjen n\u00eb tregun e pun\u00ebs. Nd\u00ebrkoh\u00eb, nuk ka p\u00ebrpjekje sistematike p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb ekonomi grat\u00eb rome, ashkalike dhe egjiptiane, t\u00eb cilat p\u00ebrballen me mund\u00ebsi dyfish t\u00eb kufizuara p\u00ebr t\u2019u pun\u00ebsuar. Edhe m\u00eb t\u00eb p\u00ebrjashtuara jan\u00eb grat\u00eb queer<\/em>, q\u00eb p\u00ebrballen me realitete edhe m\u00eb t\u00eb ashpra, duke p\u00ebrfshir\u00eb dhun\u00ebn n\u00eb familje, izolimin, p\u00ebrjashtimin e konsideruesh\u00ebm nga tregu i pun\u00ebs dhe shkall\u00ebn e lart\u00eb t\u00eb varf\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Establishmenti politik ka d\u00ebshtuar t\u00eb zbatoj\u00eb edhe dispozitat ligjore progresive, si\u00e7 jan\u00eb Ligji p\u00ebr Barazi Gjinore<\/a> dhe Konventa e Stambollit<\/a>. Nd\u00ebrsa ligji k\u00ebrkon p\u00ebrfaq\u00ebsim t\u00eb barabart\u00eb, listat e partive politike mezi arrijn\u00eb pragun prej 30% t\u00eb p\u00ebrfshirjes s\u00eb grave. Po ashtu, Konventa e Stambollit \u2014 nj\u00eb traktat historik p\u00ebr luftimin e dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore \u2014 ka pasur ndikim minimal n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e p\u00ebrgjigjes s\u00eb sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb ndaj dhun\u00ebs n\u00eb familje q\u00eb prej kur \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e Kushtetut\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb vitin 2020. Dhunuesit shpesh trajtohen me toleranc\u00eb nga sistemi i drejt\u00ebsis\u00eb<\/a>, strehimoret p\u00ebr viktimat jan\u00eb vazhdimisht t\u00eb n\u00ebnfinancuara<\/a>, dhe punonj\u00ebsit social\u00eb shpesh nuk kan\u00eb burimet bazike p\u00ebr t\u00eb ofruar mb\u00ebshtetje efektive<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Mungesa e nj\u00eb qasjeje feministe brenda institucioneve lejon q\u00eb normat kulturore, q\u00eb e lidhin pron\u00ebn me burrat, t\u00eb mbeten t\u00eb paprekura, duke mir\u00ebmbajtur k\u00ebshtu p\u00ebrqindjen e ul\u00ebt t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb te grat\u00eb<\/a>. Sigurimi i qasjes n\u00eb pron\u00eb, jo vet\u00ebm q\u00eb do t\u2019u garantonte grave qasjen n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e tyre t\u00eb patjet\u00ebrsueshme, por gjithashtu do t\u00eb kontribuonte n\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e tyre ekonomike.<\/p>\n\n\n\n Nd\u00ebrkoh\u00eb, edhe kur ndodhin diskutime t\u00eb fokusuara te \u00e7\u00ebshtjet gjinore, toni patriarkal i Kuvendit vazhdon t\u2019i reduktoj\u00eb grat\u00eb n\u00eb nj\u00eb grup homogjen, t\u00eb p\u00ebrcaktuar kryesisht nga rolet e tyre si n\u00ebna brenda familjeve nukleare. Kjo dinamik\u00eb u vu n\u00eb dukje ve\u00e7an\u00ebrisht gjat\u00eb dy viteve t\u00eb fundit, gjat\u00eb debatit p\u00ebr Projektligjin p\u00ebr Sh\u00ebndetin Riprodhues dhe Fertilizimin t\u00eb Asistuar Mjek\u00ebsor (FAM)<\/a>. <\/p>\n\n\n\n Debati kryesisht u p\u00ebrqendrua te neni 15 i projektligjit, q\u00eb njihte grat\u00eb beqare mbi mosh\u00ebn 18-vje\u00e7are si p\u00ebrfituese t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs p\u00ebr FAM. Aktualisht, p\u00ebrmes nj\u00eb udh\u00ebzimi administrativ, grat\u00eb pa partner\u00eb dhe \u00e7iftet mund t\u00eb b\u00ebhen prind\u00ebr p\u00ebrmes FAM n\u00eb spitale private. Megjithat\u00eb, me projektligjin aktual, ky proces do t\u00eb rregullohej edhe n\u00eb sistemin sh\u00ebndet\u00ebsor publik, me shpenzime shum\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta. Deputet\u00ebt konservator\u00eb bllokuan miratimin e projektligjit, n\u00eb mes nj\u00eb debati t\u00eb mbizot\u00ebruar nga keqkuptime mbi procesin, si dhe nj\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb ngarkuar me paragjykime gjinore, duke d\u00ebmtuar thelbin e \u00e7\u00ebshtjes.<\/p>\n\n\n\n K\u00ebto diskutime dhan\u00eb nj\u00eb mesazh shqet\u00ebsues: p\u00ebrfaq\u00ebsuesit politik\u00eb as nuk e kuptojn\u00eb, as nuk kujdesen dhe as nuk i japin p\u00ebrpar\u00ebsi autonomis\u00eb trupore t\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb vendit. Kjo neglizhenc\u00eb reflektohet m\u00eb tej n\u00eb munges\u00ebn e debateve mbi \u00e7\u00ebshtje thelb\u00ebsore, si e drejta p\u00ebr aborte t\u00eb sigurta dhe p\u00ebr p\u00ebrkujdesin e lidhur me afirmim t\u00eb gjinis\u00eb. <\/p>\n\n\n\n P\u00ebr transgrat\u00eb dhe individ\u00ebt jo binar\u00eb, diskriminimi n\u00eb qasjen n\u00eb kujdes sh\u00ebndet\u00ebsor thekson edhe m\u00eb shum\u00eb fshirjen sistematike t\u00eb nevojave t\u00eb tyre. N\u00eb thelb, kjo nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor apo mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb pasur f\u00ebmij\u00eb \u2014 ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me krijimin e hap\u00ebsirave t\u00eb sigurta, qoft\u00eb si studente, punonj\u00ebse apo n\u00eb jet\u00ebn familjare.<\/p>\n\n\n\n Mungesa e k\u00ebtyre debateve reflekton nj\u00eb munges\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb q\u00ebndrimeve dhe pozicionimeve t\u00eb qarta, q\u00eb reflektohet edhe n\u00eb platformat dhe ofertat elektorale t\u00eb partive politike m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb vend.<\/p>\n\n\n\n N\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb p\u00ebrgjithshme 2025, K2.0 analizoi planet e tri subjekteve politike m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, Partia Demokratike e Kosov\u00ebs (PDK), Lidhja Demokratike e Kosov\u00ebs (LDK) dhe Aleanc\u00ebs s\u00eb Ardhm\u00ebris\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs (AAK), e cila garon n\u00eb koalicion me Nisma Socialdemokrate, partin\u00eb Forumi Intelektual E-30 dhe List\u00ebn Konservatore.<\/p>\n\n\n\n L\u00ebvizja Vet\u00ebvendosje (LVV) nuk e ka publikuar ende programin zgjedhor, andaj, K2.0 shqyrtoi hapat q\u00eb ka marr\u00eb gjat\u00eb qeverisjes s\u00eb vendit n\u00eb kat\u00ebr vitet e fundit, duke par\u00eb se \u00e7ka mund t\u00eb n\u00ebnkuptoj\u00eb kjo n\u00ebse marrin nj\u00eb mandat tjet\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n L\u00ebvizja Vet\u00ebvendosje<\/strong><\/p>\n\n\n\n LVV, partia n\u00eb pushtet n\u00eb Kosov\u00eb dhe e para q\u00eb ka p\u00ebrfunduar nj\u00eb mandat t\u00eb plot\u00eb pas shpalljes s\u00eb pavar\u00ebsis\u00eb, ende nuk ka paraqitur nj\u00eb program politik koheziv q\u00eb adreson drejt\u00ebsin\u00eb gjinore. Pavar\u00ebsisht shumic\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb konsiderueshme parlamentare, LVV ka d\u00ebshtuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur t\u00eb trajtoj\u00eb pabarazin\u00eb sistematike gjinore, duke zbatuar politika t\u00eb fragmentuara q\u00eb, n\u00eb vend se t\u2019i \u00e7montojn\u00eb, i forcojn\u00eb m\u00eb tej rolet tradicionale gjinore.<\/p>\n\n\n\n Gjat\u00eb hapjes s\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore, kryeministri i tanish\u00ebm dhe kandidati i LVV p\u00ebr kryeminist\u00ebr t\u00eb ardhsh\u00ebm, Albin Kurti, premtoi se mandati i ardhsh\u00ebm do t\u00eb sh\u00ebnoj\u00eb rritje t\u00eb pjes\u00ebmarrjes s\u00eb grave n\u00eb tregun e pun\u00ebs p\u00ebrmes iniciativave si \u201cSuperpuna\u201d, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb skem\u00ebs p\u00ebr pun\u00ebsimin e t\u00eb rinjve. E lansuar n\u00eb mars t\u00eb vitit 2023, kjo nism\u00eb \u2013 e prezantuar si nj\u00eb nga masat ky\u00e7e p\u00ebr pun\u00ebsimin e t\u00eb rinjve \u2013 ofron subvencione financiare prej 350 eurosh n\u00eb muaj p\u00ebr gjasht\u00eb muaj p\u00ebr pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit q\u00eb pun\u00ebsojn\u00eb individ\u00eb t\u00eb mosh\u00ebs 18 deri n\u00eb 29 vje\u00e7. Gjat\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore, kryeministri deklaroi se rreth 14,000 t\u00eb rinj jan\u00eb pun\u00ebsuar<\/a> p\u00ebrmes \u201cSuperpuna,\u201d gjysma e t\u00eb cil\u00ebve, sipas tij, jan\u00eb gra. <\/p>\n\n\n\n Kur flitet p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e grave, n\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe, v\u00ebmendja e qeveris\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendruar te skemat p\u00ebr n\u00ebnat lehona dhe f\u00ebmij\u00ebt. Grat\u00eb e papuna p\u00ebrfitojn\u00eb nga 170 euro n\u00eb muaj p\u00ebr gjasht\u00eb muaj pas lindjes, nd\u00ebrsa grat\u00eb e pun\u00ebsuara p\u00ebrfitojn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn shum\u00eb p\u00ebr tre muaj, p\u00ebrve\u00e7 kompensimit standard p\u00ebr pushimin e lehonis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Megjith\u00ebse k\u00ebto p\u00ebrfitime ofrojn\u00eb leht\u00ebsim financiar afatshkurt\u00ebr, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr grat\u00eb nga mjedise ekonomikisht t\u00eb pafavorshme, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb p\u00ebrcjelljes me politika ose nisma t\u00eb tjera ligjore, k\u00ebto politika rrezikojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrforcojn\u00eb rolet tradicionale gjinore duke e lidhur vler\u00ebn e grave n\u00eb shoq\u00ebri kryesisht me am\u00ebsin\u00eb. <\/p>\n\n\n\n LVV nuk ka nd\u00ebrmarr\u00eb asnj\u00eb hap drejt ndryshimit t\u00eb dispozitave p\u00ebr pushim t\u00eb lehonis\u00eb, q\u00eb do kalonin nj\u00eb pjes\u00eb m\u00eb substanciale t\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr pages\u00ebn e k\u00ebtij pushimi te shteti, apo p\u00ebr t\u00eb prezantuar politika p\u00ebr pushimin prind\u00ebror q\u00eb do t\u00eb inkurajonin burrat t\u00eb ndanin p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e kujdesit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt. Madje, edhe projektligji p\u00ebr ndryshimin dhe plot\u00ebsimin e Ligjit t\u00eb Pun\u00ebs, q\u00eb ishte pjes\u00eb e Programit Legjislativ t\u00eb qeveris\u00eb p\u00ebr vitin 2023, nuk ekzisonte fare n\u00eb Programin Legjislativ p\u00ebr vitin 2024<\/a>. <\/p>\n\n\n\n Sa i p\u00ebrket kujdesit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, prej fillimit t\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore, kryeministri ka p\u00ebrmendur disa her\u00eb nj\u00eb ide jokonvencionale, e cila tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb premtim zgjedhor lidhur me kujdesin n\u00eb f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb e hershme: shteti do t\u00eb paguaj\u00eb gjyshet dhe gjysh\u00ebrit q\u00eb kujdesen p\u00ebr nip\u00ebrit dhe mbesat e tyre. Megjith\u00ebse ende nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se \u00e7far\u00eb n\u00ebnkupton nj\u00eb politik\u00eb e till\u00eb, n\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb ting\u00ebllon m\u00eb shum\u00eb si nj\u00eb ide konservatore q\u00eb ia kalon p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e shtetit familjes s\u00eb gjer\u00eb. Mbetet p\u00ebr t\u2019u par\u00eb n\u00ebse kjo politik\u00eb do t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsoj\u00eb premtimin e m\u00ebparsh\u00ebm p\u00ebr nd\u00ebrtim \u00e7erdhesh. Nga 160 sosh sa ishin premtuar, deri n\u00eb dhjetor 2024 ishin nd\u00ebrtuar vet\u00ebm pes\u00eb sosh<\/a>. <\/p>\n\n\n\n N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb luftimit t\u00eb dhun\u00ebs n\u00eb baza gjinore, Strategjia Komb\u00ebtare p\u00ebr Mbrojtje nga Dhuna n\u00eb Familje dhe Dhuna ndaj Grave 2022-2026<\/a> \u00ebsht\u00eb vler\u00ebsuar si nj\u00eb hap i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dhe emergjent nga organizatat p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave. Megjithat\u00eb, ende nuk ka t\u00eb dh\u00ebna konkrete p\u00ebr efektet e zbatimit t\u00eb saj n\u00eb terren.<\/p>\n\n\n\n Nga ana tjet\u00ebr, pavar\u00ebsisht fuqis\u00eb s\u00eb saj parlamentare, LVV ka d\u00ebshtuar t\u00eb avancoj\u00eb disa reforma t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr drejt\u00ebsin\u00eb gjinore dhe shpesh ka b\u00ebr\u00eb l\u00ebshime ndaj narrativave konservatore. Nj\u00eb nga shembujt m\u00eb t\u00eb duksh\u00ebm \u00ebsht\u00eb draft-Kodi Civil, i cili, n\u00eb vitin 2022, u bllokua n\u00eb Kuvend mbi pretendimet dhe keqinterpretimet e deputet\u00ebve se ai do t\u00eb lejonte martesat mes personave t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit seks. N\u00eb fakt, ai draft i Kodit Civil, u hapte rrug\u00eb vet\u00ebm bashk\u00ebsive civile midis personave t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit seks, teksa parashihte q\u00eb ato t\u00eb rregulloheshin me nj\u00eb ligj tjet\u00ebr. Kjo gj\u00eb vazhdimisht \u00ebsht\u00eb kritikuar nga aktivist\u00ebt p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut si nj\u00eb qasje p\u00ebrjashtuese dhe kund\u00ebrkushtetuese<\/a>. <\/p>\n\n\n\n Pos k\u00ebsaj, disa deputet\u00eb, sidomos nga LVV \u2013 disa prej t\u00eb cil\u00ebve m\u00eb von\u00eb formuan partin\u00eb Lista p\u00ebr Familjen \u2013 vazhdimisht ushqyen retorik\u00eb homofobike n\u00eb diskursin publik.<\/p>\n\n\n\n LVV jo q\u00eb s\u2019ia doli t\u00eb realizoj\u00eb nj\u00eb draft-Kod q\u00eb do t\u2019i njihte martesat midis personave t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit seks, ajo nuk arriti as ta ndalonte shnd\u00ebrrimin e Kuvendit n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb stigmatizimit t\u00eb individ\u00ebve queer<\/em>. Po ashtu, pas seanc\u00ebs s\u00eb vitit 2022, draft-Kodi Civil nuk u soll m\u00eb p\u00ebr votim n\u00eb Kuvend. <\/p>\n\n\n\n Nj\u00eb diskurs i ngjash\u00ebm ndodhi n\u00eb fund t\u00eb vitit t\u00eb kaluar me doracak\u00ebt p\u00ebr edukimin seksual dhe sh\u00ebndetin riprodhues p\u00ebr m\u00ebsimdh\u00ebn\u00ebsit e klasave 1-5 t\u00eb shkoll\u00ebs fillore. P\u00ebrmbajtja e doracak\u00ebve, me mang\u00ebsi t\u00eb dukshme gjuh\u00ebsore dhe p\u00ebrkthime t\u00eb dob\u00ebta, u shtremb\u00ebrua edhe m\u00eb tej<\/a> dhe u p\u00ebrdor nga Eman Rrahmani, ish-deputeti i LVV-s\u00eb dhe themeluesi i List\u00ebs p\u00ebr Familjen, me mb\u00ebshtetjen e figurave nga qeveria dhe opozita, p\u00ebr t\u00eb propaganduar kund\u00ebr edukimit seksual n\u00eb shkolla. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorej ky rast p\u00ebr t\u00eb mbrojtur dhe promovuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e edukimit seksual gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs, kryeministri Kurti dhe Ministria e Arsimit i t\u00ebrhoq\u00eb doracak\u00ebt, duke ndaluar p\u00ebrdorimin e tyre. Kjo p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb humbur p\u00ebr t\u00eb nxitur nj\u00ebmend reforma thelb\u00ebsore n\u00eb edukimin seksual, aq t\u00eb nevojshme, n\u00eb arsim.<\/p>\n\n\n\n LVV gjithashtu d\u00ebshtoi t\u00eb \u00e7oj\u00eb p\u00ebrpara Projektligjin p\u00ebr Sh\u00ebndetin Riprodhues dhe Fertilizimin e Asistuar Mjek\u00ebsor. Kur deputet\u00eb t\u00eb opozit\u00ebs dhe disa an\u00ebtar\u00eb t\u00eb partis\u00eb u rendit\u00ebn kund\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb procesit, qeveria q\u00ebndroi indiferente ndaj retorik\u00ebs s\u00eb d\u00ebmshme mbi t\u00eb drejtat e sh\u00ebndetit riprodhues.<\/p>\n\n\n\n Projektligji p\u00ebr Sh\u00ebndetin Riprodhues dhe draft-Kodi Civil, u b\u00ebn\u00eb n\u00eb fakt shtysa e fundit p\u00ebr dikur an\u00ebtar\u00ebt e LVV, Eman Rrahmanin dhe Visar Korenica q\u00eb t\u00eb heqnin dor\u00eb prej LVV e t\u00eb formonin List\u00ebn p\u00ebr Familje, q\u00eb tashm\u00eb garon n\u00eb zgjedhje me nj\u00eb program thell\u00ebsisht kund\u00ebr-gjinor. E mb\u00ebshtjell\u00eb me retorik\u00ebn e \u201cshp\u00ebtimit t\u00eb familjes tradicionale\u201d dhe \u201cmbrojtjes s\u00eb identitetit komb\u00ebtar\u201d, agjenda e tyre, pa program t\u00eb publikuar, mb\u00ebshtetet n\u00eb narrativa skajshm\u00ebrisht patriarkale e politika pro-nataliste, q\u00eb refuzojn\u00eb hapur drejt\u00ebsin\u00eb gjinore dhe t\u00eb drejtat themelore t\u00eb identiteteve jobinare.<\/p>\n\n\n\n Mungesa e mb\u00ebshtetjes p\u00ebr reformat dhe idet\u00eb progresive \u2014 ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb lidhje me bashkimet mes personave t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit seks, edukimin seksual dhe sh\u00ebndetin riprodhues \u2014 tregon qart\u00eb munges\u00ebn e p\u00ebrkushtimit ndaj drejt\u00ebsis\u00eb gjinore transformuese nga LVV. K\u00ebshtu, kjo parti kryesisht ka ruajtur status quo<\/em>-n\u00eb e patriarkis\u00eb s\u00eb institucionalizuar, duke l\u00ebn\u00eb boshll\u00ebqe t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb adresimin e nevojave dhe t\u00eb drejtave t\u00eb grupeve t\u00eb ndryshme t\u00eb grave. Megjith\u00ebse programi ende nuk \u00ebsht\u00eb publikuar, propozimet e deritanishme e ruajn\u00eb k\u00ebt\u00eb status quo.<\/p>\n\n\n\n Lidhja Demokratike e Kosov\u00ebs <\/strong><\/p>\n\n\n\n Si nj\u00eb parti e qendr\u00ebs s\u00eb djatht\u00eb, LDK percepton drejt\u00ebsin\u00eb gjinore p\u00ebrmes nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimi tradicional, duke e lidhur ngusht\u00eb me konceptin e familjes nukleare heteronormative si gurthemeli i shoq\u00ebris\u00eb. Nj\u00eb segment, p\u00ebrmes s\u00eb cilit LDK synon t\u00eb promovoj\u00eb barazin\u00eb gjinore \u00ebsht\u00eb politika e jashtme e Kosov\u00ebs. Por se si sakt\u00ebsisht do t\u00eb realizohej ky q\u00ebllim nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb; n\u00eb program shkruhet se \u201caktivitete, ndarje buxheti, dhe masa konkrete legjislative do t\u00eb nd\u00ebrmerren\u201d. <\/p>\n\n\n\n Megjithat\u00eb, elementi thelb\u00ebsor i platform\u00ebs s\u00eb LDK-s\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrqendrimi n\u00eb familjen si institucion kryesor p\u00ebr mir\u00ebqenien sociale, q\u00eb manifestohet p\u00ebrmes propozimit p\u00ebr krijimin e Ministris\u00eb s\u00eb Familjes dhe Mir\u00ebqenies Sociale. Sipas tyre, kjo ministri synon t\u00eb unifikoj\u00eb dhe t\u00eb koordinoj\u00eb t\u00eb gjitha politikat dhe programet q\u00eb kan\u00eb n\u00eb fokus familjen dhe mir\u00ebqenien e p\u00ebrgjithshme shoq\u00ebrore. Nd\u00ebrsa partia shpesh e thekson familjen si nj\u00eb vler\u00eb thelb\u00ebsore, ajo d\u00ebshton t\u00eb adresoj\u00eb realitetet shtyp\u00ebse p\u00ebr grat\u00eb brenda familjeve n\u00eb Kosov\u00eb, me v\u00ebmendje te dhuna dhe femicidi. Duke romantizuar familjen pa e pranuar karakterin e shpesht\u00eb t\u00eb saj si nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb kontrolli dhe dhune ndaj grave, LDK shp\u00ebrfill p\u00ebrvojat e p\u00ebrditshme t\u00eb shum\u00eb grave dhe faktor\u00ebt sistemik\u00eb q\u00eb mir\u00ebmbajn\u00eb shtypjen e tyre.<\/p>\n\n\n\n Platforma e LDK-s\u00eb mb\u00ebshtet barazin\u00eb gjinore, por k\u00ebt\u00eb e b\u00ebn p\u00ebrbrenda nocionit t\u00eb familjes. Kjo reflekton nj\u00eb perspektiv\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb dhe p\u00ebrjashtuese, duke neglizhuar individ\u00ebt dhe komunitetet q\u00eb p\u00ebrballen me diskriminim dhe shtypje sistematike. P\u00ebr shembull, grat\u00eb queer<\/em>, n\u00ebnat vet\u00ebushqyese dhe grat\u00eb nga komunitetet jo-shqiptare mungojn\u00eb plot\u00ebsisht n\u00eb platform\u00ebn e LDK-s\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Brenda k\u00ebndv\u00ebshtrimit tradicional, nuk \u00ebsht\u00eb rast\u00ebsi q\u00eb LDK fokusohet te vlerat familjare, duke theksuar nisma si mb\u00ebshtetja financiare p\u00ebr foshnjat e sapolindura dhe nxitjet p\u00ebr familjet e reja p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb sht\u00ebpi. P\u00ebrmes programit \u201cIncentiva e Pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb p\u00ebr Familjet e Reja,\u201d q\u00eb p\u00ebrfshin \u201cnorma t\u00eb reduktuara interesi, paketa speciale t\u00eb hipotekave dhe subvencione direkte\u201d, LDK premton t\u00eb ndihmoj\u00eb familjet me f\u00ebmij\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl t\u00eb sigurojn\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi pa u ngarkuar me borxhe t\u00eb pap\u00ebrballueshme. Politikat pro-nataliste pasqyrohen n\u00eb propozime si ofrimi i 5,000 eurove p\u00ebr lindjen e f\u00ebmij\u00ebs s\u00eb tret\u00eb dhe mb\u00ebshtetja p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt gjat\u00eb vitit t\u00eb par\u00eb t\u00eb jet\u00ebs p\u00ebr t\u00eb mbuluar nevojat baz\u00eb dhe esenciale.<\/p>\n\n\n\n Nd\u00ebrsa mb\u00ebshtetja p\u00ebr kujdesin ndaj t\u00eb sapolindurve \u00ebsht\u00eb e dobishme, theksi te inkurajimi p\u00ebr lindjen e f\u00ebmij\u00ebs s\u00eb tret\u00eb ngre pyetje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme rreth ndikimeve t\u00eb mundshme n\u00eb t\u00eb drejtat riprodhuese t\u00eb grave, qasjen e grave n\u00eb tregun e pun\u00ebs dhe implikimet m\u00eb t\u00eb gjera shoq\u00ebrore. <\/p>\n\n\n\n K\u00ebto politika pro-nataliste shpesh p\u00ebrforcojn\u00eb rolet tradicionale gjinore, duke ushtruar presion mbi grat\u00eb dhe duke ushqyer presionin e t\u00eb tjer\u00ebve ndaj tyre q\u00eb t\u00eb prioritizojn\u00eb lindjen e f\u00ebmij\u00ebve karshi aspiratave personale ose sh\u00ebndetit, duke kufizuar k\u00ebshtu autonomin\u00eb e tyre n\u00eb vendimmarrjen riprodhuese. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, nxitjet e k\u00ebtilla financiare, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb qasshme vet\u00ebm me lindje f\u00ebmij\u00ebsh, mund t\u00eb shtyjn\u00eb grat\u00eb ekonomikisht t\u00eb pafavorizuara t\u00eb ken\u00eb m\u00eb shum\u00eb f\u00ebmij\u00eb, pavar\u00ebsisht gatishm\u00ebris\u00eb ose d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n Promovimi i familjeve t\u00eb m\u00ebdha, pa adresuar pun\u00ebsimin e grave dhe mbrojtjen e tyre n\u00eb vendin e pun\u00ebs, rrezikon t\u00eb zgjas\u00eb nd\u00ebrprerjet n\u00eb karrier\u00eb p\u00ebr grat\u00eb, duke penguar rritjen e tyre profesionale. Mungesa e mb\u00ebshtetjes p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta prind\u00ebrore p\u00ebrforcon m\u00eb tej perceptimin se kujdesi p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt dhe puna e papaguar jan\u00eb kryesisht p\u00ebrgjegj\u00ebsi e grave, duke thelluar pabarazit\u00eb gjinore n\u00eb pjes\u00ebmarrjen n\u00eb tregun e pun\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n Partia Demokratike e Kosov\u00ebs<\/strong><\/p>\n\n\n\n PDK tregon nj\u00eb qasje t\u00eb kufizuar kur \u00ebsht\u00eb fjala te adresimi i barazis\u00eb gjinore dhe t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb grave. Edhe pse p\u00ebrfshin disa propozime progresive, nuk ofron strategji t\u00eb qarta dhe t\u00eb zbatueshme p\u00ebr ndryshime rr\u00ebnj\u00ebsore. Nj\u00eb nga aspektet m\u00eb premtuese \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u00eb adresuar hendekun gjinor n\u00eb pun\u00ebsim p\u00ebrmes rishikimit t\u00eb propozuar t\u00eb Ligjit t\u00eb Pun\u00ebs. <\/p>\n\n\n\n Sugjerimi p\u00ebr zgjerimin e pushimit t\u00eb lehonis\u00eb duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe pushimin prind\u00ebror p\u00ebr baballar\u00ebt \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap progresiv drejt njohjes s\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsive t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta p\u00ebr kujdesin ndaj f\u00ebmij\u00ebve. Ky propozim ka potencialin t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb mjedis pune m\u00eb t\u00eb barabart\u00eb dhe t\u00eb rris\u00eb pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb tregun e pun\u00ebs. Megjithat\u00eb, mungesa e nj\u00eb plani t\u00eb qart\u00eb mbi m\u00ebnyr\u00ebn e zbatimit t\u00eb pushimit prind\u00ebror ka gjas\u00eb ta b\u00ebj\u00eb k\u00ebt\u00eb mas\u00eb m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb ide premtuese sesa nj\u00eb politik\u00eb me ndikim konkret.<\/p>\n\n\n\n Po ashtu, PDK propozon nd\u00ebrtimin e \u00e7erdheve t\u00eb reja p\u00ebr t\u00eb siguruar infrastruktur\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr edukimin e hersh\u00ebm. Gjithashtu, premton ofrimin e 100 eurove n\u00eb muaj p\u00ebr familjet q\u00eb nuk kan\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrballojn\u00eb \u00e7erdhet publike, nj\u00eb mas\u00eb q\u00eb mund t\u00eb leht\u00ebsoj\u00eb p\u00ebrkoh\u00ebsisht barr\u00ebn financiare p\u00ebr disa familje.<\/p>\n\n\n\n P\u00ebrmendja e mbrojtjes s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb grave n\u00eb trash\u00ebgimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr sfidimin e normave patriarkale mbi pron\u00ebn. Megjithat\u00eb, PDK e kufizon k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje vet\u00ebm n\u00eb aspektin procedural, pa adresuar barrierat kulturore dhe shoq\u00ebrore q\u00eb pengojn\u00eb grat\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb drejtat e tyre mbi pron\u00ebn. Anipse PDK \u00ebsht\u00eb e vetmja q\u00eb e p\u00ebrfshin t\u00eb drejt\u00ebn pron\u00ebsore t\u00eb grave n\u00eb program politik, kjo qasje mbetet sip\u00ebrfaq\u00ebsore dhe nuk prek problemin e diskriminimit gjinor n\u00eb ndarjen e pasuris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Platforma e PDK-s\u00eb pranon nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb inkurajuar grat\u00eb t\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb tregun e pun\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb reduktuar pun\u00ebn e papaguar si kujdesin p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb moshuarit, megjithat\u00eb, mungon nj\u00eb vizion i qart\u00eb se si do t\u00eb mund\u00ebsohet pun\u00ebsimi i m\u00eb shum\u00eb grave. Por, edhe PDK \u00ebsht\u00eb e heshtur p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb prekin grat\u00eb queer,<\/em> n\u00ebnat e vetme, grat\u00eb nga pakicat etnike dhe t\u00eb mbijetuarat e dhun\u00ebs me baz\u00eb gjinore. <\/p>\n\n\n\n K\u00ebshtu PDK synon t\u00eb paraqes\u00eb disa nd\u00ebrhyrje progresive, por politikat e premtuara mbeten t\u00eb p\u00ebrgjithshme, pa ofruar zgjidhje konkrete p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb prekin barazin\u00eb dhe drejt\u00ebsin\u00eb sociale.<\/p>\n\n\n\n Koalicioni AAK-NISMA<\/strong><\/p>\n\n\n\n Programi politik i koalicionit AAK-NISMA mbi barazin\u00eb gjinore paraqet nj\u00eb perspektiv\u00eb t\u00eb ngjashme me at\u00eb t\u00eb LDK-s\u00eb, duke e konsideruar familjen si \u201cthemelin e kombit dhe kujtes\u00ebs historike. <\/p>\n\n\n\n Megjithat\u00eb, ky koalicion reflekton nj\u00eb qasje edhe m\u00eb patriarkale, duke e kornizuar familjen si t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar nga ndryshimet ideologjike dhe shoq\u00ebrore. Programi ia atribuon sfidat me t\u00eb cilat p\u00ebrballet familja \u201ckalimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia kolektive n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e sforcuar individuale\u201d dhe \u201cp\u00ebrvet\u00ebsimit t\u00eb pap\u00ebrzgjedhur t\u00eb vlerave t\u00eb huaja.\u201d Ndon\u00ebse krejt jo specifike, kjo retorik\u00eb n\u00ebnkupton mb\u00ebshtetje p\u00ebr nj\u00eb model t\u00eb ngurt\u00eb dhe tradicional t\u00eb familjes, duke shprehur rezistenc\u00eb ndaj autonomis\u00eb individuale dhe ndaj roleve p\u00ebrparimtare gjinore.<\/p>\n\n\n\n P\u00ebr koalicionin AAK-NISMA, familja p\u00ebrmbush kat\u00ebr funksione bazike: riprodhimin, sigurimin e t\u00eb ardhurave, rritjen dhe edukimin e f\u00ebmij\u00ebve, dhe mbrojtjen e saj. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim, propozojn\u00eb krijimin e nj\u00eb Ministrie t\u00eb Familjes, e cila do t\u00eb hartonte politika dhe ligje q\u00eb ruajn\u00eb k\u00ebto funksione bazike.<\/p>\n\n\n\n Ndon\u00ebse programi p\u00ebrmend se Ministria do t\u00eb zhvillonte politika p\u00ebr t\u00eb promovuar barazin\u00eb dhe drejt\u00ebsin\u00eb gjinore midis burrave dhe grave, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb imagjinohet realizimi i k\u00ebtij synimi brenda nj\u00eb qasjeje q\u00eb thekson forcimin e strukturave tradicionale familjare. Nj\u00eb pik\u00eb pak m\u00eb progresive \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtetja e propozuar p\u00ebr prind\u00ebrit e vet\u00ebm dhe promovimi i orareve t\u00eb pun\u00ebs q\u00eb p\u00ebrshtaten me p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb familjare, por mungon nj\u00eb elaborim i m\u00ebtejsh\u00ebm p\u00ebr k\u00ebt\u00eb aspekt.<\/p>\n\n\n\n Kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr organizime jasht\u00eb familjes tradicionale, AAK-NISMA jo vet\u00ebm q\u00eb p\u00ebrjashton, por shfaq hapur diskriminim ndaj individ\u00ebve queer<\/em> dhe grave apo burrave q\u00eb nuk zgjedhin modelin e familjes nukleare. Programi b\u00ebn thirrje p\u00ebr kujdes n\u00eb hartimin e legjislacionit q\u00eb prek familjen, duke e quajtur \u201ct\u00eb pakuptimt\u00eb tendenc\u00ebn e ligj\u00ebsimit t\u00eb martesave nj\u00eb gjinore, sterilizimin apo fekondimin artificial p\u00ebr grat\u00eb e pamartuara mbi 18 vjet\u201d, duke iu referuar draft-kodit civil dhe legjislacionit t\u00eb propozuar p\u00ebr fertilizimin e asistuar.<\/p>\n\n\n\n Edhe n\u00eb propozimin e mb\u00ebshtetjes financiare t\u00eb quajtur \u201cPakoja p\u00ebr Mir\u00ebqenien e Familjes,\u201d e cila \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht brenda logjik\u00ebs pro-nataliste, grat\u00eb shihen kryesisht brenda rolit t\u00eb tyre riprodhues: mb\u00ebshtetje n\u00eb vler\u00ebn e pag\u00ebs minimale p\u00ebr grat\u00eb e papun\u00ebsuara q\u00eb kan\u00eb tre ose m\u00eb shum\u00eb f\u00ebmij\u00eb, deri n\u00eb 10 vjet; subvencionim prej 1,500 eurosh p\u00ebr lindjen e par\u00eb, 2,500 euro p\u00ebr t\u00eb dyt\u00ebn dhe 3,500 euro p\u00ebr t\u00eb tret\u00ebn; si dhe subvencionim n\u00eb vler\u00ebn e pag\u00ebs minimale p\u00ebr nj\u00eb vit p\u00ebr lindjen e par\u00eb dhe t\u00eb dyt\u00eb p\u00ebr grat\u00eb e papun\u00ebsuara. T\u00eb gjitha k\u00ebto masa zbatohen pa asnj\u00eb vizion p\u00ebr t\u00eb rritur pun\u00ebsimin e grave, duke kontribuar m\u00eb tej n\u00eb reduktimin e grave n\u00eb rolin e tyre riprodhues si n\u00ebna.<\/p>\n\n\n\n AAK-Nisma, n\u00eb programin e tyre, deklarojn\u00eb se Ministria e Familjes e Gjermanis\u00eb ka frym\u00ebzuar qasjen e tyre n\u00eb lidhje me barazin\u00eb gjinore. Megjithat\u00eb, nj\u00eb Ministri e Familjes nuk mb\u00ebshtet domosdoshm\u00ebrisht nj\u00eb koncept t\u00eb ngusht\u00eb dhe heteronormativ t\u00eb familjes. P\u00ebr shembull, n\u00eb Gjermani, Ministria Federale p\u00ebr Familjet, t\u00eb Moshuarit, Grat\u00eb dhe Rinin\u00eb (Bundesministerium f\u00fcr Familie, Senioren, Frauen und Jugend) adreson modele t\u00eb ndryshme familjare, p\u00ebrtej familjes heteronormative nukleare. <\/p>\n\n\n\n N\u00eb faqen zyrtare t\u00eb saj thuhet: \u201cMb\u00ebshtetja e familjeve q\u00eb t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb form\u00ebsojn\u00eb jet\u00ebn e tyre sipas ideve t\u00eb tyre \u2013 ky \u00ebsht\u00eb q\u00ebllimi i politik\u00ebs s\u00eb mir\u00eb familjare.\u201d P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, n\u00eb faqen e Ministris\u00eb p\u00ebrfshihen edhe masa brenda planit \u201cQueer Living<\/em>,\u201d (Jetesa queer) p\u00ebrmes s\u00eb cilit qeveria federale synon t\u00eb forcoj\u00eb pranimin dhe mbrojtjen e diversitetit seksual dhe gjinor, si dhe t\u00eb kund\u00ebrshtoj\u00eb ndjenjat anti-queer<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Nga ana tjet\u00ebr, n\u00eb shum\u00eb raste, ministrit\u00eb e familjes shoq\u00ebrohen me vlera konservatore p\u00ebr shkak t\u00eb theksit t\u00eb tyre mbi strukturat dhe rolet tradicionale familjare. K\u00ebto politika shpesh promovojn\u00eb modelin e familjes nukleare dhe politikat pro-nataliste, duke inkurajuar martes\u00ebn heteronormative, rolet tradicionale gjinore dhe prind\u00ebrimin si vlera qendrore shoq\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ka mund t\u00eb nxjerrim nga k\u00ebto programe zgjedhore? <\/strong><\/p>\n\n\n\n Programet politike, edhe k\u00ebto zgjedhje, nuk ofrojn\u00eb nj\u00eb qasje t\u00eb thell\u00eb, q\u00eb do t\u00eb adresonte padrejt\u00ebsin\u00eb gjinore n\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e saj. Mungesa e planeve konkrete dhe nd\u00ebrhyrjeve n\u00eb \u00e7\u00ebshtje si ligji i pun\u00ebs, q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsuar qe 15 vjet e q\u00eb vazhdon t\u00eb mir\u00ebmbaj\u00eb norma patriarkale q\u00eb pengojn\u00eb grat\u00eb nga pjes\u00ebmarrja n\u00eb tregun e pun\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shembull i k\u00ebsaj qasjeje sip\u00ebrfaq\u00ebsore. <\/p>\n\n\n\n Pastaj, mosnjohja e pabarazive t\u00eb shum\u00ebfishta me t\u00eb cilat p\u00ebrballen nga pakicat etnike, si dhe grat\u00eb queer, si dhe mosadresimi i femicidit, flasin p\u00ebr nj\u00eb munges\u00eb t\u00eb nj\u00eb qasjeje feministe n\u00eb ofertat zgjedhore k\u00ebto zgjedhje. <\/p>\n\n\n\n Nj\u00ebherit, lidhja e ngusht\u00eb e t\u00eb drejtave t\u00eb grave me nocionin e familjes nukleare heteronormative, sugjerojn\u00eb se p\u00ebrpjekjet e nj\u00ebmend\u00ebta t\u00eb njohjes s\u00eb grave si t\u00eb barabarta n\u00eb vetvete, pa iu mveshur ndonj\u00eb rol si at\u00eb t\u00eb n\u00ebn\u00ebs, vazhdon t\u00eb mos jet\u00eb pjes\u00eb e vizioneve qeveris\u00ebse. K\u00ebtu vijn\u00eb n\u00eb shprehje sidomos politikat thell\u00ebsisht pro-nataliste \u2014 pjes\u00eb e shumic\u00ebs s\u00eb programeve politike \u2014 q\u00eb p\u00ebrmes nxitjes financiare inkurajojn\u00eb lindjen e f\u00ebmij\u00ebve, s\u00ebrish d\u00ebshtojn\u00eb t\u00eb njohin presionet dhe shtypjen me t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrballen grat\u00eb edhe brenda, e edhe jasht\u00eb familjeve t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n Ky artikull<\/em><\/a><\/a><\/em> \u00ebsht\u00eb prodhuar nga K2.0, ku edhe \u00ebsht\u00eb botuar fillimisht. Ribotimi n\u00eb QIKA \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me lejen e K2.0.<\/em><\/p>\n","protected":false},"featured_media":10534,"template":"","class_list":["post-10533","perspective-post","type-perspective-post","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n
<\/p>\n\n\n\n