{"id":8379,"date":"2024-01-26T13:16:14","date_gmt":"2024-01-26T12:16:14","guid":{"rendered":"https:\/\/qika.org\/?post_type=perspective-post&#038;p=8379"},"modified":"2024-01-26T13:29:51","modified_gmt":"2024-01-26T12:29:51","slug":"djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat","status":"publish","type":"perspective-post","link":"https:\/\/qika.org\/en\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/","title":{"rendered":"Djemt\u00eb po braktisin shkollimin parauniversitar m\u00eb shum\u00eb se sa vajzat"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb, pavar\u00ebsisht p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb gjinore, obligohen ligj\u00ebrisht q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb shkollimin fillor dhe at\u00eb t\u00eb mes\u00ebm t\u00eb ul\u00ebt. Nd\u00ebrsa sa i p\u00ebrket shkoll\u00ebs s\u00eb mesme, p\u00ebrfundimi i saj nuk \u00ebsht\u00eb obligim ligjor por mbetet e vetmja rrug\u00eb drejt mund\u00ebsive profesionale dhe studimeve t\u00eb larta.<\/p>\n\n\n\n<p>Statistikat tregojn\u00eb se n\u00eb Kosov\u00eb, djemt\u00eb e braktisin m\u00eb shpesh shkollimin, sidomos shkoll\u00ebn e mesme. Sipas <a href=\"https:\/\/prishtinainsight.com\/poverty-within-kosovos-minority-communities-forces-children-out-of-school-mag\/?fbclid=IwAR2IqihF7hWD92rmZ2ajKTemQosK_VaQ2rgBgJvXVe88GTRS2qU4Ya2lHWE\">Prishtina Insight<\/a>, gjat\u00eb vitit shkollor 2020\/2021 n\u00eb Kosov\u00eb, arsimin fillor e kan\u00eb braktisur gjithsej 109 nx\u00ebn\u00ebs, prej tyre 63 djem dhe 43 vajza. Nd\u00ebrkoh\u00eb, shkoll\u00ebn e mesme e kan\u00eb braktisur 883 nx\u00ebn\u00ebs, prej t\u00eb cil\u00ebve 688 djem dhe 195 vajza.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky hendek gjinor \u00ebsht\u00eb ngjyrim i nuancave t\u00eb rr\u00ebnjosura n\u00eb rolet tradicionale gjinore, presionin socio-ekonomik dhe pritshm\u00ebrit\u00eb shoq\u00ebrore.<\/p>\n\n\n\n<p>Djemt\u00eb n\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimin tradicional t\u00eb familjeve shqiptare kryesisht perceptohen si mbajt\u00ebs t\u00eb familjes dhe si t\u00eb till\u00eb pritet t\u00eb sigurojn\u00eb t\u00eb ardhura p\u00ebr familjen. Rrjedhimisht, djemt\u00eb, qysh n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb hershme shtyhen drejt pun\u00ebsimit n\u00eb lloje t\u00eb pun\u00ebs &nbsp;t\u00eb cilat zakonisht nuk k\u00ebrkojn\u00eb kualifikime t\u00eb larta arsimore.<\/p>\n\n\n\n<p>Presioni ekonomik q\u00eb djemt\u00eb t\u00eb hyjn\u00eb para kohe n\u00eb fuqin\u00eb pun\u00ebtore \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar edhe m\u00eb shum\u00eb pas pandemis\u00eb globale COVID 19 dhe inflacionit t\u00eb lart\u00eb ekonomik q\u00eb e pasoi, duke r\u00ebnduar edhe m\u00eb shum\u00eb ekonomit\u00eb familjare n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb familjet q\u00eb luftojn\u00eb p\u00ebr mbijetes\u00eb, t\u00eb cilat kan\u00eb pak an\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjes ose asnj\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar, braktisja e shkoll\u00ebs nga djemt\u00eb p\u00ebr t\u00eb punuar nuk \u00ebsht\u00eb thjesht zgjedhje, ndonj\u00ebher\u00eb b\u00ebhet domosdoshm\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n<p>Ky hendek \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i theksuar n\u00eb zonat e thella rurale dhe ekonomikisht t\u00eb pafavorizuara, ku edhe mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebr arsim por edhe p\u00ebr pun\u00ebsim jan\u00eb t\u00eb kufizuara dhe arritja tek t\u00eb ardhurat e menj\u00ebhershme (shpesh pun\u00ebsimi si pun\u00ebtor\u00eb krahu) kan\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi karshi arritjeve afatgjata arsimore.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb qasja e arsimimit t\u00eb vajzave n\u00eb Kosov\u00eb ka evoluar. Prind\u00ebrit inkurajojn\u00eb vajzat q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb shkoll\u00ebn e mesme dhe t\u00eb vazhdojn\u00eb studimet e larta. Ky ndryshim vjen pjes\u00ebrisht p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit lidhur me arsimimin, pun\u00ebsimin dhe pavar\u00ebsin\u00eb financiare t\u00eb vajzave. Megjithat\u00eb, ajo buron thelb\u00ebsisht nga besimi se djemt\u00eb, jo vajzat, duhet t\u00eb mbajn\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb financiare p\u00ebr familjet e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Kjo dikotomi jo vet\u00ebm q\u00eb vendos nj\u00eb barr\u00eb t\u00eb panevojshme p\u00ebr djemt\u00eb q\u00eb t\u00eb heqin dor\u00eb nga arsimimi i tyre, por gjithashtu kufizon perspektivat e tyre arsimore e profesionale dhe fuqizon stereotipet gjinore.<\/p>\n\n\n\n<p>Pritshm\u00ebrive t\u00eb tilla shoq\u00ebrore nuk ua shohin sherrin ve\u00e7 djemt\u00eb.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb inkurajimi i familjeve q\u00eb vazjat t\u00eb ndjekin arsimin meq\u00eb jan\u00eb m\u00eb pak p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e familjes i kontribuon ve\u00e7 n\u00ebnvler\u00ebsimit t\u00eb kontributit t\u00eb grave n\u00eb familje dhe shoq\u00ebri.<\/p>\n\n\n\n<p>Lufta ndaj k\u00ebtyre faktor\u00ebve duhet t\u00eb jet\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt dhe e shumanshme.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00eb pari, duhet t\u00eb sfidojm\u00eb e ndryshojm\u00eb rolet gjinore t\u00eb rr\u00ebnjosura thell\u00eb nga rregullimi shoq\u00ebror patriarkal. Kjo mund t\u00eb b\u00ebhet vet\u00ebm p\u00ebrmes edukimit e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb t\u00eb gjitha grupeve shoq\u00ebrore lidhur me pritshm\u00ebrit\u00eb dhe normat shoq\u00ebrore q\u00eb vendosin padrejt\u00ebsisht barr\u00ebn e mb\u00ebshtetjes ekonomike mbi djemt\u00eb qysh n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00eb dyti, n\u00eb nivelin institucional nevojitet dizajnimi i politikave sociale p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur financiarisht familjet n\u00eb nevoj\u00eb, sepse kjo do t\u00eb leht\u00ebsoj\u00eb presionin ndaj djemve p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb shkoll\u00ebn p\u00ebr pun\u00eb, dhe programeve arsimore q\u00eb fokusohen tek djemt\u00eb q\u00eb p\u00ebrballen me presion p\u00ebr t\u00eb braktisur shkoll\u00ebn p\u00ebr shkaqe ekonomike. Kjo mund t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb ofrimin e mund\u00ebsive t\u00eb trajnimeve profesionale q\u00eb inkurajojn\u00eb vazhdimin e shkollim dhe programet e pun\u00ebsimit pas shkolle.<\/p>\n\n\n\n<p>Eliminimi i ngjyrimit gjinor t\u00eb braktisjes s\u00eb shkollimit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e secilit prej nesh. Duhet q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb s\u00eb bashku t\u00eb punojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb interpretim t\u00eb ri shoq\u00ebror i cili bazohet n\u00eb drejt\u00ebsi dhe mund\u00ebsi t\u00eb barabarta p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e kan\u00eb vendin n\u00eb shkoll\u00eb!<\/p>\n","protected":false},"featured_media":8244,"template":"","class_list":["post-8379","perspective-post","type-perspective-post","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Djemt\u00eb po braktisin shkollimin parauniversitar m\u00eb shum\u00eb se sa vajzat - QIKA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Djemt\u00eb po braktisin shkollimin parauniversitar m\u00eb shum\u00eb se sa vajzat - QIKA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"T\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb, pavar\u00ebsisht p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb gjinore, obligohen ligj\u00ebrisht q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb shkollimin fillor dhe at\u00eb t\u00eb mes\u00ebm t\u00eb ul\u00ebt. Nd\u00ebrsa sa i p\u00ebrket shkoll\u00ebs s\u00eb mesme, p\u00ebrfundimi i saj nuk \u00ebsht\u00eb obligim ligjor por mbetet e vetmja rrug\u00eb drejt mund\u00ebsive profesionale dhe studimeve t\u00eb larta. Statistikat tregojn\u00eb se n\u00eb Kosov\u00eb, djemt\u00eb e braktisin [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"QIKA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-01-26T12:29:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/foto-per-canva-.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1366\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/\",\"name\":\"Djemt\u00eb po braktisin shkollimin parauniversitar m\u00eb shum\u00eb se sa vajzat - QIKA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/foto-per-canva-.jpg\",\"datePublished\":\"2024-01-26T12:16:14+00:00\",\"dateModified\":\"2024-01-26T12:29:51+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/foto-per-canva-.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/foto-per-canva-.jpg\",\"width\":1366,\"height\":2048},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/qika.org\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Djemt\u00eb po braktisin shkollimin parauniversitar m\u00eb shum\u00eb se sa vajzat\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/\",\"name\":\"QIKA\",\"description\":\"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Djemt\u00eb po braktisin shkollimin parauniversitar m\u00eb shum\u00eb se sa vajzat - QIKA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Djemt\u00eb po braktisin shkollimin parauniversitar m\u00eb shum\u00eb se sa vajzat - QIKA","og_description":"T\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb, pavar\u00ebsisht p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb gjinore, obligohen ligj\u00ebrisht q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb shkollimin fillor dhe at\u00eb t\u00eb mes\u00ebm t\u00eb ul\u00ebt. Nd\u00ebrsa sa i p\u00ebrket shkoll\u00ebs s\u00eb mesme, p\u00ebrfundimi i saj nuk \u00ebsht\u00eb obligim ligjor por mbetet e vetmja rrug\u00eb drejt mund\u00ebsive profesionale dhe studimeve t\u00eb larta. Statistikat tregojn\u00eb se n\u00eb Kosov\u00eb, djemt\u00eb e braktisin [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/","og_site_name":"QIKA","article_modified_time":"2024-01-26T12:29:51+00:00","og_image":[{"width":1366,"height":2048,"url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/foto-per-canva-.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/","url":"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/","name":"Djemt\u00eb po braktisin shkollimin parauniversitar m\u00eb shum\u00eb se sa vajzat - QIKA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qika.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/foto-per-canva-.jpg","datePublished":"2024-01-26T12:16:14+00:00","dateModified":"2024-01-26T12:29:51+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/#primaryimage","url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/foto-per-canva-.jpg","contentUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/foto-per-canva-.jpg","width":1366,"height":2048},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qika.org\/perspective-post\/djemte-po-braktisin-shkollimin-parauniversitar-me-shume-se-sa-vajzat\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/qika.org\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Djemt\u00eb po braktisin shkollimin parauniversitar m\u00eb shum\u00eb se sa vajzat"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qika.org\/#website","url":"https:\/\/qika.org\/","name":"QIKA","description":"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/perspective-post\/8379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/perspective-post"}],"about":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/perspective-post"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}