Pas nj\u00eb bllokade t\u00eb gjat\u00eb institucionale, Kuvendi e zgjodhi Qeverin\u00eb m\u00eb 11 shkurt 2026. Nj\u00eb nga sinjalet e para politike ishte riorganizimi i ministrive, duke e ndar\u00eb portofolin e deritanish\u00ebm t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Financave, Pun\u00ebs dhe Transfereve n\u00eb dy dikastere t\u00eb ve\u00e7anta: Ministrin\u00eb e Financave dhe Ministrin\u00eb p\u00ebr Pun\u00eb, Familje dhe Vlerat e Luft\u00ebs \u00c7lirimtare.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb, kjo mund t\u00eb shihet si ndarje kompetencash. Por n\u00eb praktik\u00eb, \u00ebsht\u00eb zhvendosje e gjuh\u00ebs s\u00eb shtetit nga mir\u00ebqenia sociale drejt familjes si korniz\u00eb qendrore e nd\u00ebrhyrjes. Dhe k\u00ebtu, pyetja feministe \u00ebsht\u00eb e thjesht\u00eb: kush e bart barr\u00ebn? Sepse, historikisht, kur shteti ia zhvendos kujdesin sht\u00ebpis\u00eb, ai ia bart\u00eb grave pun\u00ebn, pa pages\u00eb, pa pension, pa njohje, pa mbrojtje.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb fakt, Ministria e Financave, Pun\u00ebs dhe Transfereve u krijua n\u00eb vitin 2021 me formimin e Qeveris\u00eb e Kosov\u00ebs t\u00eb udh\u00ebhequr nga kryeministri Albin Kurti. Me k\u00ebt\u00eb riorganizim u shkrin\u00eb Ministria e Financave dhe Ministria e Pun\u00ebs dhe Mir\u00ebqenies Sociale, duke u larguar nga koncepti i ve\u00e7ant\u00eb institucional i \u201cmir\u00ebqenies sociale\u201d q\u00eb kishte ekzistuar q\u00eb nga viti 2008 dhe duke e zhvendosur konceptualisht mir\u00ebqenien nga nj\u00eb shtyll\u00eb autonome drejt nj\u00eb kornize t\u00eb menaxhimit buxhetor dhe transfereve.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebr nj\u00eb parti q\u00eb na e ka paraqitur identitetin e saj si progresive e socialdemokrate, shtimi i familjes si element qendror ministror \u00ebsht\u00eb i habitsh\u00ebm, sepse m\u00eb shum\u00eb ngjason me praktikat e qeverive t\u00eb djathta dhe konservatorizmin sesa me tradit\u00ebn socialdemokrate t\u00eb shtetit t\u00eb mir\u00ebqenies.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb fakt nj\u00eb tendenc\u00eb t\u00eb ngjashme e kemi par\u00eb edhe n\u00eb mandatin e kaluar, kur kjo qeveri iu drejtua grave kryesisht n\u00eb rolin e tyre si n\u00ebna. Shtesat p\u00ebr lehona dhe shtesat p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb ishin nd\u00ebr politikat m\u00eb t\u00eb promovuara. Edhe pse k\u00ebto masa mund t\u00eb ken\u00eb ofruar leht\u00ebsim t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm financiar p\u00ebr familjet n\u00eb Kosov\u00eb, ato nuk p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb politika afatgjate q\u00eb synojn\u00eb barazin\u00eb gjinore. Ato nuk e transformojn\u00eb pozit\u00ebn strukturore t\u00eb grave n\u00eb tregun e pun\u00ebs, nuk luftojn\u00eb informalitetin, nuk adresojn\u00eb pun\u00ebn e papaguar t\u00eb kujdesit e as nuk e zvog\u00eblojn\u00eb var\u00ebsin\u00eb ekonomike nga burrat.<\/p>\n\n\n\n
Mir\u00ebqenia do t\u00eb duhej t\u00eb q\u00ebndronte n\u00eb themel t\u00eb organizimit ekonomik. Koncepti i mir\u00ebqenies, n\u00eb tradit\u00ebn e majt\u00eb dhe socialdemokrate, lidhet me p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb qe e ka shteti p\u00ebr t\u00eb garantuar siguri sociale, pun\u00ebsim, mbrojtje nga varf\u00ebria, sh\u00ebrbime publike dhe barazi p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Mir\u00ebqenia n\u00ebnkupton q\u00eb individi – jo familja si nj\u00ebsi – \u00ebsht\u00eb bart\u00ebs i t\u00eb drejtave sociale.<\/p>\n\n\n\n
Nj\u00eb shtet q\u00eb i ndihmon grat\u00eb vet\u00ebm si n\u00ebna, por jo si pun\u00ebtore, jo si profesioniste, jo si subjekt ekonomik i pavarur, riprodhon pabarazit\u00eb ekzistuese duke i p\u00ebrforcuar rolet gjinore tradicionale. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse mir\u00ebqenia \u00ebsht\u00eb e pashk\u00ebputshme nga progresivja sepse progresivja pa autonomi ekonomike t\u00eb grave \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm retorik\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Shteti duhet ta socializoj\u00eb kujdesin p\u00ebrmes sh\u00ebrbimeve publike, \u00e7erdheve t\u00eb subvencionuara, politikave aktive t\u00eb pun\u00ebsimit dhe mbrojtjes individuale sociale, e jo ta romantizoj\u00eb rolin e n\u00ebn\u00ebs p\u00ebrmes transfereve monetare simbolike.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb vendet e Evrop\u00ebs Qendrore dhe Lindore, si n\u00eb Hungari dhe Poloni, ministrit\u00eb e familjes jan\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr t\u00eb promovuar politika pronataliste, p\u00ebr t\u00eb inkurajuar lindshm\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb forcuar modelin tradicional heteronormativ t\u00eb familjes, shpesh duke e lidhur diskursin me vlerat komb\u00ebtare dhe identitetin kulturor.<\/p>\n\n\n\n
Po ashtu, p\u00ebrfshirja e \u201cvlerave \u00e7lirimtare\u201d n\u00eb k\u00ebt\u00eb ministri \u00ebsht\u00eb e pakuptimt\u00eb. N\u00eb mandatin e kaluar, qeveria nuk ka hartuar politika t\u00eb lidhura me \u201cvlerat \u00e7lirimtare\u201d, e as n\u00eb ekspozen\u00eb e kryeministrit nuk \u00ebsht\u00eb argumentuar pse \u201cvlerat \u00e7lirimtare\u201d duhet t\u00eb institucionalizohen si mandat ministror bashk\u00eb me familjen.<\/p>\n\n\n\n
Bashkimi i familjes me vlerat \u00e7lirimtare sugjeron nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr ta lidhur identitetin komb\u00ebtar me modelin tradicional familjar, sikur familja t\u00eb jet\u00eb bart\u00ebsja natyrore e atyre vlerave.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb thelb, m\u00eb shum\u00eb se sa em\u00ebrtim i nj\u00eb ministrie, kjo \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje paradigme. Shteti, n\u00eb tradit\u00ebn progresive, \u00ebsht\u00eb projekt i emancipimit. Ai nd\u00ebrhyn n\u00eb ekonomi p\u00ebr t\u00eb korrigjuar pabarazit\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar individin nga var\u00ebsit\u00eb strukturore – qoft\u00eb nga tregu, qoft\u00eb nga familja. Kur mir\u00ebqenia largohet nga qendra e nd\u00ebrhyrjes institucionale, transformohet edhe vet\u00eb kuptimi i saj, duke kaluar nga nj\u00eb e drejt\u00eb sociale n\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb menaxhimit administrativ dhe buxhetor. Nga qytetar\u00eb me t\u00eb drejta universale, rrezikojm\u00eb t\u00eb kalojm\u00eb n\u00eb subjekte t\u00eb p\u00ebrcaktuara nga roli jon\u00eb brenda nj\u00eb strukture familjare normative. Kjo sh\u00ebnjon nj\u00eb kalim nga shteti qe do t\u00eb duhet t\u00eb ishte rishp\u00ebrndar\u00ebs te shteti moralizues.<\/p>\n\n\n\n
Nj\u00eb projekt p\u00ebr qeverisje progresiste matet me shkall\u00ebn e autonomis\u00eb ekonomike q\u00eb u garanton qytetar\u00ebve, ve\u00e7an\u00ebrisht grave. Pa politika q\u00eb rrisin pun\u00ebsimin, q\u00eb institucionalizojn\u00eb ekonomin\u00eb e kujdesit dhe q\u00eb sigurojn\u00eb mbrojtje individuale, barazia mbetet ve\u00e7 deklarative. Nj\u00eb shtet q\u00eb subvencionon rolet tradicionale dhe prioritizon familjen mbi mir\u00ebqenien, vet\u00ebm se stabilizon rendin ekzistues dhe i mir\u00ebmban raportet shtyp\u00ebse t\u00eb pushtetit.<\/p>\n\n\n\n
Prandaj, beteja p\u00ebr mir\u00ebqenie m\u00eb shum\u00eb sesa debat p\u00ebr politika sociale, \u00ebsht\u00eb \u00e7\u00ebshtje e vet karakterit t\u00eb shtetit.<\/p>\n\n\n\n
Kosov\u00ebs nuk i duhet nj\u00eb shtet q\u00eb mir\u00ebmban identitete p\u00ebrmes norm\u00ebs familjare, por nj\u00eb shtet q\u00eb prodhon drejt\u00ebsi p\u00ebrmes barazis\u00eb dhe rishp\u00ebrndarjes. Mir\u00ebqenia \u00ebsht\u00eb instrument i universalizimit t\u00eb dinjitetit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, largimi i mir\u00ebqenies \u00ebsht\u00eb zgjedhje politike p\u00ebr t\u00eb administruar padrejt\u00ebsin\u00eb n\u00eb vend q\u00eb ta transformoj\u00eb at\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":10642,"template":"","class_list":["post-12335","perspective-post","type-perspective-post","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n