{"id":11885,"date":"2026-01-16T13:36:59","date_gmt":"2026-01-16T12:36:59","guid":{"rendered":"https:\/\/qika.org\/?post_type=thelle-post&#038;p=11885"},"modified":"2026-01-16T13:37:00","modified_gmt":"2026-01-16T12:37:00","slug":"grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne","status":"publish","type":"thelle-post","link":"https:\/\/qika.org\/en\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/","title":{"rendered":"Grat\u00eb nuk jan\u00eb pronare t\u00eb tokave q\u00eb i punojn\u00eb"},"content":{"rendered":"\n<p>N\u00eb nj\u00eb vend si Kosova, ku grat\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb shtylla e padukshme e ekonomis\u00eb rurale, historia e Shkurte Kafexhollit nga Bellanica e Malishev\u00ebs pasqyron pabarazit\u00eb q\u00eb nuk matin vet\u00ebm pun\u00ebn, por edhe t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr pron\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vitin 1990, derisa shum\u00eb vajza n\u00eb Evrop\u00eb po nisnin studimet e tyre, Shkurta, at\u00eb bot\u00eb 23-vje\u00e7are, u martua. Anipse nuk pati mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb ndiqte shkollimin universitar, ajo e m\u00ebsoi vet\u00eb pun\u00ebn e bujq\u00ebsis\u00eb dhe blegtoris\u00eb, e me kalimin e viteve arriti t\u00eb nd\u00ebrtonte nj\u00eb ferm\u00eb, nga e cila ajo siguron t\u00eb ardhurat p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb familjen.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7do dit\u00eb, pas kafes s\u00eb m\u00ebngjesit Shkurta niset drejt ferm\u00ebs s\u00eb saj, vendi ku lodhja kthehet n\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebri dhe dashuria p\u00ebr tok\u00ebn b\u00ebhet m\u00ebnyr\u00eb jetese. P\u00ebr t\u00eb, momenti kur mb\u00ebrrin n\u00eb ferm\u00eb \u00ebsht\u00eb pjesa m\u00eb e bukur e dit\u00ebs: nj\u00eb \u00e7ast q\u00eb e lidh me jet\u00ebn, me kafsh\u00ebt dhe me dheun q\u00eb ajo e ka shnd\u00ebrruar n\u00eb sht\u00ebpi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018\u2018Pun\u00ebt e ferm\u00ebs i b\u00ebj n\u00eb m\u00ebngjes her\u00ebt nga ora shtat\u00eb n\u00eb m\u00ebngjes deri n\u00eb ora n\u00ebnt\u00eb pasdite, var\u00ebsisht se sa pun\u00eb k\u00ebrkohet n\u00eb ferm\u00eb, pas or\u00ebs n\u00ebnt\u00eb, deri n\u00eb ora 10 punoj n\u00eb bah\u00e7e, kujdesem p\u00ebr lop\u00ebt, e krejt \u00e7ka duhet. Pak se nuk kam shume koh\u00eb me u fokusu krejt, se si gru, prej meje k\u00ebrkohet edhe me u kthy n\u00eb sht\u00ebpi, me p\u00ebrgatit buk\u00ebn, me pastru, me la e me t\u00eb gjitha\u2019\u2019, thot\u00eb Shkurta.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018\u2018Megjithat\u00eb, ajo nuk e konsideron aspak t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ngarkes\u00ebn e saj ditore teksa flet edhe p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e organizimit. Nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb n\u00ebse njeri arrin me i udh\u00ebheq pun\u00ebt n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb organizuar\u2019\u2019, shton ajo.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018\u2018Stalla p\u00ebr mua \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb prioritet, punoj edhe pak n\u00eb bah\u00e7e, prej bah\u00e7es vi te sht\u00ebpia, e p\u00ebrgatiti drek\u00ebn, mas buk\u00ebs, ha, pi, pastroj, gjith\u00e7ka \u00e7ka ka nevoj\u00eb sht\u00ebpia, meq\u00eb nuk e kam k\u00ebrkan q\u00eb mundet me m\u00eb ndihmu, sepse, secili antar\u00eb i familjes i ka obligimet personale e nuk vijn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi deri von\u00eb\u2019\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018\u2018Nuk kam duar t\u00eb ngjitna tjet\u00ebr kah, p\u00ebrve\u00e7 dy duarve t\u00eb mia\u2019\u2019, thekson ajo.<\/p>\n\n\n\n<p>Edhe pse ferma ndodhet disa kilometra larg sht\u00ebpis\u00eb, ajo e viziton dy her\u00eb n\u00eb dit\u00eb, ndonj\u00ebher\u00eb edhe tri. Si\u00e7 thot\u00eb ajo, teksa i shkon buza n\u00eb gaz: \u201cN\u00ebse \u00ebsht\u00eb nevoja, edhe buj.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Ferma e Shkurt\u00ebs, ndon\u00ebse \u00ebsht\u00eb rezultat i p\u00ebrpjekjeve t\u00eb saj t\u00eb vazhdueshme dhe i nj\u00eb pune t\u00eb palodhur shum\u00ebvje\u00e7are, ende nuk arrin t\u00eb plot\u00ebsoj\u00eb standardet q\u00eb k\u00ebrkohen p\u00ebr nj\u00eb ferm\u00eb moderne, e cila p\u00ebrmbush standardet e pun\u00ebs. Ajo p\u00ebrballet me munges\u00eb t\u00eb pajisjeve adekuate, qasje t\u00eb kufizuar n\u00eb&nbsp; infrastruktur\u00eb dhe mb\u00ebshtetje t\u00eb pamjaftueshme institucionale, \u00e7ka e b\u00ebn t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb zhvillimin e ferm\u00ebs sipas standardeve bashk\u00ebkohore t\u00eb bujq\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Tutje, Shkurta rr\u00ebfen p\u00ebr standardet q\u00eb nuk arriti t\u2019i zbatoj\u00eb n\u00eb ferm\u00ebn e saj t\u00eb vog\u00ebl. Prej m\u00eb shum\u00eb se dhjet\u00eb vitesh, ajo vazhdon t\u00eb punoj\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn balt\u00eb, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin prag dere q\u00eb e nd\u00ebrtoi vet\u00eb me shum\u00eb p\u00ebrkushtim. Megjithat\u00eb, p\u00ebrkund\u00ebr p\u00ebrpjekjeve t\u00eb saj, deri m\u00eb sot asnj\u00eb institucion lokal as qendror asnj\u00eb organizat\u00eb apo donator nuk i ka ofruar mb\u00ebshtetje p\u00ebr ta zhvilluar pun\u00ebn dhe p\u00ebr ta \u00e7uar m\u00eb tej \u00ebndrr\u00ebn e saj.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018\u2018Ferma nuk \u00ebsht\u00eb kushedi sa komode, \u00ebsht\u00eb mire po nuk e ka dyshemen\u00eb e shtruar, as nuk ka teknik\u00eb t\u00eb mir\u00eb brenda ferm\u00ebs, e ka ve\u00e7 ujin edhe ushqimin p\u00ebr bag\u00ebti, por kam qef me pas nj\u00eb ferm\u00eb ma t\u00eb mir\u00eb q\u00eb me pas edhe ma shum\u00eb pun\u00eb, me nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb ma t\u00eb madhe, me sisteme ma t\u00eb avancuara, si\u00e7 edhe jan\u00eb n\u00eb shum\u00eb ferma tjera, po prap\u00eb keq nuk \u00ebsht\u00eb\u2019\u2019, thot\u00eb Shkurta, derisa vazhon t\u00eb tregoj\u00eb p\u00ebr fillimet e ferm\u00ebs, si dhe p\u00ebr kontributin e familjar\u00ebve me t\u00eb cil\u00ebt bashk\u00eb e kishin nd\u00ebrtuar at\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018\u2018K\u00ebt\u00eb ferm\u00eb e kemi nd\u00ebrtu me forcat tona, nuk kemi pas ndihm\u00eb prej kurrkuj\u2019\u2019, tregon ajo.<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrkaq, nga Komuna e Malishev\u00ebs, Shkurta ka marr\u00eb p\u00ebrgjigje se p\u00ebr ta p\u00ebrfshir\u00eb ferm\u00ebn e saj n\u00eb sistem dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar mb\u00ebshtetje financiare, ajo duhet t\u00eb ket\u00eb s\u00eb paku pes\u00eb lop\u00eb. Kjo k\u00ebrkes\u00eb, megjith\u00ebse pjes\u00eb e kritereve zyrtare, p\u00ebr t\u00eb mbetet nj\u00eb penges\u00eb e madhe, pasi mund\u00ebsit\u00eb e saj ekonomike nuk i lejojn\u00eb t\u00eb zgjeroj\u00eb ferm\u00ebn n\u00eb at\u00eb mas\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018\u2018Komuna t\u00eb vetm\u00ebn p\u00ebrgjigje q\u00eb na ka dhan\u00eb u kan\u00eb q\u00eb ndihm\u00eb prej neve mundesh me marr\u00eb n\u00eb momentin q\u00eb n\u00eb ferm\u00ebn tane jan\u00eb mbi pes\u00eb lop\u00eb qum\u00ebshtore, p\u00ebrndryshe nuk mundesh me marr ndihm\u00eb\u2019\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p>Megjithat\u00eb, ajo vazhdon t\u00eb ruaj\u00eb shpres\u00ebn se vitin e ardhsh\u00ebm do t\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb ndihm\u00eb nga komuna, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb kushtet e ferm\u00ebs dhe ta zhvilloj\u00eb m\u00eb tej pun\u00ebn e saj.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Guximi dhe p\u00ebrkushtimi i grave si Shkurta tejkalojn\u00eb kufinjt\u00eb e p\u00ebrcaktuar nga rolet gjinore<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Shkurta rr\u00ebfen se gjat\u00eb pun\u00ebs s\u00eb saj \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur me shum\u00eb paragjykime, t\u00eb cilat p\u00ebrve\u00e7\u00ebse kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb padrejta, ishin edhe demotivuese. Megjithat\u00eb, ajo thekson se kurr\u00eb nuk i ka par\u00eb ato si penges\u00eb p\u00ebr t\u00eb vazhduar rrug\u00ebn e saj. P\u00ebrkundrazi, paragjykimet e kan\u00eb forcuar vendosm\u00ebrin\u00eb dhe d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u00eb punuar me t\u00eb nj\u00ebjtin pasion e p\u00ebrkushtim si n\u00eb fillim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018\u2018Un\u00eb kurr\u00eb se kam pas problem kur njer\u00ebzit m\u00eb kan\u00eb gjykuar pse jam grua edhe kam nj\u00eb ferm\u00eb. Nuk ju marr lakmi burrave\u2019\u2019, thekson me k\u00ebmbngul\u00ebsi ajo, teksa shton: \u2018\u2019Njer\u00ebzit paragjykojn\u00eb, po ti duhet me zgjedh\u00eb gjithmon\u00eb rrug\u00ebn tane,&nbsp; pavar\u00ebsisht paragjykimeve t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Por pas gjith\u00eb k\u00ebtij p\u00ebrkushtimi dhe pune t\u00eb palodhur, q\u00ebndron nj\u00eb realitet i njohur p\u00ebr shum\u00eb gra n\u00eb Kosov\u00eb: prona ku ajo punon nuk figuron n\u00eb emrin e saj. Ashtu si shum\u00eb gra t\u00eb tjera n\u00eb vend, Shkurta nuk \u00ebsht\u00eb pronare ligjore e tok\u00ebs p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn&nbsp; p\u00ebrkujdeset dhe t\u00eb cil\u00ebn e punon \u00e7do dit\u00eb, duke u p\u00ebrballur me sfida t\u00eb shumta derisa burimin e fuqis\u00eb s\u00eb saj e ka vet\u00ebm n\u00eb p\u00ebrpjekje personale.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cProna \u00ebsht\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb burrit\u201d, thot\u00eb ajo, duke shtuar se ai gjithmon\u00eb e ka mb\u00ebshtetur, dhe e ka shtyr\u00eb para p\u00ebr pun\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Por mb\u00ebshtetja morale nuk \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb me fuqin\u00eb ligjore q\u00eb i jep nj\u00eb gruaje siguri, pavar\u00ebsi dhe t\u00eb drejt\u00eb n\u00eb vendimmarrje.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave zyrtare dhe analizave t\u00eb institucioneve nd\u00ebrkomb\u00ebtare, rreth 19.8% e pronave t\u00eb regjistruara n\u00eb Kosov\u00eb (t\u00eb gjitha llojet e pronave) ishin n\u00eb em\u00ebr t\u00eb grave n\u00eb 2024. Kjo p\u00ebrqindje p\u00ebrfshin pronat e regjistruara individuale dhe pron\u00ebsit\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebta.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa, sa i takon tokave bujq\u00ebsore konkretisht, sipas Regjistrimit \/ Censusi i Bujq\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr vitin 2014 rezulton se vet\u00ebm 4.9% e pronar\u00ebve t\u00eb tokave bujq\u00ebsore n\u00eb Kosov\u00eb ishin gra.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Rreth 62% e popullsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs jeton n\u00eb zona rurale, dhe grat\u00eb p\u00ebrballen me nivele m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb arsimit, gj\u00eb q\u00eb ndikon n\u00eb qasjen e tyre te njohurit\u00eb, subvencionet dhe sh\u00ebrbimet publike. Po ashtu, vet\u00ebm 16% e grave q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb zona rurale p\u00ebrdorin sh\u00ebrbimet publike online, nd\u00ebrsa 41% nuk kan\u00eb aft\u00ebsi dixhitale t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr tregun e pun\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas nj\u00eb hulumtimi t\u00eb publikuar nga Organizata e Ushqimit dhe e Bujq\u00ebsis\u00eb e Kombeve t\u00eb Bashkuara (FAO) lidhur me bujq\u00ebsin\u00eb dhe jetes\u00ebn rurale n\u00eb Kosov\u00eb, grat\u00eb luajn\u00eb nj\u00eb rol ky\u00e7 n\u00eb ekonomin\u00eb dhe jetes\u00ebn rurale, por p\u00ebrballen me pengesa t\u00eb shumta q\u00eb kufizojn\u00eb pjes\u00ebmarrjen e tyre t\u00eb barabart\u00eb me burrat. Profili gjinor i Kosov\u00ebs p\u00ebr bujq\u00ebsin\u00eb dhe jetes\u00ebn rurale thekson nevoj\u00ebn p\u00ebr barazi gjinore dhe fuqizimin ekonomik t\u00eb grave.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Megjith\u00ebse grat\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 49% t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore n\u00eb bujq\u00ebsi, shum\u00eb prej tyre punojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb joformale, duke kufizuar mund\u00ebsit\u00eb e tyre p\u00ebr qasje n\u00eb kapital, tok\u00eb dhe trajnim.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pun\u00ebt e papaguara t\u00eb kujdesit dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb familjare r\u00ebndojn\u00eb joproporcionalisht mbi grat\u00eb. Grat\u00eb i kushtojn\u00eb 83% t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tyre pun\u00ebve t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb. Grat\u00eb jan\u00eb t\u00eb n\u00ebnp\u00ebrfaq\u00ebsuara n\u00eb vendimmarrje dhe rrjetet komunitare: 91% e grave q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb&nbsp; fshat\u00ebra nuk marrin pjes\u00eb n\u00eb aktivitete politike, dhe vet\u00ebm 3% kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb mbledhje komunitare p\u00ebr bujq\u00ebsi, nd\u00ebrsa vet\u00ebm 5% njihnin sh\u00ebrbimet k\u00ebshilluese rurale. Pandemia COVID-19 ka thelluar k\u00ebto pabarazi, duke v\u00ebshtir\u00ebsuar m\u00eb tej qasjen n\u00eb ushqim dhe sh\u00ebrbime p\u00ebr grat\u00eb, si dhe duke rritur barr\u00ebn e pun\u00ebs s\u00eb papaguar dhe kujdesit ndaj familjes.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cGrat\u00eb q\u00eb punoj\u00eb n\u00eb fushat e bujq\u00ebsis\u00eb dhe blegtoris\u00eb nuk vler\u00ebsohen, dhe shum\u00eb persona n\u00ebnvler\u00ebsimin e kan\u00eb pik\u00ebrisht sepse jemi gra\u201d, shton ajo.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nj\u00eb realitet i p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr grat\u00eb e zonave rurale n\u00eb Kosov\u00eb<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sipas UN Women, vet\u00ebm rreth 5% e fermave t\u00eb regjistruara jan\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb grave, duke nxjerr\u00eb n\u00eb pah hendekun gjinor q\u00eb ekziston midis kontributit t\u00eb grave dhe njohjes ligjore t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tyre. K\u00ebto statistika tregojn\u00eb qart\u00eb sfidat strukturore me t\u00eb cilat p\u00ebrballen grat\u00eb q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb zonat rurale dhe nevoj\u00ebn p\u00ebr mb\u00ebshtetje institucionale dhe barazi reale.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb si e jona, ku trash\u00ebgimia n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve bartet vet\u00ebm tek djemt\u00eb e familjes, grat\u00eb mbeten t\u00eb p\u00ebrjashtuara nga e drejta themelore p\u00ebr t\u00eb zot\u00ebruar tok\u00ebn q\u00eb e punojn\u00eb. Rrjedhimisht edhe n\u00eb fush\u00ebn e subvencioneve bujq\u00ebsore, nga 28,981 aplikues n\u00eb vitin 2022, 95 % ishin burra dhe vet\u00ebm 5 % gra.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ky hendek gjinor p\u00ebrkthen pabarazin\u00eb n\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb mohuara strukturore. Mungesa e pron\u00ebsis\u00eb mbi tok\u00ebn, e cila mbetet kryesisht n\u00eb duart e burrave p\u00ebr shkak t\u00eb praktikave tradicionale t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb dhe moszbatimit t\u00eb plot\u00eb t\u00eb barazis\u00eb ligjore, i p\u00ebrjashton grat\u00eb nga qasja reale n\u00eb kredi bankare, grante shtet\u00ebrore dhe programe zhvillimore. Pa kolateral formal, grat\u00eb fermere mbeten jasht\u00eb mekanizmave financiar\u00eb q\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb investim, modernizim dhe rritje t\u00eb kapaciteteve prodhuese. Kjo situat\u00eb thellon var\u00ebsin\u00eb e tyre ekonomike, i ekspozon ndaj pasiguris\u00eb ligjore dhe i mban n\u00eb pozita t\u00eb margjinalizuara brenda sektorit bujq\u00ebsor, duke i b\u00ebr\u00eb kontributet e tyre t\u00eb padukshme n\u00eb statistika, politika publike dhe vendimmarrje.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme t\u00eb af\u00ebrt, Shkurta \u00ebnd\u00ebrron q\u00eb toka t\u00eb jet\u00eb n\u00eb emrin e saj, dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb tok\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtohet nj\u00eb ferm\u00eb e re, e standardizuar dhe moderne.\u201c\u00cbsht\u00eb shum\u00eb e mir\u00ebseardhur p\u00ebr mua q\u00eb t\u00eb kem edhe tok\u00ebn n\u00eb emrin tim edhe ferm\u00ebn\u2019\u2019, shprehet ajo.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Forca e saj individuale p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb sistemi q\u00eb nuk e mb\u00ebshteti<br><br><br><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Edhe pse nuk ka p\u00ebrfituar kurr\u00eb asnj\u00eb subvencion apo grant, Shkurta nuk \u00ebsht\u00eb ndalur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cJo, s\u2019kam marr\u00eb subvencione, se sic ju tregova, si\u00e7 ju tregova n\u00eb komun\u00eb m\u00eb kan\u00eb th\u00ebn\u00eb q\u00eb hala ke pak krer\u00eb lop\u00eb q\u00eb me t\u00eb dhan\u00eb,\u201d thot\u00eb ajo.<br>Ferma e saj \u00ebsht\u00eb e vog\u00ebl, por e mbushur me dashuri &#8211;&nbsp; dashurin\u00eb q\u00eb ajo u ofron kafsh\u00ebve. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb e thjesht\u00eb, por e gjall\u00eb, e nd\u00ebrtuar me duar q\u00eb s\u2019kan\u00eb pushuar.<\/p>\n\n\n\n<p>Derisa ajo na shoq\u00ebron drejt ferm\u00ebs s\u00eb saj, Shkurta ndan kujtime dhe tregime p\u00ebr dit\u00ebt e mbushura me lodhje, por edhe p\u00ebr momentet e g\u00ebzueshme q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u00eb. Ajo flet p\u00ebr sfidat me t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur, nga kujdesi ndaj kafsh\u00ebve deri te puna e palodhur n\u00eb fusha dhe kopsht, si dhe p\u00ebr k\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb e vogla q\u00eb e mbushin me g\u00ebzim: kur i sheh bag\u00ebtit\u00eb e sh\u00ebndetshme, frytet e pun\u00ebs s\u00eb saj dhe qet\u00ebsin\u00eb q\u00eb gjen tek toka. \u00c7do hap q\u00eb b\u00ebjm\u00eb me t\u00eb na jep nj\u00eb pasqyr\u00eb m\u00eb t\u00eb thell\u00eb t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb p\u00ebrditshme, ku puna, p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb dhe dashuria p\u00ebr tok\u00ebn bashkohen n\u00eb nj\u00eb rit\u00ebm q\u00eb e karakterizon Shkurt\u00ebn dhe p\u00ebrkushtimin e saj t\u00eb pal\u00ebkundur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018\u2018Momenti m\u00eb i mir\u00eb p\u00ebr mu \u00ebsht\u00eb kur kam sukses n\u00eb pun\u00eb, kur e shoh q\u00eb puna po hec mir\u00eb e mbar\u00eb, lodhjen se ndjej hi\u00e7, masi kom ardh\u00eb deri n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, kam qef q\u00eb bag\u00ebtit\u00eb me qen\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme edhe me i pa mir\u00eb\u2019\u2019, tregon ajo derisa ende ka mendje tek nj\u00ebra nga kafsh\u00ebt se a e ka ngr\u00ebn\u00eb ushqimin.<\/p>\n\n\n\n<p>Kur Shkurta p\u00ebrfundon procesin e t\u00eb ushqyerit t\u00eb bag\u00ebtive, na d\u00ebrgon tek pjesa prapa ferm\u00ebs, dhe na tregon se brenda k\u00ebnaq\u00ebsive e t\u00eb mirave, ka edhe sfida, v\u00ebshtir\u00ebsi, e barriera, sidomos kur je grua dhe mendjen e ke p\u00ebr shum\u00eb vende nj\u00ebherazi.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr Shkurt\u00ebn, puna n\u00eb bujq\u00ebsi nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar t\u00eb ardhurat e familjes; \u00e7do dit\u00eb n\u00eb ferm\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb rutine t\u00eb nd\u00ebrtuar me durim, p\u00ebrpjekje dhe nj\u00eb lidhje t\u00eb fort\u00eb me tok\u00ebn, p\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs ajo ec\u00ebn p\u00ebrpara n\u00eb jet\u00eb.Ajo nuk k\u00ebrkon ndihm\u00eb, por mund\u00ebsi t\u00eb barabarta.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>As mungesa e trajnimeve nuk e ka penguar t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb vet\u00eb \u00e7do teknik\u00eb t\u00eb pun\u00ebs, nga mbjellja e far\u00ebs deri te kujdesi p\u00ebr bag\u00ebtit\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb bised\u00ebs, syt\u00eb i ndri\u00e7ojn\u00eb kur p\u00ebrmend iden\u00eb e trajnimeve p\u00ebr gra fermere &#8211; nj\u00eb mund\u00ebsi q\u00eb, sipas saj, \u201cdo t\u00eb ishte m\u00eb e vlefshme se \u00e7do subvencion.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cDeri tash nuk kam pas mund\u00ebsi me ndjek asnj\u00eb trajnimi, po shum\u00eb kam qef, me kan\u00eb e rrethuar me gra, me fol e me m\u00ebsu edhe prej tyne di\u00e7ka por edhe prej trajnimeve me marr ma shum\u00eb p\u00ebrgatitje profesionale\u2019\u2019, shton ajo.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb nj\u00eb plan m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, pabarazit\u00eb gjinore n\u00eb bujq\u00ebsi jan\u00eb nj\u00eb problem global. Sipas UN Women, n\u00eb sistemet bujq\u00ebsore ushqimore n\u00eb bot\u00eb, rreth 36% e grave punojn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor vet\u00ebm 15 p\u00ebr qind e pronar\u00ebve t\u00eb tokave bujq\u00ebsore jan\u00eb gra.<br>Kjo do t\u00eb thot\u00eb se miliona gra, q\u00eb kujdesen p\u00ebr t\u00eb siguruar ushqimin, komunitetet dhe ekonomit\u00eb ku b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb, nuk kan\u00eb kontroll mbi tok\u00ebn ku punojn\u00eb.N\u00eb Kosov\u00eb, kjo pabarazi ndjehet \u00e7do dit\u00eb n\u00eb duart e grave si Shkurta, t\u00eb cilat punojn\u00eb shum\u00eb, por nuk kan\u00eb asgj\u00eb t\u00eb regjistruar n\u00eb emrin e tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>Pa nj\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb till\u00eb, pun\u00ebtoret n\u00eb bujq\u00ebsi rrezikojn\u00eb t\u00eb mbesin n\u00eb margjin\u00eb t\u00eb zhvillimit rural, duke i dh\u00ebn\u00eb sektorit bujq\u00ebsor nj\u00eb potencial t\u00eb pap\u00ebrmbushur dhe duke ngecur vet\u00eb n\u00eb cikle t\u00eb pabarazis\u00eb gjinore.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Nj\u00eb mesazh p\u00ebr grat\u00eb q\u00eb nuk u dor\u00ebzuan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr grat\u00eb si Shkurta, sistemi ofroi pak mb\u00ebshtetje, ndaj ato m\u00ebsuan ta gdhendin vet\u00eb rrug\u00ebn e tyre me durim dhe pun\u00eb. Q\u00ebllimi i saj ishte i qart\u00eb: vajza e saj e vetme t\u00eb arsimohej &#8211; nj\u00eb mund\u00ebsi q\u00eb vet\u00eb nuk e pati. E vet\u00ebdijshme p\u00ebr pabarazit\u00eb q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb favorizojn\u00eb djemt\u00eb, Shkurta punoi pa u ndalur, duke p\u00ebrballuar \u00e7do v\u00ebshtir\u00ebsi q\u00eb \u00ebndrra e vajz\u00ebs s\u00eb saj t\u00eb b\u00ebhej realitet.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKam punu dit\u00eb e nat\u00eb, kam dasht\u00eb q\u00eb \u00e7ika me u shkollu, se gjithmon\u00eb kam mendu q\u00eb djem\u00ebve iu qelet nj\u00eb rrug\u00eb, e p\u00ebr \u00e7ika \u00ebsht\u00eb ma e v\u00ebshtir\u00eb,\u201d thot\u00eb ajo.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fund, Shkurta ndan nj\u00eb mesazh p\u00ebr vajzat dhe grat\u00eb q\u00eb duan t\u00eb merren me bujq\u00ebsi e blegtori, por hezitojn\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb paragjykimeve dhe barrierave ekonomike.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018\u2018Kam punu dit\u00eb e nat\u00eb, kam dasht\u00eb q\u00eb \u00e7ika me u shkollu, se gjith\u00eb kam mendu q\u00eb djem\u00ebve iu qelet nj\u00eb rrug\u00eb, e p\u00ebr \u00e7ika gjithmon\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb\u2019\u2019, thekson ajo.<\/p>\n\n\n\n<p>Shkurta ka nj\u00eb mesazh p\u00ebr fund, p\u00ebr t\u00eb gjitha vajzat dhe grat\u00eb q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb merren me bujq\u00ebsi e blegtori, por hezitojn\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb paragjykimeve dhe barrierave ekonomike.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cVajzave edhe grave ju jap nj\u00eb porosi: mos i ngoni paragjykimet e t\u00eb tjer\u00ebve se nuk t\u00eb qojn\u00eb p\u00ebrpara, po ve\u00e7 ju l\u00ebn\u00eb prapa, d\u00ebgjoni zemr\u00ebn tuaj \u00e7ka ju thot\u00eb, ajo t\u00eb d\u00ebrgon te destinacioni yt\u2019\u2019<\/p>\n\n\n\n<p>Nd\u00ebrsa ecim mes bag\u00ebtive dhe ndjejm\u00eb ritmin e p\u00ebrditsh\u00ebm t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb ferm\u00ebs, b\u00ebhet e qart\u00eb se historia e Shkurt\u00ebs \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa nj\u00eb tregim personal. Ajo simbolizon z\u00ebrin e qindra grave n\u00eb Kosov\u00eb, q\u00eb punojn\u00eb pa u lodhur, q\u00eb sfidojn\u00eb paragjykimet dhe pengesat institucionale, por shpesh mbeten t\u00eb padukshme n\u00eb syt\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebrmes p\u00ebrkushtimit t\u00eb saj, Shkurta tregon se puna dhe vendosm\u00ebria mund t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb jo vet\u00ebm ferm\u00ebn e saj, por edhe mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr barazi dhe njohje t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr grat\u00eb q\u00eb kontribuojn\u00eb \u00e7do dit\u00eb n\u00eb zhvillimin rural.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"featured_media":11886,"template":"","class_list":["post-11885","thelle-post","type-thelle-post","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Grat\u00eb nuk jan\u00eb pronare t\u00eb tokave q\u00eb i punojn\u00eb - QIKA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Grat\u00eb nuk jan\u00eb pronare t\u00eb tokave q\u00eb i punojn\u00eb - QIKA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"N\u00eb nj\u00eb vend si Kosova, ku grat\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb shtylla e padukshme e ekonomis\u00eb rurale, historia e Shkurte Kafexhollit nga Bellanica e Malishev\u00ebs pasqyron pabarazit\u00eb q\u00eb nuk matin vet\u00ebm pun\u00ebn, por edhe t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr pron\u00eb. N\u00eb vitin 1990, derisa shum\u00eb vajza n\u00eb Evrop\u00eb po nisnin studimet e tyre, Shkurta, at\u00eb bot\u00eb 23-vje\u00e7are, u [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"QIKA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-16T12:37:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_6097-scaled.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/\",\"name\":\"Grat\u00eb nuk jan\u00eb pronare t\u00eb tokave q\u00eb i punojn\u00eb - QIKA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_6097-scaled.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-01-16T12:36:59+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-16T12:37:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_6097-scaled.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_6097-scaled.jpeg\",\"width\":2560,\"height\":1920},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/qika.org\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Grat\u00eb nuk jan\u00eb pronare t\u00eb tokave q\u00eb i punojn\u00eb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/\",\"name\":\"QIKA\",\"description\":\"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Grat\u00eb nuk jan\u00eb pronare t\u00eb tokave q\u00eb i punojn\u00eb - QIKA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Grat\u00eb nuk jan\u00eb pronare t\u00eb tokave q\u00eb i punojn\u00eb - QIKA","og_description":"N\u00eb nj\u00eb vend si Kosova, ku grat\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb shtylla e padukshme e ekonomis\u00eb rurale, historia e Shkurte Kafexhollit nga Bellanica e Malishev\u00ebs pasqyron pabarazit\u00eb q\u00eb nuk matin vet\u00ebm pun\u00ebn, por edhe t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr pron\u00eb. N\u00eb vitin 1990, derisa shum\u00eb vajza n\u00eb Evrop\u00eb po nisnin studimet e tyre, Shkurta, at\u00eb bot\u00eb 23-vje\u00e7are, u [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/","og_site_name":"QIKA","article_modified_time":"2026-01-16T12:37:00+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1920,"url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_6097-scaled.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/","url":"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/","name":"Grat\u00eb nuk jan\u00eb pronare t\u00eb tokave q\u00eb i punojn\u00eb - QIKA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qika.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_6097-scaled.jpeg","datePublished":"2026-01-16T12:36:59+00:00","dateModified":"2026-01-16T12:37:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/#primaryimage","url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_6097-scaled.jpeg","contentUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/IMG_6097-scaled.jpeg","width":2560,"height":1920},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qika.org\/thelle-post\/grate-nuk-jane-pronare-te-tokave-qe-i-punojne\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/qika.org\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Grat\u00eb nuk jan\u00eb pronare t\u00eb tokave q\u00eb i punojn\u00eb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qika.org\/#website","url":"https:\/\/qika.org\/","name":"QIKA","description":"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/thelle-post\/11885","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/thelle-post"}],"about":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/thelle-post"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}