{"id":324,"date":"2021-02-03T15:58:02","date_gmt":"2021-02-03T14:58:02","guid":{"rendered":"https:\/\/qika.org\/?post_type=thelle-post&#038;p=324"},"modified":"2021-02-05T15:58:53","modified_gmt":"2021-02-05T14:58:53","slug":"nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje","status":"publish","type":"thelle-post","link":"https:\/\/qika.org\/en\/thelle-post\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/","title":{"rendered":"N\u00ebnat studente kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Studimet e filluara n\u00eb tetor t\u00eb vitit 2008, Syzana Hajrizi u detyrua t\u2019i nd\u00ebrpres disa vite m\u00eb pas kur lindi djalin e saj. Tash 32 vje\u00e7are, ajo rr\u00ebfen p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e m\u00ebdha me t\u00eb cilat ishte p\u00ebrballur gjat\u00eb koh\u00ebs kur jeta e saj ndryshoi dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb u shtuan.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebrkund\u00ebr faktit q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb Syzana kujdesej p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebn e vog\u00ebl si dhe punonte me gjysm\u00eb orari p\u00ebr t\u00eb ndihmuar familjen, n\u00eb vitin 2013 ajo vendosi q\u00eb t\u00eb kthehet n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs dhe t\u00eb vazhdoj studimet e l\u00ebna n\u00eb gjysm\u00eb. D\u00ebshira e saj p\u00ebr t\u00eb studiuar nuk ishte e lidhur vet\u00ebm me ambicien p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb vend pune. Ajo ishte e interesuar t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb gj\u00ebra t\u00eb reja dhe t\u00eb zgjeroj\u00eb dijen p\u00ebrmes studimit n\u00eb fush\u00ebn e sociologjis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Syzana jetonte n\u00eb qytetin e Vushtrris\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb fakultet duhej t\u00eb udh\u00ebtonte me dy autobus\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm. \u201cMu ka dasht\u00eb djalin me e marr\u00eb me vete gjithmon\u00eb, p\u00ebr shkak se un\u00eb e kom ushqy me gji dhe n\u00eb k\u00ebto raste \u00ebsht\u00eb pak problematike me e lan\u00eb p\u00ebr koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb larg teje\u201d, rr\u00ebfen ajo duke shtuar se p\u00ebr gjidh\u00ebnien n\u00eb hap\u00ebsira publike kishte hasur n\u00eb paragjykime t\u00eb shumta.<\/p>\n\n\n<div class=\"article-img\">\n    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"1275\" src=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Drenusha_Sojeva.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Drenusha_Sojeva.jpg 1920w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Drenusha_Sojeva-300x199.jpg 300w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Drenusha_Sojeva-1024x680.jpg 1024w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Drenusha_Sojeva-768x510.jpg 768w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Drenusha_Sojeva-1536x1020.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\"><em>Syzana Hajrizi &nbsp;<\/em><strong>\u00a9<\/strong><em>QIKA<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Syzana \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej shum\u00eb grave t\u00eb cilat u p\u00ebrballen me plot ngarkesa e v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfunduar studimet. T\u00eb gjendura n\u00eb situata t\u00eb tilla ku shumica e tyre bartin obligimet e padrejta p\u00ebr pun\u00ebt e sht\u00ebpis\u00eb dhe kujdesin ndaj t\u00eb tjer\u00ebve, ato shpesh kan\u00eb braktisur studimet.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burrat dhe grat\u00eb tradicionalisht i n\u00ebnshtrohen roleve gjinore t\u00eb p\u00ebrcaktuara q\u00eb nga f\u00ebmij\u00ebria duke b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu q\u00eb edhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb dhe pritshm\u00ebrit\u00eb p\u00ebr secilin t\u00eb jen\u00eb t\u00eb strukturuara. Shpesh ndodh\u00eb q\u00eb grat\u00eb t\u00eb ken\u00eb filluar studimet e tyre pavar\u00ebsisht rrethanave t\u00eb pafavorshme, por q\u00eb \u00ebsht\u00eb dashur t\u2019i nd\u00ebrpresin ato p\u00ebr shkaqe t\u00eb shumta, nd\u00ebr to \u00ebsht\u00eb martesa dhe obligimet familjare.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb hulumtim nga Instituti p\u00ebr Politikat e Grave n\u00eb SHBA, argumenton se grat\u00eb t\u00eb cilat jan\u00eb n\u00ebna dhe studente ndajn\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb koh\u00ebs p\u00ebr tu p\u00ebrkujdesur p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt dhe pun\u00ebt e sht\u00ebpis\u00eb, duke u l\u00ebn\u00eb pak hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb merren me kujdesin ndaj vetes dhe me studime. Ky hulumtim konstaton se p\u00ebr shkak t\u00eb sfidave q\u00eb lidhen me balancimin e t\u00eb qenit n\u00ebn\u00eb dhe studente, ndikon q\u00eb m\u00eb pak se nj\u00eb e treta e n\u00ebnave q\u00eb kan\u00eb filluar studimet arrijn\u00eb t\u00eb diplomojn\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liridona Sijarina nga Qendra Kosovare p\u00ebr Studime Gjinore thot\u00eb se grat\u00eb ende vazhdojn\u00eb t\u00eb konsiderohen t\u00eb p\u00ebrjashtuara nga sfera akademike. Sipas saj grave q\u00eb n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb hershme nuk iu \u00ebsht\u00eb prezantuar studimi ose karriera si aspekt qendror n\u00eb jet\u00ebn e tyre, por vet\u00ebm si di\u00e7ka kalimtare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, grat\u00eb rrall\u00eb e kan\u00eb pasur q\u00ebllim t\u00eb shkollohen, t\u00eb gjejn\u00eb pun\u00eb apo t\u00eb krijojn\u00eb karrier\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cInstitucionet nuk kan\u00eb pasur kritika progresive dhe masa afirmative p\u00ebr grat\u00eb p\u00ebr ti stimuluar ato p\u00ebr vazhdimin e studimeve. N\u00ebse e shohim edhe n\u00eb aspekt filozofik, dija shihet si nj\u00eb prej fushave m\u00eb t\u00eb rrezikshme dhe ende perceptohet si terren i burrave. Burrat q\u00eb kryesisht jan\u00eb n\u00eb vendimmarrje dhe n\u00eb institucionet arsimore v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb i perceptojn\u00eb edhe grat\u00eb si bashk\u00eb hisedare n\u00eb edukim\u201d, thot\u00eb ajo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Universiteti i Prishtin\u00ebs nuk ka ofruar t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr numrin e studenteve n\u00ebna, megjithat\u00eb QIKA ka kontaktuar disa prej tyre p\u00ebr t\u00eb par\u00eb nga af\u00ebr p\u00ebrvojat dhe sfidat me t\u00eb cilat p\u00ebrballen ato brenda kampusit universitar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pun\u00ebt pa pages\u00eb pengojn\u00eb shkollimin e grave<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Duke qen\u00eb vazhdimisht t\u00eb mbingarkuara brenda sht\u00ebpis\u00eb, grat\u00eb tregojn\u00eb se kan\u00eb pasur v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pranishme n\u00eb ligj\u00ebrata apo t\u00eb ndajn\u00eb koh\u00ebn p\u00ebr lexim dhe p\u00ebrgatitjen e provimeve. Kur ke gjith\u00eb k\u00ebto kufizime, koha e mbetur p\u00ebr studim nuk \u00ebsht\u00eb e mjaftueshme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tringa Mustafa nga Gjilani tregon se p\u00ebr shkak t\u00eb lindjes \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb nd\u00ebrpres studimet p\u00ebr tre vite. Ajo thot\u00eb se obligimet familjare dhe p\u00ebrkujdesja ndaj f\u00ebmij\u00ebs ia kan\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsuar fokusin dhe p\u00ebrqendrimin n\u00eb studime. Gjithsesi, marr\u00eb parasysh gjith\u00eb barrierat ajo ka p\u00ebrfunduar studimet p\u00ebr edukim dhe shkenca sociale si dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb studimeve p\u00ebr infermieri.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cVe\u00e7 i paraqitsha provimet po nuk kisha koh\u00eb as me shku p\u00ebr shkak t\u00eb pun\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb obligimeve t\u00eb tjera edhe mandej prap iu riktheva\u201d, thot\u00eb Tringa, duke shtuar se pa ndihm\u00ebn e familjes nuk do t\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfundonte studimet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ajo poashtu tregon q\u00eb nd\u00ebr t\u00eb tjera u ballafaqua edhe me probleme teknike si qasja n\u00eb Sistemin Elektronik p\u00ebr Menaxhimin e Student\u00ebve &#8211; SEMS pas rikthimit n\u00eb Fakultetin&nbsp; e Edukimit. &#8220;K\u00ebrkesat e mia shkojshin vet\u00ebm deri te IT, askund ma nalt\u00eb, ato duheshin me mb\u00ebrri te dekani me e marr\u00eb n\u00ebnshkrimin. \u00cbsht\u00eb dasht\u00eb n\u00eb muajin e n\u00ebnt\u00eb t\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb me u ngjit n\u00eb tre kate n\u00eb Fakultetin e Edukimit me i trokit dekanit n\u00eb der\u00eb me i than\u00eb amon ve\u00e7 n\u00ebnshkruma k\u00ebt\u00eb k\u00ebrkes\u00eb se po du me i vazhdu studimet, por edhe ajo ishte problem me u arrit\u00eb&#8221; thot\u00eb ajo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Obligimet brenda sht\u00ebpis\u00eb dhe kujdesi p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e grave t\u00eb ken\u00eb stres, ankth, zem\u00ebrim dhe konfuzion, p\u00ebr arsye se nuk vler\u00ebsohen p\u00ebrpjekjet dhe kompromiset e tyre.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cStudimet post-diplomike kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr studim, n\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim grat\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb rrjet dhe p\u00ebrkrahje t\u00eb madhe t\u00eb rrethit q\u00eb shihet qart\u00eb q\u00eb vajzat nuk e marrin at\u00eb p\u00ebrkrahje as nga partner\u00ebt e tyre, as nga familjet e tyre t\u00eb origjin\u00ebs\u201d, thot\u00eb sociologia Linda Gusia.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cN\u00eb momentin e par\u00eb q\u00eb e kam kuptuar q\u00eb jam shtatz\u00ebn\u00eb, e vetmja arsye pse kom kajt\u00eb ka qen\u00eb ve\u00e7 fakulteti, e kom dit\u00eb q\u00eb ose \u00ebsht\u00eb dasht\u00eb me e vazhdu n\u00eb ato kushte ose \u00ebsht\u00eb dasht\u00eb me e nd\u00ebrpre edhe me pauzu nj\u00eb koh\u00eb\u201d, thot\u00eb Drenusha Sojeva, 27 vje\u00e7are nga Ferizaji e cila i \u00ebsht\u00eb kthyer studimeve pas kat\u00ebr viteve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ajo tregon se \u00ebsht\u00eb transferuar nga Universiteti i Prishtin\u00ebs n\u00eb at\u00eb t\u00eb Maqedonis\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb mund\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb vijuar ligjeratat online, meqen\u00ebse UP nuk i ka ofruar asaj t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn mund\u00ebsi. \u201cKa ndodh\u00eb kur mu ka dasht\u00eb me i mbajt\u00eb ligjeratat l\u00ebshut edhe t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb me e bo drek\u00ebn ose me e kry nj\u00eb pun\u00eb q\u00eb e kom\u201d, thot\u00eb Drenusha. Ajo pohon se bashk\u00ebshorti i saj ka qen\u00eb mjaft p\u00ebrkrah\u00ebs duke i ndihmuar k\u00ebshtu p\u00ebr kujdesin ndaj f\u00ebmij\u00ebve, sidomos n\u00eb koh\u00ebn kur Drenush\u00ebs i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb dor\u00ebzoj detyrat akademike dhe t\u00eb p\u00ebrfundoj provimet.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"article-img\">\n    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"1275\" src=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Liridona_Sjarina.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Liridona_Sjarina.jpg 1920w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Liridona_Sjarina-300x199.jpg 300w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Liridona_Sjarina-1024x680.jpg 1024w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Liridona_Sjarina-768x510.jpg 768w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Liridona_Sjarina-1536x1020.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/div>\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\"><em>Liridona Sijarina \u00a0<\/em><strong>\u00a9<\/strong><em>QIKA<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas Liridona Sijarina sistemi patriarkal s\u00eb bashku me kapitalizmin ka tendenca p\u00ebr ta l\u00ebn\u00eb gruan aktive vet\u00ebm n\u00eb sfer\u00ebn private. Ajo pohon se gruas gjithmon\u00eb i atribuohet roli i n\u00ebn\u00ebs dhe ai i gruas dhe jo si individ n\u00eb vetvete por si bashk\u00ebshorte e dikujt. Sipas saj kjo mend\u00ebsi nuk u l\u00eb hap\u00ebsir\u00eb dhe mund t\u00eb mos t\u2019iu ofroj\u00eb mund\u00ebsi grave p\u00ebr t\u00eb menduar se ato mund t\u00eb ken\u00eb potencial edhe n\u00eb sfer\u00ebn publike.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Universiteti i Prishtin\u00ebs nuk ofron kushte t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr studentet n\u00ebna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pavar\u00ebsisht mbingarkes\u00ebs q\u00eb kan\u00eb n\u00ebnat t\u00eb cilat studiojn\u00eb, kushtet e pap\u00ebrshtatshme p\u00ebr to n\u00eb universitet vet\u00ebm sa iu ka r\u00ebnduar studimet. Ndon\u00ebse ka pasur disa iniciativa n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, Universiteti i Prishtin\u00ebs nuk ofron as kushtet minimale p\u00ebr n\u00ebnat q\u00eb studiojn\u00eb aty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Linda Gusia, profesoresh\u00eb n\u00eb Departamentin e Sociologjis\u00eb, thot\u00eb se disa her\u00eb \u00ebsht\u00eb rekomanduar n\u00eb Rektorat q\u00eb t\u00eb hapet nj\u00eb kopsht i vog\u00ebl n\u00eb kampus me q\u00ebllim t\u00eb sinjalizimit t\u00eb nj\u00eb gatishm\u00ebrie p\u00ebr mb\u00ebshtetje n\u00eb nivelin institucional p\u00ebr grat\u00eb, mir\u00ebpo q\u00eb ende nuk \u00ebsht\u00eb marr\u00eb parasysh ky rekomandim.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iden\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb kopshti n\u00eb kampusin universitar e mb\u00ebshtet edhe Ferdone Llon\u00e7ari e cila \u00ebsht\u00eb Koordinatore e Qendr\u00ebs p\u00ebr Barazi Gjinore n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cN\u00eb vitin 2012 jam em\u00ebruar si Koordinatore e QBGJ-s\u00eb s\u00eb UP-s\u00eb. Ideja baz\u00eb p\u00ebr pranimin e k\u00ebsaj pune ishte realizimi i \u00ebndrr\u00ebs time p\u00ebr krijimin e nj\u00eb hap\u00ebsire t\u00eb q\u00ebndrimit ditor p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb. Ajo hap\u00ebsir\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Fakultetit t\u00eb Edukimit dhe do t\u00eb kishte sh\u00ebrbyer p\u00ebr strehimin e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb stafit t\u00eb UP-s\u00eb pa p\u00ebrjashtim si dhe studenteve n\u00ebna. Edukator\u00eb do t\u00eb ishin student\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb obligim ta kryejn\u00eb praktik\u00ebn\u201d, thot\u00eb ajo. Sipas saj institucionet shoq\u00ebrore n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, pra familja dhe universiteti n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast duhet ti bashk\u00ebrendojn\u00eb obligimet t\u00eb cilat u\u2019a b\u00ebjn\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb n\u00ebnave t\u00eb reja q\u00eb ti realizojn\u00eb synimet e tyre p\u00ebr ngritje intelektuale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Megjithat\u00eb, pavar\u00ebsisht nevoj\u00ebs si dhe k\u00ebrkesave t\u00eb paraqitura, UP ende nuk ka nd\u00ebrmarr\u00eb hapa konkret n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. K\u00ebtu shihet qart\u00eb q\u00eb nevojat e grave n\u00eb kontekstin ton\u00eb asnj\u00ebher\u00eb nuk jan\u00eb konsideruar si primare, meqen\u00ebse barra e p\u00ebrkujdesjes p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb iu bie kryesisht atyre.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nd\u00ebrsa, Liridona Sijarina mendon se Qeveria e Kosov\u00ebs nuk i \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrgjigjur nevojave t\u00eb grave p\u00ebr t\u00eb krijuar politika t\u00eb ndjeshme gjinore q\u00eb do t\u2019u ndihmonin grave familjare dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht studenteve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Megjithat\u00eb politikat e universiteteve n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb kan\u00eb prioritet avancimin e grave t\u00eb cilat kan\u00eb obligime familjare dhe p\u00ebrve\u00e7 tjerash jan\u00eb n\u00ebna. Ata p\u00ebrmes bursave dhe fondeve t\u00eb caktuara q\u00eb ndajn\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kategori t\u00eb student\u00ebve, synojn\u00eb t\u2019u leht\u00ebsojn\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e kujdesit p\u00ebr familjen dhe vazhdimin e studimeve. Universitete t\u00eb tilla si ai i Minnesota-s, Mills-it, Iowa-s, e shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, p\u00ebrmes programeve BA dhe MA ofrojn\u00eb mund\u00ebsi nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur grat\u00eb gjat\u00eb studimeve. K\u00ebto universitete u sigurojn\u00eb grave q\u00ebndrim ditor brenda kampusit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt e tyre, u mund\u00ebsojn\u00eb qasjen n\u00eb fondet e programit p\u00ebr t\u2019u leht\u00ebsuar jetes\u00ebn, u sigurojn\u00eb apartamente af\u00ebr kampusit, u mund\u00ebsojn\u00eb atyre q\u00eb t\u2019i ushqejn\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre n\u00eb menzat e kampusit, dhe padyshim q\u00eb u sigurojn\u00eb atyre mentorim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe qasje online n\u00eb literatur\u00eb dhe ligjerata.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Grat\u00eb nuk motivohen p\u00ebr studime, pak prej tyre pun\u00ebsohen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mbi 80% e grave n\u00eb Kosov\u00eb jan\u00eb pasive n\u00eb tregun e pun\u00ebs. Numri i grave t\u00eb papuna \u00ebsht\u00eb me i lart\u00eb se i burrave p\u00ebrkund\u00ebr faktit q\u00eb ato kan\u00eb shkall\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb diplomimit sipas nj\u00eb raporti t\u00eb Institutit GAP.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Favorizimi i burrave n\u00eb tregun e pun\u00ebs ka ndikuar q\u00eb shum\u00eb grave t\u2019iu zbehet entuziazmi p\u00ebr vazhdimin e studimeve. Diskriminim edhe m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb pun\u00ebsim p\u00ebrjetojn\u00eb grat\u00eb q\u00eb jan\u00eb n\u00ebna, kjo p\u00ebr shkak se pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit tentojn\u00eb t\u00eb maksimizojn\u00eb koh\u00ebn dhe p\u00ebrkushtimin e pun\u00ebtor\u00ebve dhe k\u00ebsisoj n\u00ebnat i shohin si m\u00eb t\u00eb pa dobishme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tringa Mustafa tregon p\u00ebr nj\u00eb nga p\u00ebrvojat e saja gjat\u00eb periudh\u00ebs kur ishte pun\u00eb k\u00ebrkuese. At\u00eb koh\u00eb f\u00ebmija i saj ishte vet\u00ebm kat\u00ebr muajsh dhe nj\u00eb nga pyetjet q\u00eb asaj iu parashtrua gjat\u00eb intervist\u00ebs s\u00eb pun\u00ebs ishte \u201cti e ke djalin e vog\u00ebl, qysh do t\u2019ia b\u00ebsh p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb pun\u00eb?\u201d. K\u00ebsaj t\u00eb fundit i \u00ebsht\u00eb refuzuar mund\u00ebsia p\u00ebr t\u2019u pun\u00ebsuar n\u00ebn arsyetimin se f\u00ebmija i saj ishte shum\u00eb i vog\u00ebl dhe kjo gj\u00eb do ta pengonte n\u00eb pun\u00eb.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><div class=\"article-img\">\n    <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"1275\" src=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Tringa_Mustafa.jpg\" class=\"attachment-full size-full\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Tringa_Mustafa.jpg 1920w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Tringa_Mustafa-300x199.jpg 300w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Tringa_Mustafa-1024x680.jpg 1024w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Tringa_Mustafa-768x510.jpg 768w, https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Tringa_Mustafa-1536x1020.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\"><em>Tringa Mustafa <\/em><strong>\u00a9<\/strong><em>QIKA<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cFakti i munges\u00ebs s\u00eb kushteve ekonomike n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, m\u00eb ka kufizuar aq shum\u00eb edhe p\u00ebr jet\u00ebn n\u00eb familje e l\u00ebre m\u00eb p\u00ebr jet\u00ebn n\u00eb studime\u201d, thot\u00eb ajo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edhe Syzana pohon se papun\u00ebsia \u00ebsht\u00eb ndikues i madh n\u00eb r\u00ebnien e vullnetit dhe mos vazhdimin e studimeve. Krahas k\u00ebsaj, ajo potencon se tregu i pun\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb \u00ebsht\u00eb i vrazhd\u00eb p\u00ebr grat\u00eb, pasi q\u00eb p\u00ebrkund\u00ebr t\u00eb gjitha sfidave, gruaja ende shihet si objekt, duke i kufizuar k\u00ebshtu asaj mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar veten dhe aft\u00ebsit\u00eb e saja n\u00eb pun\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cGrat\u00eb i step vet\u00eb ideja q\u00eb ato n\u00ebse konkurrojn\u00eb me nj\u00eb pun\u00eb e kan\u00eb shum\u00eb v\u00ebshtir\u00eb me hy edhe me e fitu vendin e pun\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb preferencave q\u00eb jan\u00eb p\u00ebr burra. Edhe pse kemi disa masa afirmative kur vjen ideja te pun\u00ebsimi por ato jan\u00eb ve\u00e7 n\u00eb let\u00ebr, nuk ka di\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkthyer n\u00eb politika konkrete dhe q\u00eb na mundemi me e mat\u00eb\u201d, thot\u00eb Liridona Sijarina. Ajo p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr thekson se politikat t\u00eb cilat kan\u00eb fokus mir\u00ebqenien e grave do t\u2019i stimulonte ato ti ndjekin studimet apo t\u00eb pun\u00ebsohen.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas sociologes Linda Gusia, emancipimi shoq\u00ebror vjen me arsimim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb me \u00e7\u2018rast krijohen mjetet me t\u00eb cilat artikulohet pabarazia. \u201cNuk mendoj q\u00eb grave n\u00eb Kosov\u00eb ka nevoj\u00eb t\u2019iu shpjegojm\u00eb p\u00ebr pabarazi, por me arsim grat\u00eb e marrin gjuh\u00ebn, artikulimin, por edhe idet\u00eb se si mund t\u00eb organizohemi p\u00ebr t\u00eb krijuar shoq\u00ebri pak m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb, sesa n\u00eb ata n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jemi\u201d, thot\u00eb ajo.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebrfshirja e grave n\u00eb sfer\u00ebn publike e ve\u00e7an\u00ebrisht arsimimi i tyre arrihet vet\u00ebm duke luftuar stereotipet dhe trajtimin q\u00eb i b\u00ebhet gruas n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. Roli i gruas nuk kufizohet vet\u00ebm n\u00eb krijimin e familjes, mir\u00ebpo edhe n\u00eb fuqizimin e saj jasht\u00eb sht\u00ebpis\u00eb. Kjo arrihet kur nevojat e tyre konsiderohen primare, me \u00e7\u2018rast p\u00ebrmes politikave t\u00eb ve\u00e7anta u japim atyre mund\u00ebsin\u00eb dhe komoditetin p\u00ebr t\u00eb vazhduar rrug\u00ebtimin e tyre p\u00ebr t\u2019u profilizuar n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":326,"template":"","class_list":["post-324","thelle-post","type-thelle-post","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>N\u00ebnat studente kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje - QIKA<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"N\u00ebnat studente kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje - QIKA\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Studimet e filluara n\u00eb tetor t\u00eb vitit 2008, Syzana Hajrizi u detyrua t\u2019i nd\u00ebrpres disa vite m\u00eb pas kur lindi djalin e saj. Tash 32 vje\u00e7are, ajo rr\u00ebfen p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e m\u00ebdha me t\u00eb cilat ishte p\u00ebrballur gjat\u00eb koh\u00ebs kur jeta e saj ndryshoi dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb u shtuan.&nbsp; P\u00ebrkund\u00ebr faktit q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb Syzana [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"QIKA\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-02-05T14:58:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Cover_nenat.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1836\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1219\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/\",\"name\":\"N\u00ebnat studente kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje - QIKA\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Cover_nenat.jpg\",\"datePublished\":\"2021-02-03T14:58:02+00:00\",\"dateModified\":\"2021-02-05T14:58:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Cover_nenat.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Cover_nenat.jpg\",\"width\":1836,\"height\":1219},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/qika.org\/en\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"N\u00ebnat studente kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/qika.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/qika.org\/\",\"name\":\"QIKA\",\"description\":\"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"N\u00ebnat studente kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje - QIKA","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"N\u00ebnat studente kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje - QIKA","og_description":"Studimet e filluara n\u00eb tetor t\u00eb vitit 2008, Syzana Hajrizi u detyrua t\u2019i nd\u00ebrpres disa vite m\u00eb pas kur lindi djalin e saj. Tash 32 vje\u00e7are, ajo rr\u00ebfen p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e m\u00ebdha me t\u00eb cilat ishte p\u00ebrballur gjat\u00eb koh\u00ebs kur jeta e saj ndryshoi dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb u shtuan.&nbsp; P\u00ebrkund\u00ebr faktit q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb Syzana [&hellip;]","og_url":"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/","og_site_name":"QIKA","article_modified_time":"2021-02-05T14:58:53+00:00","og_image":[{"width":1836,"height":1219,"url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Cover_nenat.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/","url":"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/","name":"N\u00ebnat studente kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje - QIKA","isPartOf":{"@id":"https:\/\/qika.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Cover_nenat.jpg","datePublished":"2021-02-03T14:58:02+00:00","dateModified":"2021-02-05T14:58:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/#primaryimage","url":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Cover_nenat.jpg","contentUrl":"https:\/\/qika.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Cover_nenat.jpg","width":1836,"height":1219},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/qika.org\/hollesisht\/nenat-studente-kane-nevoje-per-mbeshtetje\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/qika.org\/en\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"N\u00ebnat studente kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr mb\u00ebshtetje"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/qika.org\/#website","url":"https:\/\/qika.org\/","name":"QIKA","description":"Qendra p\u00ebr Informim, Kritik\u00eb dhe Aksion","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/qika.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/thelle-post\/324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/thelle-post"}],"about":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/thelle-post"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/qika.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}